Niyə qəhvə sizi yuxulu hiss etdirir? - İzahlı gözlənilməz cavab

Niyə qəhvə sizi yuxulu hiss etdirir? - İzahlı gözlənilməz cavabKofe adətən güclü stimulyator hesab olunur, məqsədi insanı canlandırmaq, diqqəti artırmaq və enerji verməkdir. Lakin bir çox insan paradoksal hal yaşayır: kofe içdikdən 30–60 dəqiqə sonra ağır yuxululuq, göz qapaqlarında ağırlıq və ümumi halsızlıq yaranır. Bu, heç də nadir istisna deyil, səbəb kofeinin beyinlə necə qarşılıqlı əlaqədə olmasıdır.

Niyə kofein təsiri birdən yox olur: məsələ adenozindədir

Lent.az xəbər verir ki, günün ərzində beyində yığılaraq yorğunluq siqnalı verən əsas maddə adenozindir.

Kofein ona görə canlandırıcı təsir göstərir ki, adenozinin reseptorlarını bloklayır. Bu müddətdə beyinə "yorğunam" siqnalı daxil olmur və insan özünü daha enerjili hiss edir. Lakin vacib məqam: adenozin istehsalı dayanmaz, kofein yalnız reseptorları müvəqqəti bağlayır.

Kofeinin təsiri keçdikdən sonra bütün yığılmış adenozin birdən reseptorlara bağlanır. Nəticədə yaranan kəskin yorğunluq "coffee crash" kofe sonrası zəifləmə effekti adlanır.

Bu vəziyyət daha güclü olur: kofe acqarına içildikdə; insan xroniki yorğun olanda; orqanizmdə resurslar tükəndikdə.

Yuxunun keyfiyyətinin pozulması

Kofe yalnız yatmazdan əvvəl deyil, gündüz saatlarında da yuxu keyfiyyətinə təsir edir. O, dərin yuxu fazasının müddətini azaldır, bu mərhələ orqanizmin bərpası üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Nəticədə insan gecə yatmış olsa da, beyin tam bərpa olmur və gün ərzində yuxululuq yaranır.

Yüngül susuzlaşma və halsızlıq

Kofein zəif də olsa sidikqovucu təsirə malikdir. Əgər insan kifayət qədər su içmirsə, bədəndə yüngül susuzlaşma yaranır: qan dövranı zəifləyir, hüceyrələrə oksigen az gedir, baş ağırlaşır və gözlər yumulur.

Bu əlamətlər bəzən kofein çatışmazlığı ilə səhv salınır, amma əslində səbəb sudur.

Hormon dəyişiklikləri və şəkər disbalansı

1. Stress hormonlarının pikdən sonra düşməsi

Kofein bəzi insanlarda ani adrenalin və kortizol artımına səbəb olur. Lakin bu hormonlar sürətlə düşdükdə sinir sistemi "yorğunluq rejiminə" keçir.

2. Şirin kofe içənlərdə şəkər dalğalanması

Kofeni şəkər, şərbət və ya şirin qaymaqla içdikdə qanda qlükoza sürətlə artır. İnzulin çox ifraz edildikdə qlükoza kəskin düşür, hipoqlikemiya yaranır, insanı yuxu və halsızlıq bürüyür.

Kofeinin təsiri niyə şəxsdən şəxsə fərqlənir?

Bu, tamamilə genetik metabolizm fərqləri ilə bağlıdır. Kofeini çox sürətli metabolizə edənlərdə canlandırıcı təsir qısa çəkir və ardınca daha kəskin yorğunluq gəlir.

Kofedən sonra yuxululuğun qarşısını necə almaq olar?

Mütəxəssislər bir neçə qaydaya əməl etməyi tövsiyə edir:

1. Kofeni acqarına içməyin.

Ən yaxşısı yüngül proteinli və ya mürəkkəb karbohidratlı qida ilə birlikdə içməkdir.

2. Kofe ilə paralel su için.

Bu, susuzlaşmanın qarşısını alır və diuretik təsiri kompensasiya edir.

3. Böyük fincan əvəzinə porsiyanı bölün.

Günlük kofe miqdarını 2–3 kiçik doza ilə qəbul etmək "coffee crash" riskini azaldır.

4. Kofe yuxunun yerini tutmur.

Əgər kofedən sonra belə yuxunuz gəlirsə, bu, orqanizmin real istirahətə ehtiyacı olduğunu göstərir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 808   Tarix: 30 noyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Toyuğu yumazdan əvvəl bu təhlükəni bilin!

Bir çox insan toyuq ətini bişirməzdən əvvəl kranın altında yumağa üstünlük verir. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün təhlükə yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər. Belə ki, çiy toyuğun yuyulması zamanı su sıçrantıları vasitəsilə bakteriyalar mətbəxin müxtəlif səthlərinə, qab-qacağa v

02.11.2026 1046
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Günorta yuxusunun yaddaşa təsiri ilə bağlı maraqlı nəticə

Günorta saatlarında yatmağın yaddaşı gücləndirdiyi ilə bağlı geniş yayılmış fikirlər yeni elmi araşdırmada təsdiqini tapmayıb. Məlum olub ki, qısa müddətli yuxu yaddaşın möhkəmlənməsinə sakit istirahət və adi oyaqlıqdan daha çox kömək etmir. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu nəticəyə Cənubi Çin Pedaqoj

16.11.2026 371
.

Hansı yaşda ət yemək ömrü uzadır? - Elmi araşdırma

Çəki çatışmazlığı olan yaşlı insanlarda ət istehlakı 100 yaşa qədər yaşamaq ehtimalını artıra bilər. Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, bu yaş dövründə ətdən imtina etmək, xüsusilə qadınlar arasında daha qısa ömür sürməklə əlaqəli ola bilər. xəbər verir ki, çinli mütəxəssislərin apardığı araşdırmanı

18.10.2026 1021
.

AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ

"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə

02.11.2026 895
.

Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi

Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf

19.10.2026 1178
.

Axşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun

Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini

25.10.2026 903
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.