Yeməyi necə hazırlamağınız sağlamlığa zərər verə bilər

Yeməyi necə hazırlamağınız sağlamlığa zərər verə bilərİnsan sağlamlığının birbaşa olaraq nə ilə qidalandığından asılı olması artıq heç kəsi təəccübləndirmir. Lakin məlum olur ki, yeməyin məhz necə hazırlandığı da az əhəmiyyət daşımır.

Qaynarinfo-nun məlumatına görə, "Social Science & Medicine" jurnalında dərc olunan yeni araşdırma göstərib ki, yemək bişirilərkən evlərin içində yaranan tüstü ilə havanın çirklənməsi uşaqlara son dərəcə mənfi təsir göstərir və bu təsir onların yetkin yaş dövründə sağlamlığında özünü büruzə verir.

Alimlər Çində 45 yaş və daha yuxarı olan 7 mindən çox yetkin şəxsin məlumatlarını təhlil ediblər. Tədqiqat ölkənin müxtəlif regionlarını və sosial qruplarını əhatə edən milli seçməyə əsaslanıb. Mütəxəssislər uşaqlıq dövründə havanın çirklənməsinə məruz qalma ilə sonrakı yaşlarda yaddaş, düşünmə və diqqət kimi koqnitiv funksiyalar arasındakı səbəb-nəticə əlaqələrini qiymətləndirmək üçün müasir statistik metodlardan istifadə ediblər.

Nəticələr əhəmiyyətli əlaqəni üzə çıxarıb: erkən yaşlarda məişətdə bərk yanacaqdan (kömür, odun və s.) çıxan tüstünün təsirinə məruz qalan şəxslər 45 yaş və daha yuxarı dövrdə düşünmə və yaddaş göstəricilərinə görə daha zəif nəticələr göstəriblər. Bu əlaqə bədən kütlə indeksi, təhsil səviyyəsi və gəlir kimi müxtəlif amillər nəzərə alındıqdan sonra da qalmaqda davam edib ki, bu da məhz erkən mühit təsirinin beyin inkişafında mühüm rol oynadığını göstərir.

Ətraflı təhlil kişilərin bu cür mənfi amillərə qadınlara nisbətən daha həssas olduğunu üzə çıxarıb. Bundan əlavə, siqaret çəkmə və alkoqol qəbulu kimi yetkin yaşdakı zərərli vərdişlər də vəziyyəti daha da ağırlaşdırır.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayırlar ki, bu nəticələr qlobal miqyasda səhiyyə üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dünyanın bir çox ölkəsində, xüsusilə kənd yerlərində və aşağı gəlirli ailələr arasında yeməyin hələ də bərk yanacaq növləri ilə hazırlandığı ev təsərrüfatlarının payı yüksək olaraq qalır. Bu isə uşaqların yanma məhsulları ilə daimi təmasına səbəb olur; həmin zərərli maddələr ağciyərlərə və qana daxil olaraq onilliklər boyu beynin fəaliyyətinə təsir göstərə bilər.

Alimlər ənənəvi yanacaq növləri əvəzinə elektrik və ya qaz kimi təmiz enerji mənbələrinə çıxışın genişləndirilməsini tövsiyə edirlər. Bu addım təkcə tənəffüs və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alınmasında deyil, həm də yaşlı dövrdə koqnitiv pozuntular riskinin azaldılmasında mühüm rol oynaya bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1309   Tarix: 19 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Saç tökülməsi sizi qorxutmasın! Çarə TAPILDI!!!

Dəmir, zülal və sinkin orqanizdə çatmamazlığı saçların tökülməsiinə səbəb olur. Hamiləlik, tiroid, şəkər, qaraciyər və böyrək xəstəlikləri də saçı tökür. Həddindən artıq diaeta, xərçəng xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən bəzi dərmanlar da saçları tökər, həmçinin rənglənmədə istifadə edilə

17.09.2021 1439
.

Həddən artıq tərləmənin SƏBƏBLƏRİ

Tərləmə fizioloji prosesdir. Tərləmənin köməyi ilə bədənimiz öz normal hərarətini saxlayır. -a istinadla bildirir ki, mütəxəssislər bununla bağlı maraqlı məlumatlar verir:. - Bundan əlavə tərlə birlikdə orqanizmdən artıq və ziyanlı maddələr (toksinlər, şlaklar və s.) ifraz olunur. İnsana isti oland

18.08.2021 1367
.

Həkim Delta ştamına qarşı ƏN EFFEKTİV üsulu AÇIQLADI

Delta ştamına qarşı ən təsirli üsul 2 doza "Sinovac"la 1 doza "Pfizer"in qarışığıdır. Bunu yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssis Bülənt Ərtoğrul deyib. O bildirib ki, bu nəticəyə mövcud elmi məlumatlar əsasında gəlnib: "2 dozada "Pfizer"in effektivliyi bir qədər aşağı

22.08.2021 1318
.

Möcüzəvi meyvə: Xərçəng riskini azaldır, şəkəri salır

Çində həyat dərmanı olaraq tanınan innab saysız faydası ilə məşhurdur. Uzun illərdir şəfa qaynağı olaraq tanınan bu meyvənin yeni faydası öyrənilib. -a istinadən xəbər verir ki, innab yemək sizi bir çox xəstəliklərdən qoruyacaq. Tərkibi A və C vitamini boldur. Ürək sağlamlığı üçün xeyirlidir. Bağırsa

23.08.2021 1865
.

Həkim üzün vəziyyətinə görə diaqnoz edilən təhlükəli xəstəlikləri açıqladı

Asimmetrik üz insultun ilk əlamətlərindən biri ola bilər. Bu barədə rusiyalı onkoloq İvan Karasev danışıb. Onun sözlərinə görə, əksər xəstəliklər insanın üzündə müəyyən izlər buraxır. "Üzdəki quru və çatlamış dəri bədənin susuz qalmasının bir əlamətidir. Bu simptom həm də tər vəzilərinin işi il

28.08.2021 914
.

"Qarpızın yağlı yeməkdən sonra yeyilməsi düzgün deyil" - HƏKİM

Adətən hər yayda bu mövsüm üçün xarakterik olan hadisələr müşahidə edilir. Qarpızdan zəhərlənmələr, ilan, həşərat sancmaları və sair. Bu il də bədbəxt hadisələrsiz ötüşmədi. Öncə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlarda bu vaxta kimi qarpızla bağlı zəhərlənmə hallarının olmadığı iddia edilir. Yayın ən çox sərinləşdiric

22.08.2021 1038
.

Yoluxucu xəstəliklərdən qorunmaq üçün belə qidalanın

Payızda immuniteti yaxşılaşdırmaq və bədəni gücləndirmək üçün sitrus meyvələrindən istifadə etmək məsləhət görülür, çünki tərkibində olan efir yağları əhval-ruhiyyəni yüksəldir. Bundan əlavə, faydalı yağlar unudulmamalıdır, onları qoz-fındıq, zeytun yağı, avokado və yağlı balıqdan əldə etmək olar. B

12.09.2021 1388
.

Yaxşı fiziki formaya aparan yolda ilk 5 ADDIM

İlin əvvəlində yaya kimi arıqlamağı özünüzə məqsəd qoymuşdunuz, amma yayın sonunda hələ də məqsədinizə çatmamısınız? O zaman məqsədlərinizə daha ciddi yanaşın və elə bu gündən başlayın. BİG.AZ xarici mətbuata istinadən oxuculara 5 sadə addımdan başlamağı məsləhət görür. Elementar görsənsələr də, bu qaydalar

24.08.2021 957
.

Yuxusuzluğu aradan qaldıran məlhəm

Yay girəndən bir çoxları yuxusuzluq sindromundan əziyyət çəkir. Yatmaq istəsəniz də, yuxuya getməyə əziyyət çəkirsiniz. BİG.AZ Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, yuxu dərmanı qəbul etmək heç də çıxış yolu deyil. Həm də dərman mədəni zəhərləyir. Yuxusuzluq sindromundan xilas olmaq üçün aşağıdakı məlhəm

22.08.2021 2428
.