Bütün insanların ağıl dişləri olmur - Onlar nəyə lazımdır?
Bəzi insanlarda ağıl dişləri ağrılı şəkildə çıxır, bəzilərində illərlə çənə sümüyünün içində qalır, digərləri isə onların, ümumiyyətlə, olmadığını yalnız rentgen müayinəsi zamanı öyrənir.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ağıl dişləri, yəni üçüncü azı dişləri adətən 18-24 yaş arasında çıxır və çox vaxt çənə üçün son sınaq kimi qiymətləndirilir.
Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, hər kəs bu mərhələni yaşamır. Bəzi insanlarda ağıl dişləri heç vaxt formalaşmır və bu, anomaliya deyil, tamamilə normal hal sayılır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, ağıl dişləri evolyusiya baxımından qədim insanların irsidir. Keçmişdə insanların çənə quruluşu daha böyük olub və qidaları daha sərt, çeynəməsi çətin olub. Çiy ət, köklər və bərk bitkilərin parçalanması üçün əlavə azı dişlərinə ehtiyac yaranıb. Zamanla qida rasionu yumşalıb, çənələr isə kiçilib. Nəticədə müasir insanın çənəsində bütün 32 diş üçün kifayət qədər yer olmur.
Ağıl dişlərinin ümumiyyətlə olmamasının tibbi adı da var. Bu hal agenesiya adlanır və ən çox üçüncü azı dişlərinə təsadüf edir. Statistikaya görə, dünya üzrə insanların təxminən 10-41 faizində ən azı bir ağıl dişi yoxdur, bəzilərində isə ümumiyyətlə formalaşmır.
Bunun əsas səbəbləri arasında genetika xüsusi yer tutur. Valideynlərdə ağıl dişlərinin olmaması bu ehtimalı artırır. Araşdırmalar həmçinin göstərir ki, qadınlarda üçüncü azı dişlərinin olmaması kişilərlə müqayisədə bir qədər daha çox müşahidə edilir. Etnik mənsubiyyət, uşaqlıq dövründə qidalanma, sosial-iqtisadi şərait və üz-çənə ölçüləri də bu prosesə təsir göstərə bilər.
Hətta ağıl dişlərinin rüşeymləri formalaşsa belə, onların mütləq çıxacağına zəmanət yoxdur. Gənc yetkinlərin təxminən 80 faizində ən azı bir ağıl dişi retensiyalı olur, yəni çənənin içində gizli qalır. Belə dişlər yana əyilərək çıxa, qonşu dişlərə söykənə və ya ümumiyyətlə səthə çıxmaya bilər. Məhz bu cür hallarda ağrı, iltihab, infeksiya və diş sırasının pozulması riski artır.
Stomatoloqlar bildirirlər ki, hər kəsdə ağıl dişlərinin mütləq çıxarılması vacib deyil. Əgər dişlər düzgün mövqedə çıxıbsa, digər dişlərə mane olmursa və normal təmizlənə bilirsə, illərlə problemsiz qala bilər.
Dişlərin çıxarılması adətən ağrı, şişkinlik, təkrarlanan iltihablar, diş sıxlığı, kariyes riski və ya kista yaranması hallarında tövsiyə olunur. Qərar isə hər zaman fərdi müayinə və rentgen nəticələrinə əsasən verilir.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, ağıl dişlərinin olmaması təhlükəli deyil və çeynəmə, dişləmə və ya ağız boşluğunun ümumi sağlamlığına mənfi təsir göstərmir. Bu dişlər daha çox evolyusion qalıq hesab olunur. Onlarla bağlı problemlə üzləşmək də, ümumiyyətlə, onlara sahib olmamaq da norma sayılır.
Müasir stomatologiya bu məsələyə praktik yanaşır: problem yaratmırsa saxlanılır, risk yaradırsa çıxarılır, yoxdursa isə narahatlığa əsas yoxdur.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHansı yaşda ət yemək ömrü uzadır? - Elmi araşdırma
Çəki çatışmazlığı olan yaşlı insanlarda ət istehlakı 100 yaşa qədər yaşamaq ehtimalını artıra bilər. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu yaş dövründə ətdən imtina etmək, xüsusilə qadınlar arasında daha qısa ömür sürməklə əlaqəli ola bilər. xəbər verir ki, çinli mütəxəssislərin apardığı araşdırmanı
18.10.2026 925 Hepatitlə bağlı diqqətçəkən statistika: Ötən illə müqayisədə azalma var
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda viruslu hepatit diaqnozu ilə 62 nəfər qeydiyyata alınıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 109 nəfər olub. Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq, Dövlət Statistika Komitəsindən məlumat verilib. Qeyd edilib ki, hesabat dövründə hepatit A diaqnoz
24.10.2026 708 İdman zalına getmədən sağlamlığı yaxşılaşdıran 3 gündəlik vərdiş
Sağlamlığı qorumaq və özünü daha yaxşı hiss etmək üçün mürəkkəb üsullara ehtiyac yoxdur. Alimlər gündəlik həyata asanlıqla daxil edilə bilən üç sadə vərdişin ümumi sağlamlığa və psixoloji vəziyyətə müsbət təsir göstərdiyini bildiriblər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Science Focus" nəşrinin yazdığın
12.10.2026 983 Fizioterapiya, reabilitasiya nə vaxt təhlükəlidir? - Video
"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında fəqərələrarası disk yırtığı, artroz və üz sinirinin iflici mövzuları müzakirə olunub. Fəqərələrarası disk yırtığı hansı hallarda əməliyyat tələb edir?. Disk yırtığı ağrısız inkişaf edə bilərmi?. Artrozun müalicəsində fizioterapiyanın rolu nədir?
07.11.2026 280 Hər gün üzüm yesək, nə olar?
Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır
01.11.2026 550 Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19.10.2026 1070 Xərçəngə qarşı mübarizədə böyük ümid: Yeni peyvənd hazırlandı
"Merck" və "Moderna" şirkətlərinin birgə hazırladığı eksperimental peyvənd dəri xərçənginin təkrarlanması və ya ölüm riskini 42 faiz azaldıb. xəbər verir ki, "İntismeran autogene" adlanan peyvənd "Keytruda" dərmanı ilə birlikdə tətbiq olunub. Araşdırmanın nəticələrin
24.10.2026 776 Hepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı
Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı
01.11.2026 537 Ürək transplantasiyasının icbari tibbi sığorta hesabına icra edilməsi təklif olunub
Ürək transplantasiyası və gözün buynuz qişasının transplantasiyası əməliyyatlarının icbari tibbi sığortanın Xidmətlər Zərfinə daxil edilməsi vacibdir. "Report" xəbər verir ki, bunu Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Yeganə Abbasova Azərbaycand
01.11.2026 550