Uşaqlarda diqqət əskikliyi və hiperaktiv pozğunluğu necə düzəltmək olar?
"Tədqiqatlar göstərir ki, Diqqət əskikliyi və hiperaktiv pozğunluğu (DEHB) olan uşaqlarda bəzi beyin bölgələri digər uşaqlara nisbətən ya daha kiçik, ya da fərqli işləyir".
Bu barədə uşaq nevroloqu, həkim Vüsalə Nuriyeva baku.ws-ə bildirib.
Onun sözlərinə görə, Prefrontal korteks (Diqqət, planlama, qərarvermə və özünüidarə funksiyasına cavabdehdir) DEHB-də bu bölgənin fəaliyyəti zəifləyir.
"Bazal qanglionlar - Hərəkətlərin və emosiyaların idarə olunmasında rol oynayır. DEHB-li uşaqlarda buradakı fəaliyyət qeyri-sabit ola bilər.
Beyincik (serebellum) - Diqqətin sürətli dəyişməsi və hərəkətlərin koordinasiyası ilə bağlıdır. Tədqiqatlarda bəzi fərqlər müşahidə olunub", - deyə həkim bildirib.
Neyrotransmitterlərdə (beyin kimyasında) dəyişiklik
Həkim deyir ki, Bbeyin hüceyrələri bir-biri ilə neyrotransmitterlər vasitəsilə əlaqə saxlayır:
"DEHB zamanı xüsusilə iki kimyəvi maddənin balansı pozulur:
Dopamin - Motivasiya, mükafat gözləntisi və diqqət üçün əsasdır. DEHB-də dopamin səviyyəsi aşağı olur, bu da uşağın tez sıxılmasına və diqqətini davam etdirməkdə çətinlik çəkməsinə səbəb olur.
Noradrenalin - Oyanıqlıq və diqqəti fokuslamaq üçün vacibdir. Onun fəaliyyəti də zəif ola bilər".
Həkim deyir ki, buna görə də DEHB müalicəsində istifadə edilən bəzi dərmanlar (məsələn, metilfenidat) dopamin və noradrenalinin beyindəki fəaliyyətini artıraraq diqqəti və özünüidarəni yaxşılaşdırır.
Beyin fəaliyyətində yavaşlama və ya qeyri-sabitlik
EEQ (elektroensefaloqrafiya) tədqiqatlarında DEHB-li uşaqlarda tez-tez belə nəticələr müşahidə olunur:
"Unutmaq olmaz ki, "Theta" dalğalarının artması - Beyin "yorğun" və "diqqəti dağınıq" kimi işləyir.
"Beta" dalğalarının azalması - Konsentrasiya və aktiv diqqət çətinləşir.
Bu, uşağın dərsdə oturub, uzun müddət diqqətini saxlamasını çətinləşdirir".
İmpuls nəzarətində çətinlik
Həkimin sözlərinə görə, normalda beyində "fren" rolunu oynayan ön alın payı (prefrontal korteks) hərəkət etmədən əvvəl düşünməyə kömək edir:
"DEHB-li uşaqlarda bu "fren sistemi" zəif işlədiyi üçün onlar tez-tez düşünmədən danışır, hərəkət edir və ya qaydaları pozurlar".
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşBöyrək sağlamlığı üçün ən faydalı 9 məhsul
Böyrəklər orqanizmdə qanın filtrasiyası, arterial təzyiqin tənzimlənməsi və maye balansının qorunmasında mühüm rol oynayır. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Prevention" nəşrinin yazdığına görə, diyetoloqlar və nefroloqlar böyrəklərin qorunması üçün düzgün qidalanmanın vacibliyini vurğulayırlar
30.06.2026 564 Sağlam olmayan münasibətlərin 7 gizli əlaməti - Psixoloq açıqladı
Amerikalı psixoloq Mark Trevers (Mark Travers) diqqətdən yayınan, lakin münasibətin sağlam olmadığını göstərən yeddi əsas əlaməti sadalayıb. Qaynarinfo-nun məlumatına görə, CNBC-də dərc olunan məqaləsində Trevers bildirib ki, bir çox insan aylarla, hətta illərlə sağlam olmayan münasibətlərdə qalır. Onla
13.07.2026 475 Beyindəki "xain" hüceyrə deşifrə edildi: Xərçəngi qoruyan qalxan necə sındırıldı?
London və Kanadadan olan alimlər qlioblastoma şişlərini həm birbaşa hədəfə alan, həm də onları qoruyan immun müdafiə mexanizmini zəiflədən yeni CAR-T hüceyrə terapiyası hazırlayıblar. Heyvan modelləri üzərində aparılan laboratoriya sınaqlarında müalicə tətbiq edilən 13 siçandan 12-də şiş tamamilə arada
06.07.2026 414 Uzun ömür sürmək üçün nə yemək lazımdır? - Ən faydalı 11 qida
Sağlam qidalanma uzunömürlülüyün əsas amillərindən biri hesab olunur. Antioksidantlarla zəngin qidaların gündəlik rasiona daxil edilməsi iltihabı azaltmağa, hüceyrələri zədələnmədən qorumağa və xroniki xəstəliklərin inkişaf riskini aşağı salmağa kömək edə bilər. Qaynarinfo "Verywell Health"
09.07.2026 527 Xroniki yorğunluq sindromu: Səbəbləri, əlamətləri və müalicə yanaşmaları
Xroniki yorğunluq sindromu (həmçinin "Mialgik Ensefalomielit" adlanır) istirahətlə keçməyən, gündəlik fəaliyyətləri ciddi şəkildə məhdudlaşdıran dərin fiziki və zehni yorğunluğa səbəb olan mürəkkəb və uzunmüddətli bir xəstəlikdir. Dünya üzrə milyonlarla insanı təsir edən bu xəstəliyin diaqnoz
04.07.2026 327 Kariyes ölümə səbəb ola bilər
Müalicə olunmayan diş çürüyü ağır fəsadlara və hətta ölümə səbəb ola bilər. Axşam.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, vaxtında müalicə edilməyən kariyes periodontit və osteomielit kimi ciddi xəstəliklərə çevrilə bilər. Bu zaman iltihab yumşaq toxumalara və limfa düyünlərin
04.07.2026 313 40 yaşdan sonra həyatınızı xilas edəcək dörd tibbi test
Kardioloqlar bildirirlər ki, ürəyin işemik xəstəliyi qadınlar arasında süd vəzi xərçəngindən təxminən iki dəfə çox ölümə səbəb olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, buna baxmayaraq, bir çox qadın ilk xəbərdaredici əlamətləri ya görməzlikdən gəlir, ya da onları adi yorğunluqla əlaqələndirir
12.07.2026 278 Hər gün ananas yeyənlər XƏSTƏLİK ÜZÜ GÖRMÜR: İltihabın kökünü kəsən tropik möcüzə
Son illərin ən populyar tropik meyvələrindən biri olan ananas zəngin tərkibi ilə insanı xəstəliklərdən qorumağa kömək edir. Mütəxəssislərin tez-tez tövsiyə etdiyi bu meyvəni qida rasionuna əlavə edənlər sağlamlıqlarına böyük dəstək olurlar. Bəs bədəndəki iltihabı qurutmağa qadir olan ananasın sirlər
21.06.2026 438 İsti havalarda tromb riski artır: Həkimdən vacib xəbərdarlıq
İsti havalarda bədənin susuzlaşması və qanın qatılaşması səbəbindən tromb yaranma ehtimalı arta bilər. xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı həkim-terapevt Tatyana Vinoqradova RT-yə müsahibəsində bildirib. Mütəxəssisin sözlərinə görə, tromb damar daxilində yaranan və qan dövranını qismən və ya tamamil
19.07.2026 355 
