Tibbi məlumatlar süni intellektə etibar edilərkən necə qorunmalıdır?

"Tibb sahəsində süni intellektin Azərbaycanda tətbiqi mümkündür və bunun üçün artıq müəyyən rəqəmsal baza formalaşır. Nəzərə alsaq ki, ölkədə 2025-2028-ci illər üçün Süni İntellekt Strategiyası qəbul olunub, səhiyyədə tibbi məlumatların vahid informasiya mühitində birləşdirilməsi də bu istiqamətlər sırasında göstərilir".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında İKT üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov bildirib.

O, qeyd edib ki, xüsusilə rentgen, MRT və KT görüntülərinin təhlili, laborator nəticələr əsasında risklərin müəyyənləşdirilməsi və həkimlərin iş yükünün azaldılması süni intellektin ilkin tətbiqi üçün daha real sahələr hesab oluna bilər. Ancaq burada vacib bir məqam var: süni intellekt həkimin yerinə qərar verən sistem kimi deyil, həkimə ikinci rəy təqdim edən güclü köməkçi vasitə kimi tətbiq edilməlidir:

"Məsələn, sistem minlərlə tibbi görüntünü qısa müddətdə təhlil edərək şübhəli sahələri müəyyənləşdirə bilər. Lakin xəstənin şikayətlərini dinləmək, əvvəlki xəstəliklərini, qəbul etdiyi dərmanları və ümumi sağlamlıq vəziyyətini nəzərə alaraq yekun qərar vermək yenə də həkimin məsuliyyətində qalmalıdır.

Bu gün "Süni intellektə necə güvənə bilərik?" sualına tez-tez rast gəlirik. Səhiyyə sistemində isə diqqət edilməli əsas sual bir qədər fərqli olmalıdır: sistem hansı məlumatlarla öyrədilib, hansı xəstə qrupu üzərində sınaqdan keçirilib və Azərbaycandakı pasiyentlər üçün eyni nəticəni verirmi?

Çünki başqa ölkədə uğurlu nəticə göstərən alqoritm yerli əhalinin xüsusiyyətləri, tibbi cihazların fərqliliyi və məlumatların başqa formada toplanması səbəbindən Azərbaycanda eyni nəticəni verməyə bilər. Buna görə də belə sistemlər geniş istifadəyə verilməzdən əvvəl yerli xəstəxanalarda, real pasiyent məlumatları əsasında və mütəxəssis həkimlərin iştirakı ilə sınaqdan keçirilməlidir.

Digər mühüm məsələ isə tibbi məlumatların təhlükəsizliyidir. Xəstənin analizləri, diaqnozu və tibbi tarixçəsi ən həssas şəxsi məlumatlar sırasındadır. Bu məlumatların harada saxlanıldığı, kimlərin onlara çıxış əldə etdiyi, sistemin hansı ölkədə yerləşən serverə qoşulduğu və məlumatların süni intellekt sisteminin yenidən öyrədilməsi üçün istifadə edilib-edilmədiyi əvvəlcədən aydın şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.

Burada qanunvericilik tələbləri ilə yanaşı, məlumatların şifrələnməsi, girişlərin məhdudlaşdırılması və kibertəhlükəsizlik standartlarına riayət edilməsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səhiyyədə süni intellektin uğurlu tətbiqi yalnız texnologiyanın imkanlarından deyil, həm də onun nə dərəcədə təhlükəsiz, etibarlı və məsuliyyətli şəkildə istifadəsindən asılı olacaq".

Telegramda izləyin