Orqanlarını bərpa edir: Alimləri heyrətləndirən fakt

Orqanlarını bərpa edir: Alimləri heyrətləndirən faktMeksikaya məxsus qeyri-adi salamandr növü olan aksolotl kəsilmiş ayaqlarını, quyruğunu və zədələnmiş bəzi orqan toxumalarını yenidən bərpa edə bilir. Alimlər uzun illərdir bu heyvanı tədqiq edir, insanlarda da itirilmiş ətrafların bərpasının mümkün yollarını axtarırlar. BiG.AZ bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir.

Aksolotl üzərində aparılan tədqiqatların əsas məqsədlərindən biri regenerasiya mexanizmlərini daha dərindən anlamaq və bu biliklər əsasında insanlarda toxumaların bərpasına yönəlmiş yeni müalicə üsulları hazırlamaqdır.

Alimlərin diqqət mərkəzində olan canlı

Təbiətin ən heyrətamiz canlılarından biri olan aksolotl sahib olduğu regenerasiya qabiliyyəti ilə elm dünyasının diqqətini cəlb etməkdə davam edir. Çəhrayı görünüşü, bədəninin hər iki tərəfində xaricə doğru uzanan qəlsəmələri və daim gülümsəyirmiş təsiri bağışlayan sifəti ilə tanınan aksolotl yalnız maraqlı görünüşü ilə deyil, həm də bədənini bərpa etmək qabiliyyəti ilə seçilir.

Meksikanın Xoçimilko bölgəsindəki bataqlıq ərazilərə məxsus olan bu salamandr itirdiyi ətraflarını yenidən bərpa edə bilməsi sayəsində regenerativ tibb üzrə tədqiqatlarda mühüm yer tutur.

Kəsilən ayaqlarını yenidən bərpa edə bilir

İnsanlarda kəsilmiş qolun və ya ayağın öz-özünə yenidən əmələ gəlməsi mümkün deyil. Lakin aksolotllarda vəziyyət fərqlidir.
Bu canlılar itirdikləri ayaqlarla yanaşı, quyruqlarını, eləcə də onurğa beyni, ürək və beyin toxumalarının bəzi hissələrini müəyyən dərəcədə bərpa edə bilir.
Regenerasiya prosesi zamanı onlar yalnız itirilmiş toxumanın yerini doldurmaqla kifayətlənmir. Müvafiq şəraitdə sümük, əzələ, sinir və dəri kimi müxtəlif toxumaları da yenidən formalaşdıra bilir.

Aksolotl bədənini necə bərpa edir?

Aksolotlun regenerasiya qabiliyyətinin əsasını hüceyrələrin zədələnmədən sonra verdiyi xüsusi reaksiyalar təşkil edir.

Canlı hər hansı bir ətrafını itirdikdə zədələnmiş nahiyədə blastema adlanan hüceyrə strukturu yaranır. Bu strukturun daxilindəki hüceyrələr çoxalaraq yeni toxumaların inkişafına kömək edir.

Alimlər hüceyrələrin hansı toxumanı və bədənin hansı hissəsini formalaşdırmalı olduğunu necə müəyyən etdiyini araşdırırlar.

2025-ci ildə dərc olunan tədqiqatlar hüceyrələrin mövqeyə dair məlumatlarının və siqnal mexanizmlərinin ətrafların yenidən bərpasında mühüm rol oynadığını ortaya qoyub.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 371   Tarix: 20 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycan Prezidentinin səfəri Vyetnam mediasının diqqət mərkəzindədir

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnama noyabrın 19-da başlayan rəsmi səfərinə bu ölkənin mediası böyük diqqət ayırıb. AZƏRTAC xəbər verir ki, nüfuzlu qəzetlər, xəbər portalları, onlayn nəşrlər iki ölkə arasında dövlət başçıları diplomatiyasının əlaqələrin inkişafı üçün oynadığı böyük rola, Azərbaycan-Vyetna

20.11.2026 273
.

Paytaxtda qarlı havalara hazırlıqla bağlı müşavirələr başa çatdı - Fotolar

Tədbirlər planına uyğun olaraq, paytaxt rayonlarında qış mövsümünə hazırlıqla bağlı tədbirlər başa çatıb. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, hazırda şəhərin və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazı

20.11.2026 235
.

Əliyev Vyetnam Milli Assambleyasının sədri ilə bir arada - Fotolar - Yenilənib

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bu gün Hanoyda Vyetnamın Milli Assambleyasının sədri Çan Tan Man ilə görüşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Prezidentin Mətbuat Xidməti məlumat yayıb. *. Görüşdə çıxış edən Milli Assambleyanın sədri Çan Tan Man deyib:. - Sosial və iqtisadi sahələrd

20.11.2026 430
.

Jurnalistlər üçün müsabiqə elan edildi

Media və Yayım Şurası jurnalistlər üçün müsabiqə elan edib. xəbər verir ki, bu barədə Şura məlumat yayıb. Müsabiqədə iştirak etmək üçün müraciət və ona əlavə edilən sənədlər elektron formada mib. portalı vasitəsilə Media və Yayım Şurasına təqdim edilir. Jurnalist müsabiqənin elan olunduğu günədək so

20.11.2026 247
.

İntensiv yağış yağacaq - Xəbərdarlıq

Bakıda və Abşeron yarımadasında noyabrın 22-si axşamdan 23-ü səhərədək arabir yağış yağacağı gözlənilir. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Yarımadanın bəzi yerlərində yağışın qısamüddətli intensivləşəcəyi ehtimalı var. Noyabrın 21-i axşam Azərbaycanın şimal və qərb rayonlarında

20.11.2026 284
.

Kral ailəsində qardaş davası bitmir: "Atamızı mənə qarşı qızışdırırsan!"

Britaniya kral ailəsində Şahzadə Harri ilə böyük qardaşı Şahzadə Uilyam arasındakı gərginlik yenidən gündəmə gəlib. İddialara görə, Harri atası Kral II Çarlzla münasibətlərini düzəltmək cəhdlərinin qardaşı tərəfindən əngəlləndiyini düşünür. Məlumata görə, Susseks hersoqu Harri Uilyamın və saray müşavirlərini

20.11.2026 2
.

Universitet divarları arasında baş verən faciə və cavabsız qalan suallar

Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi Nərman Süleymanovun faciəli ölümü cəmiyyətdə ciddi suallar doğurub. Bu hadisə artıq yalnız bir insanın taleyi ilə bağlı məsələ deyil. O, ali təhsil müəssisələrində münasibətlər, akademik etika, tələbə hüquqları, müəllim nüfuzu və universitet rəhbərliyinin məsuliyyət

20.11.2026 253
.

Zamanın sınaqlarından çıxmış Azərbaycan-Vyetnam əlaqələri

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin xarici ölkələrə səfərləri, bu zaman keçirdiyi görüşlər, beynəlxalq tədbirlərdə çıxışları, eləcə də dünyanın aparıcı televiziya kanallarına və media qurumlarına verdiyi müsahibələr beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən böyük maraqla qarşılanır. Çünki dövlətimizin başçıs

20.11.2026 257
.

Bakı-Hanoi xəttində yeni perspektivlər: İlham Əliyevin səfəri nə vəd edir?

"Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Vyetnama rəsmi səfəri ölkəmizin xarici siyasətində Asiya istiqamətinin gücləndirilməsi, yeni siyasi və iqtisadi tərəfdaşlıqların qurulması baxımından mühüm hadisədir. Bu səfər, eyni zamanda, Azərbaycan diplomatiyasının praqmatik, çoxşaxəli və milli maraqlar

20.11.2026 243
.