Sanki yıxılırsınız: Yuxuya gedərkən bədən niyə qəfil diksinir?

Sanki yıxılırsınız: Yuxuya gedərkən bədən niyə qəfil diksinir?Yuxuya gedərkən insanı qəfil oyadan bu ani diksinmənin elmi adı hipnik sıçrayışdır. Bu, əsasən qol və ya ayaq əzələlərinin qeyri-iradi yığılmasıdır və yıxılma hissi, ürəkdöyünmə və ya görüntülərin qısa müddətli canlanması ilə müşayiət oluna bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Science Blog" yazıb.

Amerika Yuxu Təbabəti Akademiyasının məlumatına görə, insanların 60-70 faizi hipnik sıçrayışlarla qarşılaşır. Bir çox epizod nəzərdən qaçdığı üçün bu hal olduğundan daha nadir görünə bilər. Adətən tamamilə zərərsiz olan bu vəziyyət yuxuya getmə prosesinin normal variantı hesab olunur.

Niyə baş verir?

Bu halın dəqiq səbəbi məlum deyil. Aparıcı fərziyyələrdən biri əzələlərin boşalması ilə əlaqədardır. İnsan yuxuya gedərkən əzələ tonusu sürətlə azalır. Ehtimal olunur ki, beyin bu vəziyyəti səhvən yıxılma hissi kimi qəbul edə və qoruyucu refleksi işə sala bilər. Nəticədə əzələlər qəfil yığılır.

Təkamül fərziyyəsi

Başqa bir nəzəriyyə isə bu refleksin təkamül nəticəsində yarandığını irəli sürür. Psixoloq Frederik Kulic və antropoloq Tomas Vin belə bir ehtimal irəli sürüblər ki, bu refleks ağaclarda yatan qədim primatlarda formalaşıb.

Yuxu zamanı əzələlərin boşalması yıxılmanın başlanğıcı kimi qəbul edilə bilərdi. Qəfil sıçrayış isə heyvanın oyanmasına və vəziyyətini dəyişməsinə kömək edə bilərdi. Lakin bu fikir yalnız fərziyyə olaraq qalır və hələ qəti şəkildə təsdiqlənməyib.

Hansı hallarda artır?

Diksinmələr həddindən artıq kofein və nikotin qəbulu, stress, yuxusuzluq, eləcə də yatmazdan az əvvəl intensiv məşq və ya ağır fiziki iş səbəbindən daha tez-tez və daha güclü baş verə bilər.

Epizodlar müntəzəm şəkildə təkrarlanır və yuxuya mane olur, insanın yatmaqdan qorxmasına səbəb olur və ya oyaq vəziyyətdə davamlı əzələ yığılmaları ilə müşayiət edilirsə, mütəxəssislər həkimə müraciət etməyi tövsiyə edirlər. Digər hallarda hipnik sıçrayışlar adətən müalicə tələb etmir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 555   Tarix: 29 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Arılar 35 dərəcə şaxtada belə sağ qalırlar

Arılar qışda 35 dərəcə şaxtaya baxmayaraq sağ qala bilirlər. Bunun üçün onlar bədənlərində istilik yaradan xüsusi üsuldan istifadə edirlər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yay aylarında hər yerdə rast gəldiyimiz arılar və eşşəkarıları havalar soyuyan kimi sanki birdən-birə yoxa çıxırlar. Laki

15.11.2026 271
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12.11.2026 494
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15.11.2026 263
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12.11.2026 510
.

Dünyada sahili olmayan yeganə dəniz

Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. BİG.AZ -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ə

14.11.2026 317
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15.11.2026 444
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13.11.2026 488
.

Avadanlıq icarəsi Xidmetler.AZ saytında

Xidmətlər saytı -da axtardığınız avadanlıqları icarəyə götürmək imkanınız var!. Eviniz və ya ofisiniz üçün avadanlıqlar icarəyə götürmək istəyirsiniz? Keyfiyyətli avadanlıq olsa, birdəfəlik satın almaq fikriniz var? Elədirsə, saytından faydalanın. Onlayn, pulsuz elanlar platforması olan -da məhz sizi

15.11.2026 923
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15.11.2026 472
.