İnsanlar yaşlandıqca niyə daha çox üşüyür?

İnsanlar yaşlandıqca niyə daha çox üşüyür?Yaş artdıqca insanların soyuğa qarşı həssaslığı güclənir. Xüsusilə yaşlı insanlar ətrafdakılar üçün normal hesab olunan temperaturda belə üşüyə bilirlər. Alimlər bunun səbəblərini araşdıraraq maraqlı nəticələr əldə ediblər.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni araşdırma yaşlandıqca orqanizmin aşağı temperaturlara qarşı niyə daha həssas olduğunu izah edən bioloji mexanizmlərə işıq salıb. İnsan da daxil olmaqla məməlilərin orqanizmində üç növ piy toxuması mövcuddur: ağ, qəhvəyi və bej.

Ağ piy toxuması əsasən enerji ehtiyatının saxlanmasına xidmət edir. Qəhvəyi piy toxuması istilik istehsal edərək bədən temperaturunun qorunmasına kömək göstərir. Bej piy toxuması isə hər iki funksiyanı müəyyən dərəcədə yerinə yetirə bilir.

Yaşlandıqca orqanizmdə nə dəyişir?

Alimlərin sözlərinə görə, yaş artdıqca soyuğa həssaslığın güclənməsi yalnız əl və ayaqlarda qan dövranının zəifləməsi ilə əlaqəli deyil. Araşdırmalar göstərir ki, zaman keçdikcə qəhvəyi piy toxumasının istilik istehsal etmək qabiliyyəti də zəifləyə bilər. Əvvəlki tədqiqatlarda alimlər istilik yaratmaq qabiliyyətinə görə fərqlənən bir neçə növ qəhvəyi piy hüceyrəsi müəyyən ediblər. Yeni araşdırmada isə siçanlar üzərində təcrübələr aparılaraq bu hüceyrələrin fəaliyyətini tənzimləyən mexanizmlər öyrənilib.

İmmun hüceyrələrinin gözlənilməz rolu

Tədqiqat zamanı məlum olub ki, bəzi immun hüceyrələri qəhvəyi piy toxumasının fəaliyyətini zəiflədən zülallar istehsal edir. Normal şəraitdə soyuq havada həmin zülalların səviyyəsi azalır, isti mühitdə isə yüksəlir. Bu mexanizm orqanizmin temperatur dəyişikliklərinə uyğunlaşmasına kömək edir. Lakin yaşlı siçanlarda vəziyyət fərqli olub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, yaşlı heyvanların orqanizmində həmin zülalların miqdarı hətta isinməyə ehtiyac yarandıqda belə yüksək səviyyədə qalır. Nəticədə qəhvəyi piy toxuması kifayət qədər istilik istehsal edə bilmir və orqanizmin soyuğa qarşı müqaviməti zəifləyir.

Bu kəşf insanlar üçün nə deməkdir?

Tədqiqatçılar hələlik eyni mexanizmin insan orqanizmində də siçanlarda olduğu kimi işləyib-işləmədiyini müəyyənləşdirməyiblər. Əgər gələcək araşdırmalar bu nəticələri insanlarda da təsdiqləsə, qəhvəyi piy toxumasının fəaliyyətini bərpa etməyə yönəlmiş yeni üsulların hazırlanmasına imkan yarana bilər. Bu kəşf yaşlanma ilə əlaqədar maddələr mübadiləsində baş verən dəyişikliklərin daha yaxşı başa düşülməsinə də kömək edə bilər. Beləliklə, yaşlı insanların daha tez üşüməsi yalnız hava şəraiti və qan dövranı ilə bağlı olmaya bilər.

Bunun səbəblərindən biri də orqanizmin təbii istilik istehsal etmək qabiliyyətinin yaşla əlaqədar zəifləməsidir. Bununla belə, güclü və ya qəfil başlayan üşümə hər zaman yaşlanma ilə izah olunmamalıdır. Qalxanabənzər vəzinin zəif fəaliyyəti, qanazlığı və digər sağlamlıq problemləri də soyuğa həssaslığı artıra bilər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 114   Tarix: 22 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15.11.2026 446
.

Marsda sirli buzlaqlar kəşf edildi

Beynəlxalq tədqiqatçılar "qırmızı" planetin səthində dik qayalıqlara bənzər yeni geoloji formasiyalar aşkar ediblər. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Earth and Planetary Science Letters" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu strukturlar qədim buz kütlələrini gizlədi

18.11.2026 610
.

Yarpaq dolmasının dağılmaması üçün bu üsuldan istifadə edin

Yarpaq dolması hazırlayarkən bir çox insanın qarşılaşdığı problemlərdən biri yeməyin bişmə zamanı dağılması, üst hissədəki dolmaların isə qurumasıdır. Lakin sadə bir mətbəx üsulu ilə bu problemin qarşısını almaq mümkündür. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, yarpaq dolmasının bişərkən formasını qorumas

16.11.2026 602
.

Alimlər Ay torpağında ilk dəfə kartof yetişdirdilər

Amerikalı alimlər ilk dəfə Ay torpağının analoqunda kartof yetişdiriblər. Təcrübə zamanı torpağa üzvi kompost əlavə edilib. xəbər verir ki, Oreqon Dövlət Universitetinin məlumatına görə, kompost torpağın üçdəbirini təşkil etdikdə kartof normal inkişaf edərək yumrular əmələ gətirib. Alimlər məhsulda zəhərl

21.11.2026 298
.

Turizm Xidmətləri Turlar.AZ saytında

saytında turizm xidmətləri ilə bağlı bütün faydalı məlumatlar toplanıb! Saytın bu bölməsinə daxil olmaqla, sizi turizmlə bağlı maraqlandıran bütün suallara cavab tapa bilərsiniz!. Turizm xidmətlərinə bunlar aiddir: aviabiletlərin satışı, viza dəstəyi, Azərbaycanda və dünyann istənilən nöqtəsində otelləri

21.11.2026 859
.

Özünü tənha hiss edənlərin yarısı bu risklə üz-üzədir

Xroniki tənhalıq 65 yaşdan yuxarı insanlarda demensiya (yaddaş zəifliyi) riskini 38 faiz artırır. "Qafqazinfo"nun xəbərinə görə, Fransanın Bordo Universitetinin alimləri tərəfindən aparılan 30 illik araşdırmanın nəticələri bunu deməyə əsas verir. "Aging & Mental Health" jurnalınd

20.11.2026 417
.

Evdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?

Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları

15.11.2026 469
.

2026-cı ilin sözü seçildi

Kembric lüğəti 2026-cı ilin əsas sözünü açıqlayıb. Axşam.az xəbər verir ki, ilin sözü "human" (insani, insana məxsus) ifadəsi seçilib. Lüğətin mütəxəssislərinin sözlərinə görə, bu seçim süni intellektin sürətlə inkişaf etdiyi bir dövrdə insan anlayışına marağın artması ilə bağlıdır. Qeyd olunu

21.11.2026 194
.

Ağıllı anaların uşaqlarına öyrətdiyi 7 vacib qayda

Uşaqların gələcəkdə uğurlu və özünəinamlı şəxsiyyət kimi formalaşması yalnız məktəbdə aldıqları qiymətlərdən və əlavə məşğələlərdən asılı deyil. Psixoloqlar bildirirlər ki, uşağın emosional intellektinin inkişafında və həyata hazırlanmasında ailənin, xüsusilə də ananın rolu böyükdür. xarici mediaya istinadə

17:20 0
.