SƏHV KARTA pul göndərdiniz? - Pulu qaytarmağın qanuni yolu

Mobil bankçılıq gündəlik ödənişləri bir neçə saniyəyə həll edir. Lakin telefon nömrəsinin səhv seçilməsi, kart rəqəmlərindən birinin yanlış yazılması və ya adları oxşar olan şəxslərin qarışdırılması pulun tamam başqa adama göndərilməsi ilə nəticələnə bilər. Belə anda insanların ilk reaksiyası banka zəng edib əməliyyatı ləğv etdirmək olur. Ancaq təsdiqlənərək qarşı tərəfin hesabına keçmiş köçürməni geri qaytarmaq mağazada alınan məhsulu qaytarmaq qədər asan deyil.

Lent.az-ın əməkdaşının bu mövzu ilə bağlı araşdırmasını təqdim edirik:

Bank əməliyyatı dərhal ləğv edə bilərmi?

Pul köçürməsi hələ emal mərhələsindədirsə, bankın onu dayandırmaq imkanı yarana bilər. Vəsait artıq qarşı tərəfin hesabına mədaxil edilibsə, bank adətən həmin şəxsin razılığı olmadan pulu hesabdan çıxara bilmir. Çünki köçürməni kart sahibi özü təsdiqləyib və əməliyyat təqdim etdiyi məlumatlar əsasında icra olunub.

Azərbaycanda qüvvədə olan "Ödəniş xidmətləri və ödəniş sistemləri haqqında" Qanuna əsasən, kart nömrəsi, mobil nömrə, FİN və digər oxşar məlumatlar unikal eyniləşdirici hesab oluna bilər. İstifadəçi yanlış eyniləşdirici təqdim edərsə və bank əməliyyatı məhz həmin məlumat üzrə düzgün yerinə yetirərsə, bank səhv seçilmiş alıcıya görə avtomatik məsuliyyət daşımır. Qanun bankın istifadəçinin tələbi ilə əməliyyatı izləməsini və nəticə barədə məlumat verməsini də nəzərdə tutur.

İlk dəqiqələrdə nə etmək lazımdır?

Səhvi aşkar edən kimi bankın çağrı mərkəzi ilə əlaqə saxlamaq, mobil tətbiqdən müraciət yaratmaq və mümkündürsə, filiala yazılı ərizə təqdim etmək lazımdır. Əməliyyatın tarixi, saatı, məbləği, qəbzi və yanlış seçilmiş kartın son rəqəmləri saxlanılmalıdır. Banka nə qədər tez müraciət edilərsə, vəsaitin hərəkətini izləmək və qarşı tərəfin bankı ilə əlaqə yaratmaq imkanı bir o qədər çox olar.

Əgər köçürmə telefon nömrəsi vasitəsilə edilibsə və həmin nömrə görünürsə, pul göndərilən şəxslə nəzakətlə əlaqə saxlamaq mümkündür. Lakin kart sahibini hədələmək, şəxsi məlumatlarını yaymaq və ya sosial şəbəkədə ifşa etmək olmaz. Bu hərəkətlər zərərçəkmiş şəxsin özünü də hüquqi problemlə üzləşdirə bilər.

Pul göndərilən şəxs qaytarmaq istəmirsə...

Başqasının səhvən göndərdiyi pul hədiyyə və ya qazanc hesab edilmir. Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin əsassız varlanma ilə bağlı müddəalarına görə, hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin hesabına əmlak əldə edən şəxs onu geri qaytarmalıdır. Pul göndərilən şəxs bankın müraciətinə baxmayaraq vəsaiti qaytarmaqdan imtina edərsə, göndərən şəxs məhkəmədə iddia qaldıra bilər.

Bu zaman bank qəbzi, hesabdan çıxarış, banka edilmiş yazılı müraciət, qarşı tərəflə yazışmalar və pulun yanlışlıqla göndərildiyini göstərən digər sübutlar əhəmiyyət daşıyır. Məhkəmə yalnız əsas məbləğin deyil, işin xüsusiyyətindən asılı olaraq çəkilmiş məhkəmə xərclərinin də cavabdehdən tutulması barədə qərar verə bilər.

Məsələnin dələduzluqla əlaqəsi varsa, vəziyyət dəyişir. Məsələn, şəxs özünü tanış, satıcı və ya bank əməkdaşı kimi təqdim edib pulu qəsdən başqa hesaba köçürtdürübsə, bu, sadə texniki səhv deyil. Belə halda dərhal banka və polisə müraciət edilməli, yazışmalar, telefon nömrələri, elanlar və ödəniş qəbzləri silinməməlidir.

Bank pul alan şəxsin nömrəsini verə bilərmi?

Bank sirri və şəxsi məlumatların qorunması səbəbindən bank qarşı tərəfin adını, ünvanını və telefon nömrəsini birbaşa pul göndərən şəxsə təqdim etməyə bilər. Lakin bank öz kanalları vasitəsilə vəsaiti alan şəxslə əlaqə saxlayaraq pulun könüllü qaytarılmasını təklif edə bilər. Məlumatlar məhkəmənin və ya hüquq-mühafizə orqanının qanuni sorğusu əsasında əldə edilə bilər.

Bir saniyəlik yoxlama böyük itkini önləyir

Azərbaycanda kartdan-karta köçürmələrin geniş yayılması belə səhvlərin riskini də artırır. Xüsusilə mobil nömrə ilə ödəniş zamanı tətbiqin göstərdiyi ad və soyadın ilk hərflərinə diqqət yetirmək vacibdir. Böyük məbləğ göndərilirsə, əvvəlcə bir manatlıq sınaq köçürməsi etmək, alıcının pulu aldığını təsdiqləməsindən sonra qalan məbləği göndərmək daha təhlükəsizdir.

Ən vacib qayda isə təsdiq düyməsini sıxmazdan əvvəl kart nömrəsini, alıcının adını və məbləği yenidən yoxlamaqdır. Çünki bir neçə saniyəlik diqqətsizlik pulun qaytarılması üçün həftələrlə bank və məhkəmə qapılarında gözləməyə səbəb ola bilər.

Telegramda izləyin