100 yaşdan çox yaşayanların ortaq 5 sirri

100 yaşdan çox yaşayanların ortaq 5 sirriAmerikalı rejissor Sem Qrin 10 il ərzində dünyanın ən yaşlı insanları ilə görüşərək onların həyat tərzini araşdırıb. Rejissor yüz ildən çox yaşayan insanların bir-birinə bənzəyən bir sıra xüsusiyyətlərinin olduğunu müəyyən edib.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, Sem Qrin dünyanın ən yaşlı insanları haqqında sənədli film hazırlamaq üçün 2015-ci ildən etibarən müxtəlif ölkələrə səfər edib və Ginnesin Rekordlar Kitabında "dünyanın ən yaşlı yaşayan insanı" titulunu daşıyan şəxslərlə görüşüb.

Onun bu mövzuya marağı 116 yaşında dünyanın ən yaşlı insanı elan edilən amerikalı Süzanna Muşatt Consla görüşdən sonra başlayıb. Rejissor insanın 100, hətta 110 ildən çox yaşamasına hansı amillərin təsir etdiyini anlamağa çalışıb.

Qrin bildirib ki, uzunömürlülüyün hamıya uyğun vahid "sirri" yoxdur. Genetika, həyat tərzi və təsadüfi amillər burada mühüm rol oynayır. Bununla belə, onun görüşdüyü uzunömürlü insanların həyatında beş əsas ortaq xüsusiyyət diqqət çəkib.

Əksəriyyəti qadınlardır

2015-2025-ci illər ərzində dünyanın ən yaşlı yaşayan insanı titulunu daşıyan şəxslərin hamısı qadın olub. Rejissorun sözlərinə görə, dünyanın ən yaşlı insanının kişi olması olduqca nadir haldır.

İngiltərədə aparılan uzunömürlülük araşdırmalarına əsasən, dünyadakı 100 yaşdan yuxarı insanların 85 faizindən çoxunu, 110 yaşdan yuxarı yaşayanların isə 90 faizdən çoxunu qadınlar təşkil edir. Tarixdə yaşı rəsmi şəkildə təsdiqlənmiş ən uzunömürlü insan da qadın olub. Fransalı Janna Kalman 1997-ci ildə 122 yaşında vəfat edib.

Həyata pozitiv yanaşırlar

Rejissorun diqqətini çəkən digər xüsusiyyət uzunömürlü insanların həyata münasibəti olub. Onların əksəriyyəti çoxsaylı çətinliklər yaşasa da, pessimist olmayıb. Məsələn, yaponiyalı Kane Tanaka İkinci dünya müharibəsini görüb, həyat yoldaşı müharibəyə gedib, oğlu əsir düşüb, özü isə iki dəfə xərçəng xəstəliyinə qalib gəlib. Buna baxmayaraq, Tanaka insanlara çox narahat olmamağı və hər şeyi həddindən artıq düşünməməyi məsləhət görüb. 117 yaşına qədər yaşayan Mariya Branyas da həyatında müharibələr və pandemiyalar görsə də, keçmişindən danışarkən daha çox xoş xatirələrini yada salıb.

Tək qalmırlar

Uzunömürlü insanlarda müşahidə edilən digər mühüm məqam güclü sosial əlaqələrinin olmasıdır. Sem Qrinin sözlərinə görə, onun görüşdüyü insanların ətrafında həmişə qayğı göstərən ailə üzvləri, dostları və ya baxıcıları olub. Rejissor hesab edir ki, sevilmək, sosial münasibətləri qorumaq və başqa insanlarla ünsiyyətdə olmaq uzun və sağlam həyat üçün əhəmiyyətli amillərdən biridir.

Gündəlik rejimə əməl edirlər

110 yaşdan çox yaşayan insanların əksəriyyətinin müəyyən gündəlik rejimi olub. Onlar yatmaq, yemək, fiziki hərəkət və digər gündəlik fəaliyyətlərini mümkün qədər eyni qaydada davam etdiriblər. Uzunömürlülərin bir çoxu hətta yaşlı dövrlərində də fəaliyyətlərini dayandırmayıb.

Yamaykalı Vayolet Braun 80 ildən artıq musiqi müəllimi işləyib. Andre bacı kimi tanınan fransız rahibə isə 100 yaşından sonra belə könüllü fəaliyyətini davam etdirib. Qrin qeyd edib ki, bu insanlar xüsusi pəhrizlərə əməl etməyiblər. Əsas xüsusiyyət onların uzun illər ərzində eyni vərdişləri və müəyyən tarazlığı qoruması olub.

Həyatdan zövq alırlar

Rejissorun sözlərinə görə, dünyanın ən yaşlı insanlarının hamısı son dərəcə sərt həyat tərzi sürməyib. Bəziləri şirniyyat, ət və süd məhsullarını sevib, bəziləri isə müəyyən dövrlərdə spirtli içki və ya siqaretdən istifadə edib.

Məsələn, 116 yaşına qədər yaşayan Süzanna Muşatt Cons hər səhər bekon yeyib. Dünyanın ən uzunömürlü insanı hesab edilən Janna Kalmanın isə 100 yaşını keçdikdən sonra belə siqaret çəkdiyi məlumdur.

Bununla belə, Sem Qrin onların əksəriyyətinin hər şeydə ölçülü davranmağa çalışdığını vurğulayıb. Rejissorun fikrincə, uzunömürlüləri birləşdirən əsas xüsusiyyətlər həyatı həddindən artıq ciddiyə almamaq, insanlarla əlaqəni qorumaq, gündəlik rejimə sahib olmaq, pozitiv düşünmək və həyatın zövqlərindən müəyyən ölçüdə yararlanmaqdır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 942   Tarix: 04 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Koronavirus böyrək xəstəliklərini 35 faiz artırır

Koronavirus böyrək problemləri və çatışmazlığı riskini 35 faiz artırır. BİG.AZ "qafqazinfo"-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın Vaşinqton Universiteti Tibb Fakültəsində aparılan araşdırmanın nəticəsində qeyd olunub. Bildirilib ki, böyrək xəstəliyi riski koronavirus infeksiyasını

04.09.2021 833
.

Soyuqdəyməyə qarşı mübarizədə balın faydaları

İngiltərənin Oksford Universitetinin alimləri, balın soyuqdəymə simptomları və tənəffüs yoluxucu xəstəliklərlə mübarizədə, antibiotiklərdən və həddindən artıq dərmanlardan daha çox və daha faydalı ola biləcəyini göstərib. BİG.AZ deyerler.org-a istinadən bildirir ki, mütəxəssislər 1761 nəfərin iştira

29.08.2021 1334
.

"Qarpızın yağlı yeməkdən sonra yeyilməsi düzgün deyil" - HƏKİM

Adətən hər yayda bu mövsüm üçün xarakterik olan hadisələr müşahidə edilir. Qarpızdan zəhərlənmələr, ilan, həşərat sancmaları və sair. Bu il də bədbəxt hadisələrsiz ötüşmədi. Öncə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlarda bu vaxta kimi qarpızla bağlı zəhərlənmə hallarının olmadığı iddia edilir. Yayın ən çox sərinləşdiric

22.08.2021 1038
.

Koronavirusun yeni ştammına "Mu" ADI VERİLDİ

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Yunanıstan əlifbasındakı hər sıralamasına uyğun olaraq Dominikan Respublikasında rast gəlinən koronavirusun yeni ştammını (B.1.621) "Mu" adlandırıb. APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. May ayından etibarən Domikanı

02.09.2021 994
.

Koronavirusa qarşı 7 peyvənd vurdurdu

Kolumbiyanın qərbindəki Kali şəhərində bir kişiyə yeddi dəfə koronavirus əleyhinə peyvənd vurulub. -a istinadla xəbər verir ki, kolumbiyalı fərqli peyvəndləmə mərkəzlərində peyvəndləndiyi üçün dərhal aşkar edilə bilməyib. Şəhərin səhiyyə naziri Mierlandi Torres, kişinin yaşının 60-dan yuxarı olduğun

26.08.2021 986
.

Xərçəngə qarşı hər gün yeyilməli 8 QİDA

Onkoloqlar xərçəng riskini azaltmaq üçün hər gün yeyilməli olan super təsirli 8 qidanı açıqlayıblar. -a stinadən xəbər verir ki, bu qidalar şiş hüceyrələrinin aktivləşməsinin qarşısını alır. 1. Sarımsaq. Elmi tədqiqatlar göstərib ki, müntəzəm sarımsaq yemək mədə-bağırsaq xərçəngini 12% azaldır. Sarımsağ

11.08.2021 1542
.

Yayda qripdən qorunmaq üçün həkim MƏSLƏHƏTİ

Payız-qış və yaz-yay aylarında insanlar tez-tez qripə yoluxurlar. BİG.AZ bildirir ki, -a açıqlama verən həkim-terapevt Şücaət Həşimov bildirir ki, qripə yoluxmaq təhlükəlidir. "Yaz-yay aylarında vitaminli meyvələr tam yetişmədiyinə görə orqanizmin ressusu aşağı düşür. Bu zaman orqanizmdə vitami

29.08.2021 879
.

Boypik - Boy inkişafı üçün məcun

Çox vaxt valideynləri narahat edən faktorlardan biri də övladlarının boy inkişafının geri qalmasıdır. Həmyaşıdlarından nə qədər ölçü uzun və ya kiçik olması ilk baxışdan cəlb ediləcək məsələlərdəndir. İstər az yaşlı, istərsə də məktəbli və yeniyetmələrin boy inkişafında vücuda lazım olacaq mineral v

30.08.2021 2311
.

Baş ağrılarının ƏSL SƏBƏBİ BU İMİŞ - Məşhur həkim AÇIQLADI

Keçmişdə yaşanan xəsarətlər kəskin baş ağrısının ən çox yayılmış səbəbləridir. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Osteopat Vladimir Jivotov "Moskva danışır" radiostansiyasına müsahibəsində açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bütün məsələ diaqnozu çətin olan sümüklərin mikro yerdəyişməsidir

31.08.2021 1662
.