100 yaşdan çox yaşayanların ortaq 5 sirri

100 yaşdan çox yaşayanların ortaq 5 sirriAmerikalı rejissor Sem Qrin 10 il ərzində dünyanın ən yaşlı insanları ilə görüşərək onların həyat tərzini araşdırıb. Rejissor yüz ildən çox yaşayan insanların bir-birinə bənzəyən bir sıra xüsusiyyətlərinin olduğunu müəyyən edib.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Sem Qrin dünyanın ən yaşlı insanları haqqında sənədli film hazırlamaq üçün 2015-ci ildən etibarən müxtəlif ölkələrə səfər edib və Ginnesin Rekordlar Kitabında "dünyanın ən yaşlı yaşayan insanı" titulunu daşıyan şəxslərlə görüşüb.

Onun bu mövzuya marağı 116 yaşında dünyanın ən yaşlı insanı elan edilən amerikalı Süzanna Muşatt Consla görüşdən sonra başlayıb. Rejissor insanın 100, hətta 110 ildən çox yaşamasına hansı amillərin təsir etdiyini anlamağa çalışıb.

Qrin bildirib ki, uzunömürlülüyün hamıya uyğun vahid "sirri" yoxdur. Genetika, həyat tərzi və təsadüfi amillər burada mühüm rol oynayır. Bununla belə, onun görüşdüyü uzunömürlü insanların həyatında beş əsas ortaq xüsusiyyət diqqət çəkib.

Əksəriyyəti qadınlardır

2015-2025-ci illər ərzində dünyanın ən yaşlı yaşayan insanı titulunu daşıyan şəxslərin hamısı qadın olub. Rejissorun sözlərinə görə, dünyanın ən yaşlı insanının kişi olması olduqca nadir haldır.

İngiltərədə aparılan uzunömürlülük araşdırmalarına əsasən, dünyadakı 100 yaşdan yuxarı insanların 85 faizindən çoxunu, 110 yaşdan yuxarı yaşayanların isə 90 faizdən çoxunu qadınlar təşkil edir. Tarixdə yaşı rəsmi şəkildə təsdiqlənmiş ən uzunömürlü insan da qadın olub. Fransalı Janna Kalman 1997-ci ildə 122 yaşında vəfat edib.

Həyata pozitiv yanaşırlar

Rejissorun diqqətini çəkən digər xüsusiyyət uzunömürlü insanların həyata münasibəti olub. Onların əksəriyyəti çoxsaylı çətinliklər yaşasa da, pessimist olmayıb. Məsələn, yaponiyalı Kane Tanaka İkinci dünya müharibəsini görüb, həyat yoldaşı müharibəyə gedib, oğlu əsir düşüb, özü isə iki dəfə xərçəng xəstəliyinə qalib gəlib. Buna baxmayaraq, Tanaka insanlara çox narahat olmamağı və hər şeyi həddindən artıq düşünməməyi məsləhət görüb. 117 yaşına qədər yaşayan Mariya Branyas da həyatında müharibələr və pandemiyalar görsə də, keçmişindən danışarkən daha çox xoş xatirələrini yada salıb.

Tək qalmırlar

Uzunömürlü insanlarda müşahidə edilən digər mühüm məqam güclü sosial əlaqələrinin olmasıdır. Sem Qrinin sözlərinə görə, onun görüşdüyü insanların ətrafında həmişə qayğı göstərən ailə üzvləri, dostları və ya baxıcıları olub. Rejissor hesab edir ki, sevilmək, sosial münasibətləri qorumaq və başqa insanlarla ünsiyyətdə olmaq uzun və sağlam həyat üçün əhəmiyyətli amillərdən biridir.

Gündəlik rejimə əməl edirlər

110 yaşdan çox yaşayan insanların əksəriyyətinin müəyyən gündəlik rejimi olub. Onlar yatmaq, yemək, fiziki hərəkət və digər gündəlik fəaliyyətlərini mümkün qədər eyni qaydada davam etdiriblər. Uzunömürlülərin bir çoxu hətta yaşlı dövrlərində də fəaliyyətlərini dayandırmayıb.

Yamaykalı Vayolet Braun 80 ildən artıq musiqi müəllimi işləyib. Andre bacı kimi tanınan fransız rahibə isə 100 yaşından sonra belə könüllü fəaliyyətini davam etdirib. Qrin qeyd edib ki, bu insanlar xüsusi pəhrizlərə əməl etməyiblər. Əsas xüsusiyyət onların uzun illər ərzində eyni vərdişləri və müəyyən tarazlığı qoruması olub.

Həyatdan zövq alırlar

Rejissorun sözlərinə görə, dünyanın ən yaşlı insanlarının hamısı son dərəcə sərt həyat tərzi sürməyib. Bəziləri şirniyyat, ət və süd məhsullarını sevib, bəziləri isə müəyyən dövrlərdə spirtli içki və ya siqaretdən istifadə edib.

Məsələn, 116 yaşına qədər yaşayan Süzanna Muşatt Cons hər səhər bekon yeyib. Dünyanın ən uzunömürlü insanı hesab edilən Janna Kalmanın isə 100 yaşını keçdikdən sonra belə siqaret çəkdiyi məlumdur.

Bununla belə, Sem Qrin onların əksəriyyətinin hər şeydə ölçülü davranmağa çalışdığını vurğulayıb. Rejissorun fikrincə, uzunömürlüləri birləşdirən əsas xüsusiyyətlər həyatı həddindən artıq ciddiyə almamaq, insanlarla əlaqəni qorumaq, gündəlik rejimə sahib olmaq, pozitiv düşünmək və həyatın zövqlərindən müəyyən ölçüdə yararlanmaqdır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 914   Tarix: 04 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Sevdiyiniz musiqi ağrını azalda bilər

İnsanın sevdiyi musiqiyə qulaq asması ağrı hissini müəyyən qədər azalda bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, musiqi ağrı siqnalını aradan qaldırmasa da, beynin bu hissi necə qəbul etməsinə təsir göstərir. Qaynarinfo xəbər verir ki, " nəşrinə danışan həkim-psixoterapevt İrina Kraşkina musiqinin ağr

30.10.2026 1045
.

Zəncəfil haqqında miflər və həqiqətlər: Əslində nəyə kömək edir, harada isə acizdir?

Zəncəfil uzun illərdir həm mətbəxdə, həm də xalq təbabətində istifadə olunur. Xüsusilə soyuqdəymə, həzm problemləri və ürəkbulanma zamanı ona üstünlük verilir. Lakin bu bitkinin bütün xəstəliklərə qarşı təsirli olması ilə bağlı fikirlər elmi cəhətdən təsdiqlənməyib. Qaynarinfo "Street Kitchen"

17.11.2026 429
.

100 yaşına qədər yaşamaq istəyənlər üçün 7 faydalı QİDA

Uzunömürlü olmaq istəyənlər gündəlik qidalanmalarına xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Mütəxəssislər bəzi qidaların ürək-damar sisteminin, beynin və həzm orqanlarının sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynadığını bildirirlər. xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, həkim Darşan Şah 100 yaşına qədə

27.10.2026 1129
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 508
.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 966
.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1236
.

AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ

"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə

02.11.2026 933
.

Yeni koronavirus ştammı - əlamətlər hansılardır, niyə həyəcan təbili çalınır?

Dünyada PJ.2.1 koronavirus variantı yayılır. İnfeksiyaya yoluxma hallarının ABŞ, Kanada və bir sıra Avropa ölkələrində qeydə alındığı bildirilir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu ştamın yaratdığı əlamətlər adi soyuqdəymə və ya mövsümi qriplə oxşardır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına istinadən xəbər veri

15.11.2026 495
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1086
.