Diabet xəstələri bal yeyə bilərmi? Qan şəkəri səviyyəsinə təsiri haqqında bunları bilməlisiniz

Diabet xəstələri bal yeyə bilərmi? Qan şəkəri səviyyəsinə təsiri haqqında bunları bilməlisinizBal uzun illərdir sağlamlıq üçün faydalı xüsusiyyətlərinə görə qiymətləndirilir. Lakin şəkərli diabetdən əziyyət çəkən insanlar bu məhsulu istehlak edərkən xüsusilə diqqətli olmalıdırlar. Bunun əsas səbəbi balın tərkibində qanda qlükozanın səviyyəsinə təsir edən sadə şəkərlərin yüksək miqdarda olmasıdır.

Lent.az xəbər verir ki, bal kifayət qədər yüksək kalorili məhsuldur. Onun 100 qramında təxminən 300 kilokalori var. Balın əsas tərkib hissələrini sadə şəkərlər, xüsusilə qlükoza və fruktoza, həmçinin az miqdarda saxaroza təşkil edir. Şirə balının tərkibində isə əlavə olaraq maltoza kimi daha mürəkkəb şəkərlər də ola bilər. Keyfiyyətli balın tərkibində ümumi şəkərin miqdarı adətən 80 faizdən çox olur. Lakin bu şəkərlərin nisbəti balın növündən asılı olaraq dəyişir.

Məsələn, akasiya və şirə balında fruktoza üstünlük təşkil etdiyi halda, raps və faseliya balında qlükozanın miqdarı daha yüksəkdir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, balın kimyəvi tərkibi və müxtəlif şəkərlərin nisbəti onun qlisemik indeksinə birbaşa təsir göstərir. Bu göstərici xüsusilə şəkərli diabet xəstələri üçün əhəmiyyətlidir.

Qlisemik indeks nədir və niyə vacibdir?

Qlisemik indeks müəyyən qidanın qəbulundan sonra qanda qlükozanın səviyyəsinin nə qədər sürətlə yüksəldiyini göstərən göstəricidir.
Bu göstərici 50 qram həzm olunan karbohidratın qəbulundan sonra qanda qlükozanın artmasının eyni miqdarda saf qlükozanın yaratdığı təsirlə müqayisəsi əsasında hesablanır. Saf qlükozanın qlisemik indeksi 100, saxarozanın təxminən 68, fruktozanın isə 20-dir.
Şəkərli diabet xəstələrinə əsasən aşağı qlisemik indeksli məhsullara üstünlük vermək tövsiyə olunur. Ümumi qəbul edilmiş təsnifata əsasən, qlisemik indeks 55 və daha aşağı olduqda aşağı, 56-69 arasında olduqda orta, 70 və daha yüksək olduqda isə yüksək hesab edilir.

Balın qlisemik indeksi nə qədərdir?

Balın qlisemik indeksi onun tərkibindəki şəkərlərin nisbətindən asılıdır. Saxaroza balın quru kütləsinin yalnız bir neçə faizini təşkil etdiyindən əsas təsiri fruktoza və qlükozanın nisbəti müəyyən edir. Başqa sözlə, balın tərkibində fruktoza nə qədər çox, qlükoza isə nə qədər az olarsa, onun qlisemik indeksi bir o qədər aşağı ola bilər.
Məqalədə müxtəlif bal növləri üçün aşağıdakı göstəricilər təqdim olunur:
- Şirə balı - 30-35
- Akasiya balı - 35-40
- Süpürgəotu və cökə balı - 40-45
- Qarabaşaq balı - təxminən 60
- Raps balı - təxminən 65
- Faseliya balı - təxminən 87

Qeyd edək ki, bu rəqəmlər təxmini göstəricilərdir. Balın mənşəyindən və tərkibindən asılı olaraq qlisemik indeks dəyişə bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, yalnız qlisemik indeksə əsaslanmaq düzgün deyil. Balın bütün növləri əhəmiyyətli miqdarda şəkər ehtiva edir və istehlak olunan porsiyadan asılı olaraq qanda qlükozanın səviyyəsini yüksəldə bilər. Bundan başqa, fruktozanın qlisemik indeksi aşağı olsa da, onun həddindən artıq qəbulu sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər. Xüsusilə qanda triqliseridlərin artmasına, qaraciyərdə yağ toplanmasına, piylənmə və ateroskleroz riskinin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Saxta bal diabet xəstələri üçün daha təhlükəli ola bilər

Məqalədə bildirilir ki, şəkərli diabet xəstələri üçün saxtalaşdırılmış bal məhsulları da əlavə risk yaradır. Bəzi məhsulların tərkibinə qlükoza-fruktoza siropları əlavə edilir. Bu isə məhsulun şəkər tərkibini və qanda qlükozaya təsirini dəyişə bilər. Buna görə də bal alarkən onun mənşəyinə, keyfiyyətinə və etibarlı istehsalçıdan əldə edilməsinə diqqət yetirmək tövsiyə olunur.

Diabet xəstələri gündə nə qədər bal yeyə bilər?

Məqalədə qanda şəkərin səviyyəsi nəzarət altında olan diabet xəstələrinin gündə 1-2 çay qaşığından artıq bal qəbul etməməsi tövsiyə edilir. Lakin bu miqdar bütün diabet xəstələri üçün universal təhlükəsiz norma hesab edilmir. Balın qəbuluna dair qərar insanın qanda şəkər göstəricilərindən, istifadə etdiyi dərmanlardan və gündəlik karbohidrat ehtiyacından asılı olaraq fərdi şəkildə verilməlidir.
Qanda şəkərin səviyyəsi nəzarətsiz olan şəxslərə isə bal qəbulundan çəkinmək tövsiyə olunur. Diabet xəstələri üçün nisbətən aşağı qlisemik indeksə malik bal növləri arasında şirə, akasiya, cökə və süpürgəotu balı göstərilir. Raps, qarabaşaq və faseliya balının qlisemik indeksi isə daha yüksək ola bilər. Çəmən çiçəklərindən hazırlanan balın tərkibi nektarın mənbəyindən asılı olaraq dəyişir.
Ümumilikdə, bal nə qədər sürətlə kristallaşırsa, onun tərkibində qlükozanın miqdarı bir o qədər yüksək ola bilər. Lakin kristallaşma sürəti qlisemik indeksi dəqiq müəyyən etmək üçün etibarlı üsul deyil.

Balın həddindən artıq istehlakı hansı problemlərə səbəb ola bilər?

Mütəxəssislər xatırladırlar ki, bal müəyyən faydalı maddələr ehtiva etsə də, yüksək şəkər və kalori tərkibinə malik məhsuldur. Onun həddindən artıq istehlakı çəki artımına, insulin müqavimətinin güclənməsinə və diş çürüməsinə səbəb ola bilər. Bununla belə, bal ölçülü miqdarda qəbul edildikdə balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər. Şəkərli diabet xəstələri isə onu adi şəkərin zərərsiz alternativi kimi qəbul etməməlidirlər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 740   Tarix: 13 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Tut Əlimdən" Uşaq Reabilitasiya Mərkəzində tarixi Zəfərin ildönümü münasibətilə bayram şənliyi keçirilib - Foto

"Tut Əlimdən" Uşaq Reabilitasiya Mərkəzində tarixi Zəfərin ildönümü münasibətilə bayram şənliyi keçirilib. BİG.AZ AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, mərasimdə Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva, Bakı Media Mərkəzinin rəhbəri Arzu Əliyeva, Çinin Azərbaycandakı səfiri Lu Mey

17:16 0
.

Belarus ərzaq məhsullarının ixracını 20 milyard dollara qədər artıra bilər

Belarasda aqrar sənaye məhsullarının ixracını ildə 20 milyard ABŞ dollarına qədər artırmaq lazımdır. "Report" BELTA agentliyinə istinadən xəbər verir ki, bunu Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko bildirib. Onun sözlərinə görə, bu sahədə əsas məsələ nəticədir: "Nəticə var, ona görə d

19:40 0
.

Bu tarixlərdə Bakıda GÜCLÜ KÜLƏK ƏSƏCƏK - XƏBƏRDARLIQ

Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə noyabrın 8-9-da güclü külək əsəcək. BİG.AZ xəbər verir ki, Milli Hidrometeorologiya Xidməti gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı və narıncı xəbərdarlıq verib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Mingəçevir, Naftalan

19:25 0
.

Yuğ Dövlət Teatrının aktyorları Zəfər Günü münasibətilə xalqı təbrik ediblər

Yuğ Dövlət Teatrının aktyorları 8 Noyabr - Zəfər Günü münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib. xəbər verir ki, sənətçilər bayram münasibətilə video paylaşaraq həmvətənlərinə xoş arzularını çatdırıb. Onlar çıxışında Zəfər Gününün Azərbaycan xalqı üçün qürur və qəhrəmanlıq rəmzi olduğunu vurğulayıb

12:27 240
.

Şahbaz Şərif İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik edib

Pakistan İslam Respublikasının Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi Zəfər Günü münasibətilə təbrik edib. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, təbrikdə deyilir:. "Pakistan xalqı və Hökuməti adından, eləcə də şəxsən öz adımdan Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsind

18:52 0
.

Metronun iş rejimi 4 günlük dəyişdirilir

8 Noyabr - Zəfər Günü və 9 Noyabr - Dövlət Bayrağı Günü ilə əlaqədar 7-10 noyabr tarixlərində Bakı metropolitenində iş rejimi dəyişdiriləcək. xəbər verir ki, bununla bağlı "Bakı Metropoliteni" QSC məlumat yayıb. Bildirilib ki, qatarların hərəkəti qeyd edilən tarixlərdə istirahət günlərini

13:25 170
.

Azercell Zəfər Gününə həsr olunan videoçarx hazırlayıb

44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbənin ildönümü ilə əlaqədar Azercell şirkəti xüsusi videoçarx təqdim edib. xəbər verir ki, videoçarxda baba və nəvənin Qarabağa səfərindən bəhs olunur. Süjet xətti iki nəslin nümayəndələrinin birlikdə Qarabağa yollanması və doğma torpaqlarla bağlı yaşantılar

11:25 177
.

Paşinyan: "Məqsəd sərhədləri və açıq qapıları olan Ermənistan miras qoymaqdır"

"Hazırkı iqtidarın əsas məqsədi gələcək nəsillərə beynəlxalq aləmdə qəbul edilmiş sərhədləri və açıq qapıları olan bir Ermənistan miras qoymaqdır". Ermənistan mətbuatına istinadən xəbər verir ki, bunu sözügedən ölkənin baş naziri Nikol Paşinyan İrəvanda "Restart" fondunun təşəbbüs

19:20 0
.

Prezident Ağdamda zeytun ağacı əkdi - Fotolar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev noyabrın 7-də Ağdam Zeytun müəssisəsində yaradılan şəraitlə tanış olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Aqroinkişaf 2017" MMC-nin direktoru Ruslan Sadıxov dövlət başçısına müəssisənin fəaliyyəti barədə məlumat verib. Bildirildi ki, şirkət tərəfində

14:46 138
.