Gündə cəmi 10 dəqiqə: Alimlər beyni qoruyan sadə vərdişi açıqladı
Mütəxəssislər müntəzəm mütaliənin beyin sağlamlığına və ümumi rifaha müsbət təsir göstərə biləcəyini müəyyənləşdirib. Araşdırmalara görə, bunun üçün hər gün uzun saatlar kitab oxumağa ehtiyac yoxdur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Kembric Universiteti və "Queen’s Reading Room" təşkilatının alimləri oxumağın beyin və psixi sağlamlığa təsirini araşdırmaq üçün müxtəlif sorğuların, uzunmüddətli tədqiqatların və beyin görüntüləmə nəticələrinin məlumatlarını birləşdiriblər.
"Psychological Medicine" jurnalında dərc olunan nəticələrə əsasən, insanın öz seçimi ilə, zövq üçün mütaliə etməsi stress səviyyəsinin azalması, əhvalın yaxşılaşması və sosial əlaqələrin möhkəmlənməsi ilə əlaqələndirilir. Eyni zamanda, müntəzəm oxuyan insanlarda yaşlandıqca koqnitiv funksiyaların zəifləməsi riskinin daha aşağı olduğu müşahidə edilib.
55 yaşdan yuxarı 5400-dən çox sağlam insanın iştirak etdiyi araşdırmada mütəmadi kitab oxuyanların beşillik müşahidə dövründə koqnitiv pozuntularla üzləşmə ehtimalının daha aşağı olduğu müəyyənləşdirilib. 65 yaşdan yuxarı şəxslərlə aparılan başqa bir tədqiqatda isə mütaliənin Alzheimer xəstəliyi riskinin azalması ilə əlaqəli olduğu aşkarlanıb.
75 yaşdan yuxarı insanlar arasında aparılan başqa araşdırmada müntəzəm oxuyanlarda beş il ərzində demensiya inkişafı riskinin 35 faiz daha aşağı olduğu bildirilib.
Mütəxəssislər oxumağın stressin azalmasına da kömək edə biləcəyini qeyd edirlər. Araşdırmalardan birində cəmi altı dəqiqəlik mütaliənin stress səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə əlaqəli olduğu müəyyən olunub. Sorğularda iştirak edənlərin böyük hissəsi isə kitab oxumağın psixi sağlamlıqlarına və ümumi əhvallarına müsbət təsir etdiyini bildirib.
Beyin görüntüləmə tədqiqatları da ömrü boyu daha çox oxuyan insanlarda dil məlumatlarının emalı ilə əlaqəli bəzi beyin bölgələrində toxuma qalınlığının daha çox olduğunu göstərib. Bədii əsər oxuyanlarda isə başqalarının düşüncə və baxışlarını anlamaqla əlaqəli beyin şəbəkələrində xüsusi aktivlik müşahidə edilib.
Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, araşdırmaların əhəmiyyətli hissəsi müşahidə xarakterlidir. Bu səbəbdən mütaliənin qeyd olunan faydaların birbaşa səbəbi olduğunu qəti şəkildə demək mümkün deyil.
Mütəxəssislərin fikrincə, əsas məsələ oxunan səhifələrin sayı deyil, mütaliənin müntəzəm olmasıdır. Hətta gündə bir neçə dəqiqə, o cümlədən yatmazdan əvvəl təxminən 10 dəqiqə kitab oxumaq vərdişi uzunmüddətli perspektivdə faydalı ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 433 Tarix: 28 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHansı bel ağrısı xərçəngə işarə edə bilər?
Bel ağrısı çox vaxt yaşla bağlı adi problem kimi qəbul edilir. Lakin 50 yaşdan sonra yaranan yeni, uzunmüddətli və qeyri-adi ağrılar daha diqqətli yanaşma tələb edir. xəbər verir ki, bel ağrısı insanların həyatları boyunca ən azı bir dəfə qarşılaşdığı ən geniş yayılmış problemlərdən biridir. Adətən bel
20.09.2026 290 Payızda səhərlər yuxudan oyanmaq niyə çətin olur?
Soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Ellison Breyqer bildirib ki, qışda orqanizmin fizioloji olaraq daha çox yuxuya ehtiyacı yarana bilər. Qaynarinf
02.10.2026 292 Enerjini bərpa etmək üçün gündüz nə qədər yatmaq lazımdır?
Bəzən günün ortasında gözləriniz öz-özünə yumulur və o qədər yuxunuz gəlir ki, işləmək çətinləşir. Yuxu üzrə mütəxəssislər belə hallarda enerji toplamaq üçün qısa müddətə mürgüləməyə icazə verməyin faydalı olduğunu bildirirlər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" yazıb. Laki
21.09.2026 408 Dişlərinizi bir ayaq üstə təmizləyin - Yaşlanmaya qarşı maraqlı TÖVSİYƏ
Dişləri fırçalayarkən bir ayaq üstə dayanmaq qəribə görünsə də, bu sadə vərdiş yaşlılıq dövründə yıxılma və travma riskinin azalmasına kömək edə bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ortoped-cərrah Coselin Vittsteyn dişlərini hər gün bir ayaq üstə dayanaraq təmizlədiyini bildirib. Onun sözlərin
20.09.2026 237 Qan təzyiqini və qan laxtalanması riskini azaldan içkinin adı açıqlandı
Zəncəfil çayı qan təzyiqini və qan laxtalanma riskini azaldır. " "ya istinadən xəbər verir ki, Akademik Roytberq Klinikasının qastroenteroloqu Yevgeni Belousov bu barədə məlumat paylaşıb. Onun sözlərinə görə, içki qan təzyiqini aşağı salmağa, qan laxtalarını azaltmağa və qan dövranını yaxşılaşdırmağ
29.09.2026 365 Alimlər geniş yayılmış xəstəliklərlə xərçəng arasında gözlənilməz əlaqə tapdı
Dünyada hər səkkizinci xərçəng hadisəsi, ehtimal ki, infeksiyalar nəticəsində yaranıb. Bu qənaətə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinin (IARC) tədqiqatçıları 2024-cü ilin məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Newsweek" yazır. Söhbət həmi
01.10.2026 511 Azərbaycanda qətliam kimi iki xəstəlik - Əhaliyə XƏBƏRDARLIQ
Azərbaycanda son beş ildə insult və kəskin miokard infarktından 54 973 ölüm qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumata əsasən, beş il ərzində insultdan 33 510, kəskin miokard infarktından isə 21 463 insan həyatını itirib. İki göstəricinin illər üzrə cəmi 54 973 təşkil edib. İnfark
04.10.2026 224 Alimlər beş saniyə qaydasını yoxladı: Hansı qida ən çox bakteriya topladı?
Bir çox insan yerə düşən qidanı məşhur "beş saniyə qaydası"na güvənərək götürüb yeməyə davam edir. Bəs bu qayda həqiqətən işləyirmi? Alimlər bunu eksperiment yolu ilə yoxlamağa qərar veriblər və nəticələr sadəcə "bəli" və ya "xeyr" cavabından daha maraqlı olub. Qaynarinf
29.09.2026 400 Qadınlarda "supergörmə" geni ola bilər, amma adətən "yatmış vəziyyətdə" qalır
Qadınların 12 faizə qədəri potensial olaraq əlavə rəng reseptoru verən genlərin daşıyıcısı ola bilər. Bu isə onlara digər insanların görə bilmədiyi rəngləri ayırd etmək imkanı verə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Popular Mechanics" məlumat yayıb. İnsanların adi görmə qabiliyyət
22.09.2026 318