Azyaşlılara qarşı cinsi zorakılıq: toplumun acı reallığı - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Azyaşlı uşaqların cinsi zorakılığa məruz qalması cəmiyyətdə narahatlıq doğuran ciddi problemdir. Son dövrlərdə bu kimi hallar gündəmə daha çox çıxır və valideynlər, müəllimlər, həmçinin dövlət qurumları üçün xəbərdarlıq rolunu oynayır. Təəssüf ki, uşaqların qorunmasında boşluqlar hələ də qalır və bəzi hallarda onların hüquqlarının təmin olunması yetərincə diqqətə alınmır. Bu problem yalnız fiziki təhlükə deyil, uşaqların psixoloji sağlamlığına da uzunmüddətli təsir göstərir.
Mövzu ilə bağlı psixoloq Samirə Bağırova BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, bu vəziyyətdə uşağın danışmasından çox valideynin dinləmə qabiliyyətindən asılıdır. Onun sözlərinə görə, adətən valideynlərin dinləmə qabiliyyəti olmadığından, baş verən hər hansısa hadisədə uşağı danlamağa, günahkar çıxarmağa çalışırlar, belə olduğu təqdirdə uşağın başına ciddi hadisə gəldikdə, artıq valideynə danışmağa çəkinir: "Çünki uşaq əgər kiçik bir səhvdə çox danlanıbsa, cinsi təcavüz, cinsi istismar hallarında daha ağır cəza alacağını düşünür. Valideynin gözündə çox zaman uşaq etdiyi səhvlərə görə günahkardır. Bu kimi hadisələrdə də, uşaq elə zənn edir ki, o nə isə səhv edib, ona görə başına bu iş gəlib və valideynlə açıq ola bilmir. Ehtimal olur ki, eyni hadisələri təkrar yaşayır.

Uşaq cəzasız və şərtsiz böyüdüyü ailədə rahat açıla bilir. "Niyə demədin, niyə getdin, kimdən icazə almışdın, bu gündən sonra birdə eşitsəm məndən incimə" kimi sözlər tərbiyə metodu deyil. Uşağa qarşı şantajdır. Ümumiyyətlə, erkən yaşlardan uşağa bədən sərhədləri öyrədilməlidir. "Bu sənin bədənindir, ona heç kim toxuna bilməz. Hətta yaxın insanlar da. Yalnız gənc yaşına çatanda bu sənin öz istəyinlə ola bilər. Xoşuna gəlməyən toxunuşa yox deməlisən. Səni narahat edən sirr varsa, onu deməlisən". Çünki cinsi istismar halları 80-90% yaxın adamlar tərəfindən baş verir. Evə qonaq gələn insanların ümumiyyətlə uşaqlarla öpüşüb görüşməsi ən yanlış davranışdır.

Bu hal aradan qaldırılmalıdır. Ələxsüs, qonşuya, qohuma uşaq tapşırıb iş dalıyca getmək halları da, yanlışdır. Azyaşlı uşaqlara dolayı yolla hekayələr, işarələr, oyunlarla başa salınmalıdır. Önəmli plan valideynin reaksiyasıdır. Ümumiyyətlə, valideyn uşağın səhvlərinə də, çox təmkinli davranmalıdır. Çünki hər bir reaksiya, gələcəkdə baş verə biləcək ciddi hadisədən bixəbər olmasına zəmin yaradacaq. Valideyn anlamalıdır ki, insan səhvlərlə adam olur. Ona görə də, izahlı, savadlı, təmkinli və dinləyici olmalıdır. Valideyn reaksiyası həlledicidir".

Telegramda izləyin