Azərbaycanda qətliam kimi iki xəstəlik - Əhaliyə XƏBƏRDARLIQ

Azərbaycanda qətliam kimi iki xəstəlik - Əhaliyə XƏBƏRDARLIQAzərbaycanda son beş ildə insult və kəskin miokard infarktından 54 973 ölüm qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumata əsasən, beş il ərzində insultdan 33 510, kəskin miokard infarktından isə 21 463 insan həyatını itirib. İki göstəricinin illər üzrə cəmi 54 973 təşkil edib.

İnfarkt nədir?

İllər üzrə rəqəmlərə baxdıqda insultdan ölüm halları 2021-ci ildə 7803 olub. 2022-ci ildə bu göstərici 6362-yə enib, 2023-cü ildə 6447, 2024-cü ildə 6429, 2025-ci ildə isə 6469 olub. Beləliklə, 2025-ci ildə insultdan ölüm sayı 2021-ci illə müqayisədə 1334 nəfər və ya 17,1 faiz az olub. Bununla belə, 2025-ci ildə göstərici əvvəlki illə müqayisədə 40 nəfər artıb. Kəskin miokard infarktından ölüm göstəricilərində isə 2021-ci ildə 4737 nəfər qeydə alınıb. Sonrakı illərdə bu rəqəm 4085, 4362 və 4239 olub. 2025-ci ildə isə kəskin miokard infarktından 4040 ölüm qeydə alınıb. Bu göstərici

2021-ci illə müqayisədə 697 nəfər və ya 14,7 faiz azdır. Eyni zamanda, 2025-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə kəskin miokard infarktından ölüm halları 199 nəfər azalıb. Ümumilikdə, təqdim olunan rəqəmlər göstərir ki, 2021-ci ildən 2025-ci ilə qədər həm insultdan, həm də kəskin miokard infarktından ölüm göstəricisində azalma olub. Lakin insult üzrə 2025-ci ildə əvvəlki illə müqayisədə artım qeydə alınıb.

Son illər insult və kəskin miokard infarktının artmasının səbəbi daha çox hansı amillərlə bağlıdır? Həkimlər əhaliyə nə tövsiyə edir?

Kardioloq, professor İdris Xəlilov Musavat.com-a deyib ki, ürək-damar xəstəlikləri (ÜDX) nəinki bizdə, eləcə də bütün dünyada ölümün əsas səbəblərindən biridir.

Tanınmış kardioloq: "Mən pasiyentlərimin 90 faizinə bir dərman yazıram"

"Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Azərbaycan üzrə ölüm səbəblərinin beynəlxalq müqayisəsində ehtiyatlı olmağı tövsiyə edir. Çünki ölüm qeydiyyatı məlumatlarının keyfiyyəti ilə bağlı müəyyən məhdudiyyətlər var. Azərbaycanın yüksək ürək-damar ölümü yükü yeni yaranmış problem deyil. Bu, yalnız Azərbaycanın problemi də deyil. ÜST bütün dünyada ÜDX-nin əsas risk faktorları kimi tütün istifadəsini, stressi, qeyri-sağlam qidalanmanı, artıq çəkini, fiziki passivliyi, zərərli alkoqol istifadəsini və hava çirklənməsini göstərir", - professor bildirib.

Professor qeyd edib ki, ən böyük səhvlərdən biri insanı yalnız xəstə olduqdan sonra müalicə etməkdir: "Məncə, statistikaya baxanda maraqlı bir paradoks ortaya çıxır. Tibb son 50 ildə inanılmaz dərəcədə inkişaf edib. Angioplastika, stent, AKŞ, ablasiya, cihaz implantasiyası, antikoaqulyantlar, statinlər, yeni diabet dərmanları, müasir intensiv terapiya və digər müalicə üsulları geniş tətbiq olunur. Buna baxmayaraq, ürək-damar xəstəlikləri hələ də dünyada bir nömrəli ölüm səbəbidir. Bu, müasir müalicələrin faydasız olduğu anlamına gəlmir. Əksinə, onların kəskin infarkt, insult və digər ağır vəziyyətlərdə insanların həyatını xilas etdiyini göstərən güclü sübutlar var. Amma statistikadan başqa bir nəticə də çıxır, əgər əsas risk faktorlarının yaranmasının qarşısını ala bilmiriksə, xəstəlik yarandıqdan sonra onu nə qədər yaxşı müalicə etsək də, problemin yalnız nəticəsi ilə mübarizə aparmış oluruq.

Fikrimcə, profilaktikanın əsas sütunları bunlardır:

1. Stressdən mümkün qədər uzaq olmaq;
2. Siqaretdən uzaqlaşmaq;
3. Gündəlik fiziki aktivliyi artırmaq;
4. Keyfiyyətli və mümkün qədər az emal olunmuş qidalarla qidalanmaq;
5. Artıq çəki, qlükoza, arterial təzyiq və digər risk faktorlarını vaxtında qiymətləndirmək;
6. Normal yuxu rejiminə əməl etmək;
7. İnsan xəstələnməmişdən əvvəl onun riskini müəyyənləşdirmək.

İllərdir vurğuladığım bir prinsip xüsusilə əhəmiyyətlidir, profilaktika "hamıya eyni dərman" demək deyil. Əvvəlcə insanı və onun fərdi riskini qiymətləndirmək, risk faktorlarını həyat tərzinin dəyişdirilməsi yolu ilə aradan qaldırmağa çalışmaq, nəticə əldə olunmadıqda isə tibbi müdaxiləyə keçmək lazımdır. Bir maraqlı fakt da budur ki, Azərbaycanda 2010-2023-cü illər arasında ürək-damar xəstəliklərindən ölüm səviyyəsinin rəsmi statistikada 37,6 bənd azaldığı göstərilir. Yəni vəziyyət yalnız "getdikcə pisləşir" formasında deyil".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 887   Tarix: 04 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Koronavirus böyrək xəstəliklərini 35 faiz artırır

Koronavirus böyrək problemləri və çatışmazlığı riskini 35 faiz artırır. BİG.AZ "qafqazinfo"-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə ABŞ-ın Vaşinqton Universiteti Tibb Fakültəsində aparılan araşdırmanın nəticəsində qeyd olunub. Bildirilib ki, böyrək xəstəliyi riski koronavirus infeksiyasını

04.09.2021 833
.

Soyuqdəyməyə qarşı mübarizədə balın faydaları

İngiltərənin Oksford Universitetinin alimləri, balın soyuqdəymə simptomları və tənəffüs yoluxucu xəstəliklərlə mübarizədə, antibiotiklərdən və həddindən artıq dərmanlardan daha çox və daha faydalı ola biləcəyini göstərib. BİG.AZ deyerler.org-a istinadən bildirir ki, mütəxəssislər 1761 nəfərin iştira

29.08.2021 1334
.

"Qarpızın yağlı yeməkdən sonra yeyilməsi düzgün deyil" - HƏKİM

Adətən hər yayda bu mövsüm üçün xarakterik olan hadisələr müşahidə edilir. Qarpızdan zəhərlənmələr, ilan, həşərat sancmaları və sair. Bu il də bədbəxt hadisələrsiz ötüşmədi. Öncə qeyd edək ki, rəsmi məlumatlarda bu vaxta kimi qarpızla bağlı zəhərlənmə hallarının olmadığı iddia edilir. Yayın ən çox sərinləşdiric

22.08.2021 1038
.

Koronavirusun yeni ştammına "Mu" ADI VERİLDİ

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) Yunanıstan əlifbasındakı hər sıralamasına uyğun olaraq Dominikan Respublikasında rast gəlinən koronavirusun yeni ştammını (B.1.621) "Mu" adlandırıb. APA-ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə ölkənin Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. May ayından etibarən Domikanı

02.09.2021 994
.

Koronavirusa qarşı 7 peyvənd vurdurdu

Kolumbiyanın qərbindəki Kali şəhərində bir kişiyə yeddi dəfə koronavirus əleyhinə peyvənd vurulub. -a istinadla xəbər verir ki, kolumbiyalı fərqli peyvəndləmə mərkəzlərində peyvəndləndiyi üçün dərhal aşkar edilə bilməyib. Şəhərin səhiyyə naziri Mierlandi Torres, kişinin yaşının 60-dan yuxarı olduğun

26.08.2021 986
.

Xərçəngə qarşı hər gün yeyilməli 8 QİDA

Onkoloqlar xərçəng riskini azaltmaq üçün hər gün yeyilməli olan super təsirli 8 qidanı açıqlayıblar. -a stinadən xəbər verir ki, bu qidalar şiş hüceyrələrinin aktivləşməsinin qarşısını alır. 1. Sarımsaq. Elmi tədqiqatlar göstərib ki, müntəzəm sarımsaq yemək mədə-bağırsaq xərçəngini 12% azaldır. Sarımsağ

11.08.2021 1542
.

Yayda qripdən qorunmaq üçün həkim MƏSLƏHƏTİ

Payız-qış və yaz-yay aylarında insanlar tez-tez qripə yoluxurlar. BİG.AZ bildirir ki, -a açıqlama verən həkim-terapevt Şücaət Həşimov bildirir ki, qripə yoluxmaq təhlükəlidir. "Yaz-yay aylarında vitaminli meyvələr tam yetişmədiyinə görə orqanizmin ressusu aşağı düşür. Bu zaman orqanizmdə vitami

29.08.2021 879
.

Boypik - Boy inkişafı üçün məcun

Çox vaxt valideynləri narahat edən faktorlardan biri də övladlarının boy inkişafının geri qalmasıdır. Həmyaşıdlarından nə qədər ölçü uzun və ya kiçik olması ilk baxışdan cəlb ediləcək məsələlərdəndir. İstər az yaşlı, istərsə də məktəbli və yeniyetmələrin boy inkişafında vücuda lazım olacaq mineral v

30.08.2021 2311
.

Baş ağrılarının ƏSL SƏBƏBİ BU İMİŞ - Məşhur həkim AÇIQLADI

Keçmişdə yaşanan xəsarətlər kəskin baş ağrısının ən çox yayılmış səbəbləridir. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Osteopat Vladimir Jivotov "Moskva danışır" radiostansiyasına müsahibəsində açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bütün məsələ diaqnozu çətin olan sümüklərin mikro yerdəyişməsidir

31.08.2021 1662
.