Ölülərlə eyni evdə yaşayan ailələr - Qayğılarına qalır, geyimlərini dəyişirlər
İndoneziyanın Sulavesi adasında yaşayan Toraja xalqının dəfn mərasimləri dünyanın ən qeyri-adi mədəni ənənələri arasında yer alır. Bəzi ailələr dəfn mərasimi keçirilənədək vəfat etmiş yaxınlarının cəsədlərini evlərində saxlayırlar. Ölənlərə hörmət və əcdadlarla mənəvi bağların qorunması anlayışına əsaslanan bu ənənə müxtəlif cəmiyyətlərin ölümə necə yanaşdığını göstərir. BiG.AZ bunu xarici mediaya istinadən xəbər verir.
Dünyanın bir çox yerində insan vəfat etdikdən qısa müddət sonra dəfn mərasimi keçirildiyi halda, İndoneziyanın Cənubi Sulavesi bölgəsində yaşayan Toraja icmalarında ölümə fərqli yanaşılır. Burada ölüm yalnız bioloji həyatın sona çatması deyil, həm də sosial və mənəvi keçid prosesi kimi qəbul edilir.
Toraja mədəniyyətində ailə üzvləri vəfat etdikdən sonra ənənəvi dəfn mərasimi tamamlanana qədər ailənin bir hissəsi hesab oluna bilərlər. Bəzi ailələrin dünyasını dəyişmiş yaxınlarının cəsədlərini həftələrlə, aylarla, hətta illərlə evlərində saxlaması bu inancın ən diqqətçəkən nümunələrindəndir.
Niyə vəfat etmiş yaxınlarını evlərində saxlayırlar?
Toraja xalqının ənənəvi inanc sistemində ölüm insanın əcdadlar dünyasına keçidi ilə əlaqələndirilir.
Dəfn mərasimi keçirilənədək ailələr vəfat etmiş yaxınlarını tamamilə dünyasını dəyişmiş şəxs kimi qəbul etməyə bilərlər. Bu müddətdə mərhum haqqında xəstə və ya yuxuda olan insan kimi danışılması da mümkündür.
Keçmişdə cəsədlərin qorunması üçün ənənəvi üsullardan istifadə edilirdi. Bu gün isə bəzi ailələr müasir qoruma texnologiyalarına müraciət edirlər.
"Rambu Solo" mərasimi günlərlə davam edə bilər
Toraja mədəniyyətinin ən mühüm dəfn mərasimlərindən biri "Rambu Solo" adlanır.
Bu mərasimlər yalnız vəfat etmiş şəxslə vidalaşmaq məqsədi daşımır. Eyni zamanda ailələr arasında həmrəyliyi gücləndirən, qohumları və kənd sakinlərini bir araya gətirən mühüm ictimai tədbirlər hesab olunur.
Bəzi "Rambu Solo" mərasimləri bir neçə gün davam edə bilər. Ənənəvi musiqi, birgə yeməklər və müxtəlif ritual ayinlər mərasimin əsas hissələrini təşkil edir.
Mərasimlər zamanı camış və donuz qurbanlarının kəsilməsi də ənənəvi inanclara görə mənəvi məna daşıyır. Bununla belə, mərasimlərin miqyası ailələrin maddi imkanlarından və yerli adətlərdən asılı olaraq dəyişir.
İllər sonra məzarlarından çıxarılır, geyimləri dəyişdirilir
Toraja mədəniyyətinin digər diqqətçəkən ənənəsi "Ma nene" adlanır.
Əsasən Şimali Torajadakı bəzi icmalarda davam etdirilən bu ənənəyə əsasən, ailələr müəyyən vaxtlarda əcdadlarının məzarlarını ziyarət edirlər.
Bəzi ailələr qorunub saxlanılan cəsədləri məzarlardan çıxarır, təmizləyir, geyimlərini dəyişdirir və məzarların ətrafına qulluq edirlər.
Kənardan baxdıqda təəccüblü görünən bu ənənə Toraja mədəniyyətində vəfat etmiş ailə üzvləri ilə mənəvi bağların davam etdiyini simvolizə edir.
Bu ənənə necə yaranıb?
Toraja xalqının dəfn mərasimlərinin kökləri bölgənin əcdadlara hörməti əsas götürən qədim inanc sistemi Aluk Todolo ilə əlaqələndirilir.
Bu inanca görə, ölüm insanın sosial münasibətlərdən tamamilə ayrılması demək deyil. Ailə tarixinə bağlılıq və əcdadların xatirəsinin yaşadılması mədəni kimliyin mühüm elementləri hesab olunur.
Zaman keçdikcə xristianlıq bölgədə geniş yayılsa da, bəzi adətlər bu günə qədər qorunub saxlanılıb. Hazırda dəfn mərasimlərində qədim inanclarla yeni dini ənənələrin bir arada müşahidə edildiyi nümunələrə rast gəlinir.
"Ölüm mədəniyyəti" turistlərin də diqqətini çəkir
Toraja bölgəsi ənənəvi memarlığı və dəfn mərasimləri ilə beynəlxalq turistlərin marağına səbəb olur.
Yuxarıya doğru əyilmiş damları ilə seçilən Tongkonan evləri və qayalara oyulmuş məzarlar bölgənin mədəni kimliyinin əsas elementləri sırasındadır.
Lakin tədqiqatçılar bildirir ki, bu mərasimlər yalnız turistik nümayiş kimi qiymətləndirilməməlidir.
Toraja xalqı üçün bu rituallar ailə bağlarını, keçmişə hörməti və ictimai həmrəyliyi gələcək nəsillərə ötürən canlı mədəni irs nümunəsidir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










