Bələdiyyə sənədi evə çıxarış almaq üçün kifayətdirmi?

Bələdiyyə sənədi əsasında inşa edilmiş fərdi yaşayış evinə çıxarış almaq üçün ilk növbədə torpaq sahəsinin qanuni ayrılıb-ayrılmadığı, təqdim olunan sənədlərin hüquqi qüvvəsi və evin tikinti normalarına uyğunluğu araşdırılmalıdır.
İlk mərhələdə vətəndaşın əlində olan bələdiyyə qərarı, torpaq sahəsinin alqı-satqı müqaviləsi və ya aktı, torpağın planı və ölçüsü, eləcə də digər hüquqmüəyyənedici sənədlər yoxlanılmalıdır. Torpaq sahəsi 1 dekabr 2007-ci il tarixindən sonra ayrılıbsa, qanunvericiliyin tələblərindən asılı olaraq hərrac protokolu və hərracın nəticələrinə əsasən bağlanmış alqı-satqı müqaviləsi də tələb oluna bilər.
Növbəti mərhələdə torpaq sahəsinin təyinatı və sərhədləri, evin texniki göstəriciləri, eləcə də tikilinin qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluğu qiymətləndirilməlidir. Çünki torpağa dair bələdiyyə sənədinin mövcudluğu həmin torpaq üzərindəki evə mülkiyyət hüququnun avtomatik olaraq tanınması demək deyil.
Sənədlər tam olduqda və hüquqi əsaslar mövcud olduqda, vətəndaş daşınmaz əmlak üzərində hüququn dövlət qeydiyyatı üçün müvafiq quruma müraciət edə bilər. Müraciət zamanı şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd, torpaq sahəsinə və tikiliyə dair hüquqmüəyyənedici sənədlər, eləcə də qanunvericiliklə tələb olunan digər sənədlər təqdim edilməlidir. Dövlət rüsumunun ödənilməsi də müvafiq qaydada həyata keçirilməlidir.
Təqdim olunan sənədlər araşdırıldıqdan və qanunvericiliyin tələblərinə uyğunluq müəyyən edildikdən sonra daşınmaz əmlak üzərində hüququn dövlət qeydiyyatı və çıxarışın verilməsi məsələsinə baxılır.
Sənədlərdə çatışmazlıqlar aşkar edilərsə və ya qeydiyyatdan imtina olunarsa, ilk növbədə imtinanın hüquqi əsasları öyrənilməlidir. Çatışmazlıqların aradan qaldırılması mümkün olduğu halda, müvafiq sənədlərin tamamlanması üçün tədbirlər görülə bilər. İmtina qanunsuz hesab edilərsə, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada inzibati və ya məhkəmə qaydasında şikayət vermək mümkündür.
Nəticə etibarilə, bələdiyyə sənədi olan evə çıxarışın alınmasında əsas meyar sənədlərin sadəcə mövcudluğu deyil, onların qanuniliyi, hüquqi qüvvəsi və mülkiyyət hüququnun dövlət qeydiyyatı üçün kifayət edib-etməməsidir. Hər bir müraciət torpaq sahəsinin ayrılma tarixi, təqdim olunan sənədlər və qüvvədə olan qanunvericiliyin tələbləri nəzərə alınmaqla fərdi qaydada qiymətləndirilməlidir.
Hüquqi qeyd: Bələdiyyə torpaqları ilə bağlı hüquqların qeydiyyatı zamanı torpağın ayrılması haqqında bələdiyyə qərarı, alqı-satqı müqaviləsi və müvafiq hallarda hərrac sənədləri əhəmiyyət daşıyır. Fərdi yaşayış evinə çıxarışın verilməsi üçün isə torpaq hüququ ilə yanaşı, tikiliyə dair əlavə sənədlər də tələb oluna bilər. Konkret sənədlərin siyahısı əmlakın hüquqi vəziyyətindən asılıdır.

Fərid Cəfərli-Əmlak məsələləri üzrə ekspert

Telegramda izləyin