Uşaqlarda diqqət əskikliyi və hiperaktiv pozğunluğu necə düzəltmək olar?
"Tədqiqatlar göstərir ki, Diqqət əskikliyi və hiperaktiv pozğunluğu (DEHB) olan uşaqlarda bəzi beyin bölgələri digər uşaqlara nisbətən ya daha kiçik, ya da fərqli işləyir".
Bu barədə uşaq nevroloqu, həkim Vüsalə Nuriyeva baku.ws-ə bildirib.
Onun sözlərinə görə, Prefrontal korteks (Diqqət, planlama, qərarvermə və özünüidarə funksiyasına cavabdehdir) DEHB-də bu bölgənin fəaliyyəti zəifləyir.
"Bazal qanglionlar - Hərəkətlərin və emosiyaların idarə olunmasında rol oynayır. DEHB-li uşaqlarda buradakı fəaliyyət qeyri-sabit ola bilər.
Beyincik (serebellum) - Diqqətin sürətli dəyişməsi və hərəkətlərin koordinasiyası ilə bağlıdır. Tədqiqatlarda bəzi fərqlər müşahidə olunub", - deyə həkim bildirib.
Neyrotransmitterlərdə (beyin kimyasında) dəyişiklik
Həkim deyir ki, Bbeyin hüceyrələri bir-biri ilə neyrotransmitterlər vasitəsilə əlaqə saxlayır:
"DEHB zamanı xüsusilə iki kimyəvi maddənin balansı pozulur:
Dopamin - Motivasiya, mükafat gözləntisi və diqqət üçün əsasdır. DEHB-də dopamin səviyyəsi aşağı olur, bu da uşağın tez sıxılmasına və diqqətini davam etdirməkdə çətinlik çəkməsinə səbəb olur.
Noradrenalin - Oyanıqlıq və diqqəti fokuslamaq üçün vacibdir. Onun fəaliyyəti də zəif ola bilər".
Həkim deyir ki, buna görə də DEHB müalicəsində istifadə edilən bəzi dərmanlar (məsələn, metilfenidat) dopamin və noradrenalinin beyindəki fəaliyyətini artıraraq diqqəti və özünüidarəni yaxşılaşdırır.
Beyin fəaliyyətində yavaşlama və ya qeyri-sabitlik
EEQ (elektroensefaloqrafiya) tədqiqatlarında DEHB-li uşaqlarda tez-tez belə nəticələr müşahidə olunur:
"Unutmaq olmaz ki, "Theta" dalğalarının artması - Beyin "yorğun" və "diqqəti dağınıq" kimi işləyir.
"Beta" dalğalarının azalması - Konsentrasiya və aktiv diqqət çətinləşir.
Bu, uşağın dərsdə oturub, uzun müddət diqqətini saxlamasını çətinləşdirir".
İmpuls nəzarətində çətinlik
Həkimin sözlərinə görə, normalda beyində "fren" rolunu oynayan ön alın payı (prefrontal korteks) hərəkət etmədən əvvəl düşünməyə kömək edir:
"DEHB-li uşaqlarda bu "fren sistemi" zəif işlədiyi üçün onlar tez-tez düşünmədən danışır, hərəkət edir və ya qaydaları pozurlar".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaşİldə 760 min ölüm: Yay gəlir, kabus qapıya dayanır - Ağcaqanadların gizli silahı...
Hər il 760 min insanın ölümünə səbəb olan ağcaqanadlar yay aylarının yaxınlaşması ilə yenidən gündəmə gəlib. Dişi ağcaqanadlar qoxu, karbon qazı və bədən temperaturunu hiss edərək hədəf seçir. Mütəxəssislər qorunmaq üçün ağcaqanad torları, qovucular və dərini örtən geyimlər tövsiyə edirlər. Qaynarinf
13.05.2026 376 Nəm salfetlər niyə tez quruyur?
Evlərdə, avtomobillərdə və çantalarda ən çox istifadə olunan gigiyena vasitələrindən biri olan yaş salfetlər düzgün saxlanılmadıqda qısa müddətdə quruyaraq istifadəyə yararsız hala düşə bilir. Xüsusilə qablaşdırmanın qapağını açıq qoyan istifadəçilər bir neçə gün ərzində salfetlərin sərtləşdiyini v
21.05.2026 369 Usta dönərçi toyuq dönərinin yeyilməməsi gərəkən hissəsini açıqladı
Sosial mediada bir dönər ustasının toyuq dönəri ilə bağlı xəbərdarlığı böyük marağa səbəb olub. Təcrübəli usta dönərin hansı hissəsinin əslində ət olmadığını və sağlamlıq üçün riskli ola biləcəyini nümayiş etdirib. toyuq dönəri ilə bağlı bilməli olduğunuz vacib məqamları təqdim edir:. Dönərin mərkə
16.05.2026 353 Qəfil görünən damarlar hansı xəstəliklərin xəbərçisi ola bilər?
Əllərdə, ayaqlarda və ya sinə nahiyəsində damarların əvvəlkindən daha çox görünməyə başladığını hiss etmisiniz? Bir çox insan üçün bu, xüsusilə dəyişiklik qəfil olubsa, narahatlıq yaradır. xəbər verir ki, əksər hallarda nəzərəçarpan damarlar orqanizmin çəki dəyişikliyi, fiziki aktivlik, isti hava v
31.05.2026 228 Həddindən artıq tərləmə hansı xəstəliklərin əlamətidir?
Həddindən artıq tərləmə bir sıra sağlamlıq problemlərinin xəbərçisi ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə səbəbsiz və davamlı tərləmə halları bəzən ciddi xəstəliklərin ilkin əlaməti kimi ortaya çıxır. xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, çox tərləmə qalxanabənzər vəzin həddindən artı
16.05.2026 365 Hər yaşda risk var: Ürək çatışmazlığını göstərən 4 kritik siqnal
Ürək çatışmazlığı hər il daha geniş yayılır. Erkən diaqnoz və müntəzəm həkim nəzarəti həyat keyfiyyətini artırır. Sağlam həyat tərzi vərdişləri xəstəliyin idarə olunmasında mühüm rol oynayır. Qaynarinfo xəbər verir ki, ürək çatışmazlığı nəfəs darlığı, tez yorulma və ürəkdöyünmə kimi əlamətlərlə özün
22.05.2026 528 1.2 milyard insan bu xəstəlikdən əziyyət çəkir
Yer kürəsində təxminən 1.2 milyard insan ruhi xəstəliklərdən əziyyət çəkir. xəbər verir ki, bu barədə "Lancet" nəşri məlumat yayıb. "Son 33 ildə bu rəqəm ikiqat artıb. Narahatlıq pozğunluqları, klinik depressiya, distimiya, anoreksiya, bulimiya nervoza, şizofreniya və davranış pozğunluqlarınd
23.05.2026 257 Çiyələk bu hallarda ölümcül ola bilər - Xəbərdarlıq
Mövsümün ən sevilən yay meyvələrindən biri hesab edilən çiyələk hər kəs üçün təhlükəsiz olmaya bilər. Dietoloqlar xəbərdarlıq edir ki, bəzi insanlarda çiyələk allergik reaksiyalar, nəfəsalma problemləri və hətta qida zəhərlənməsinə bənzər simptomlar yarada bilər. BİG.AZ xəbər verir ki, dietoloq və Resp
26.05.2026 380 50 yaşdan sonra qaraciyər yağlanmasına çarə - Faydalı içkilər
50 yaşdan sonra qaraciyərin yağlanması ən çox rast gəlinən metabolik problemlərdən biridir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, düzgün həyat tərzi və qidalanma bu riskin azaldılmasında mühüm rol oynayır. Qaynarinfo-nun İspaniyanın "El Economista" nəşrinə istinadən məlumatına görə, aralıqlı oruc maddələ
15.05.2026 507