Bu xəstəliklər illər sonra XƏRÇƏNGƏ APARIR - DİQQƏT
Dünyada hər il milyonlarla yeni xərçəng hadisəsinin bəzi infeksiyalarla əlaqəli olduğu açıqlanıb. Mütəxəssislər bir sıra infeksiyaların uzunmüddətli davam etdiyi halda müəyyən xərçəng növlərinin yaranma riskini artıra bildiyini bildirirlər.
Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinin (IARC) 2026-cı ildə yayımladığı son araşdırmaya əsasən, 2024-cü ildə dünyada təxminən 2,3 milyon yeni xərçəng hadisəsi infeksiyalarla əlaqələndirilib. Bu, həmin il qeydə alınan bütün yeni xərçəng hallarının təxminən 12 faizini təşkil edib. Araşdırma "The Lancet Oncology" jurnalında dərc olunub.
Məlumata görə, xərçənglə əlaqəli infeksiyalar arasında xüsusilə beş törədici diqqət çəkir:
Helicobacter pylori (H. pylori) - əsasən mədə xərçəngi ilə əlaqələndirilir və infeksiyalarla bağlı xərçəng yükünün ən mühüm səbəblərindən biridir. IARC-nin məlumatına görə, H. pylori-nin aşkarlanması və müalicəsi mədə xərçəngi riskinin azaldılmasına kömək edə bilər.
İnsan papilloma virusu (HPV) - xüsusilə uşaqlıq boynu xərçənginin əsas səbəbidir. Yüksək riskli HPV tipləri həmçinin anus, penis, vulva, vagina və bəzi baş-boyun xərçəngləri ilə əlaqələndirilir. HPV-yə qarşı vaksinlər mövcuddur və skrininq uşaqlıq boynunda xərçəngönü dəyişikliklərin erkən aşkarlanmasına imkan verir.
Hepatit B virusu (HBV) - xroniki infeksiya xüsusilə qaraciyər xərçəngi riskini artırır.
Epstein-Barr virusu (EBV) - bir sıra limfomalar və burun-udlağın xərçəngi ilə əlaqələndirilir. Yeni araşdırmalarda EBV ilə mədə xərçəngi arasında əlaqəyə dair sübutlar da nəzərə alınıb.
Hepatit C virusu (HCV) - əsasən xroniki infeksiya nəticəsində qaraciyər xərçəngi riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Mütəxəssislər isə vurğulayırlar ki, bu infeksiyalardan birinə yoluxmaq mütləq xərçəng yaranacağı anlamına gəlmir. Xərçəngin inkişafında infeksiyanın müddəti ilə yanaşı, immun sisteminin vəziyyəti, genetik xüsusiyyətlər və digər risk amilləri də rol oynayır.
Araşdırmanın diqqətçəkən tərəflərindən biri isə infeksiyalarla əlaqəli xərçənglərin müəyyən hissəsinin qarşısının alınmasının mümkün olmasıdır. HPV və hepatit B-yə qarşı vaksinasiya, HPV skrininqi, hepatit C-nin müalicəsi, həmçinin H. pylori infeksiyasının vaxtında aşkarlanaraq müalicə olunması xərçəng riskinin azaldılmasında mühüm rol oynaya bilər./yenisabah/
BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 121 Tarix: 04 oktyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşUzunömürlülük üzrə mütəxəssis ömrü uzatmaq üçün 5 əsas qaydanı açıqladı
Uzunömürlülük üzrə mütəxəssis Den Büttner insanların daha uzun və sağlam yaşaması üçün beş əsas qayda açıqlayıb. Onun tövsiyələri "mavi zonalar" kimi tanınan və insanların uzunömürlülüyü ilə seçilən bölgələrdəki həyat tərzi müşahidələrinə əsaslanır. Büttnerin sözlərinə görə, uzunömürlülük üçü
20.09.2026 281 Hansı bel ağrısı xərçəngə işarə edə bilər?
Bel ağrısı çox vaxt yaşla bağlı adi problem kimi qəbul edilir. Lakin 50 yaşdan sonra yaranan yeni, uzunmüddətli və qeyri-adi ağrılar daha diqqətli yanaşma tələb edir. xəbər verir ki, bel ağrısı insanların həyatları boyunca ən azı bir dəfə qarşılaşdığı ən geniş yayılmış problemlərdən biridir. Adətən bel
20.09.2026 285 Gözlər orqanizmin nə qədər sürətlə qocaldığını göstərə bilər
Cənubi Koreyalı alimlər müəyyən ediblər ki, gözün tor qişasının adi skanı insanın bioloji yaşını qiymətləndirməyə kömək edə bilər. Tədqiqatçılar təxminən 30 min görüntünü analiz edərək tor qişanın "yaşı", həyat tərzi və bəzi xəstəliklər arasında əlaqə aşkarlayıblar. xəbər verir ki, söhbət bioloj
27.09.2026 231 Payızda səhərlər yuxudan oyanmaq niyə çətin olur?
Soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Ellison Breyqer bildirib ki, qışda orqanizmin fizioloji olaraq daha çox yuxuya ehtiyacı yarana bilər. Qaynarinf
02.10.2026 253 Alimlər geniş yayılmış xəstəliklərlə xərçəng arasında gözlənilməz əlaqə tapdı
Dünyada hər səkkizinci xərçəng hadisəsi, ehtimal ki, infeksiyalar nəticəsində yaranıb. Bu qənaətə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinin (IARC) tədqiqatçıları 2024-cü ilin məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Newsweek" yazır. Söhbət həmi
01.10.2026 483 Alimlər orqanizmdə həll olan "yeməli batareya" hazırladı
ABŞ-da alimlər udula bilən tibbi cihazları enerji ilə təmin edə bilən, istifadə müddəti başa çatdıqdan sonra isə orqanizmdə parçalanan yeni tip batareya hazırlayıblar. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Nature" jurnalının məlumatına görə, tədqiqatçılar düyü kağızını xatırladan materialla örtülmü
23.09.2026 314 Alimlər beş saniyə qaydasını yoxladı: Hansı qida ən çox bakteriya topladı?
Bir çox insan yerə düşən qidanı məşhur "beş saniyə qaydası"na güvənərək götürüb yeməyə davam edir. Bəs bu qayda həqiqətən işləyirmi? Alimlər bunu eksperiment yolu ilə yoxlamağa qərar veriblər və nəticələr sadəcə "bəli" və ya "xeyr" cavabından daha maraqlı olub. Qaynarinf
29.09.2026 373 Şirin və faydalı: Alimlər sağlamlıq üçün ən yaxşı mürəbbəni açıqladı
Mürəbbənin faydası onu alarkən və ya hazırlayarkən nadir hallarda nəzərə alınır. Çünki mürəbbə adətən çay yanında sadəcə şirin desert hesab edilir. Lakin əslində mürəbbə sağlam qidalanmaya müəyyən qədər faydalı əlavə ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Antioxidants" jurnalının tədqiqat qrupunda
14.09.2026 469 Dayanmadan öskürürsünüz?
Öskürək ilin hər fəslində qarşılaşa biləcəyimiz bəladır. Bəzən bu, uzunmüddətli, bəzən isə qısa ola bilər. Axşam.az xəbər verir ki, insanı ən çox narahat edən isə uzun müddət davam edən öskürəkdir. Onu azaltmaq üçün səbəbə uyğun üsul seçmək vacibdir. Ev şəraitində bunlar faydalı ola bilər:. İlıq su v
27.09.2026 230 
