70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayınYaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığa zərər verə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Agroforum" nəşri yazır.

Nəşrin məlumatına görə, D vitamininin əsas funksiyalarından biri kalsium və fosfat mübadiləsinin tənzimlənməsində iştirak etmək, beləliklə, sümüklərdə mineral maddələrin lazımi səviyyəsini qorumaqdır. Bu vitamin əzələlərin fəaliyyətində və immun sisteminin normal işləməsində də müəyyən rol oynayır.

Orqanizmin D vitamini ilə təmin olunmasında ultrabənövşəyi şüaların UV-B növünün təsiri altında dəridə bu vitaminin yaranması mühüm rol oynayır. Lakin müəlliflərin qeyd etdiyinə görə, yaş artdıqca eyni miqdarda günəş şüasına məruz qalmaq belə orqanizmdə daha az D vitamini yaranmasına səbəb olur. Bundan əlavə, yaşlı insanlar, xüsusilə vaxtlarının çoxunu evdə keçirənlər, açıq havada daha az olurlar.

Mövsümi amil də bu vəziyyətə təsir göstərir. Payız və qış aylarında günəş şüalarının təsiri altında D vitamininin yaranması kifayət etmir. Buna görə də məqalədə normal bədən çəkisinə malik sağlam böyüklərə oktyabrdan martadək hər gün 2000 BV D3 vitamini qəbul etmək tövsiyəsi qeyd olunur. Uzun müddət günəş işığından az faydalanan insanlar üçün isə bu əlavənin ilboyu qəbulu məqsədəuyğun ola bilər.

Tövsiyə olunan doza ilə yuxarı təhlükəsiz hədd eyni deyil

Müxtəlif ölkələrdə D vitamini ilə bağlı tövsiyələr bir qədər fərqlənir. ABŞ-ın qidalanma üzrə normativlərinə əsasən, 19-70 yaş arası şəxslər üçün gündəlik D vitamini qəbulu 600 BV, 71 yaşdan yuxarı şəxslər üçün isə 800 BV təşkil edir.

Avropa Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (EFSA) günəş işığından minimum dərəcədə faydalanan sağlam böyüklər üçün gündəlik 15 mikroqram, yəni 600 BV D vitaminini kifayət hesab edir.

Bir çox ölkədə UV-B şüalanmasının az olduğu aylarda profilaktik məqsədlə gündə 2000 BV qəbul etmək tövsiyə olunur.

Lakin preparatların qablaşdırmasında tez-tez göstərilən 4000 BV, yaxud 100 mikroqram göstəricisi tamamilə başqa məna daşıyır. EFSA bu miqdarı böyüklər üçün gündəlik qəbulun yuxarı təhlükəsiz həddi kimi müəyyən edib. Bu, hər kəsin hər gün qəbul etməli olduğu doza demək deyil.

Nəşrin xəbərdarlığına görə, bu göstəriciləri qarışdırmaq düzgün deyil. Orqanizmin zərər görmədən qəbul edə biləcəyi miqdar onun həqiqətən ehtiyac duyduğu miqdara bərabər deyil.

Laborator müayinəsi də hər zaman lazım deyil

Orqanizmin D vitamini ilə təmin olunma səviyyəsini qiymətləndirmək üçün qanda 25-hidroksivitamin D, yəni 25(OH)D konsentrasiyası ölçülür. Lakin bu, hər bir yaşlı insanın mütəmadi olaraq laborator müayinədən keçməli olduğu demək deyil.

Məqalədə qeyd olunur ki, 2024-cü ildə dərc edilmiş Endokrinologiya Cəmiyyətinin tövsiyələri sağlam böyüklərdə D vitamini çatışmazlığının rutin skrininqini nəzərdə tutmur. Tibbi praktikada bu göstəricinin ölçülməsi, əsasən, çatışmazlıq riski yüksək olduqda məqsədəuyğun hesab edilir.

Müəlliflərin izahına görə, belə hallara qida maddələrinin sorulmasının pozulması, qaraciyər və böyrəklərin bəzi xroniki xəstəlikləri, eləcə də D vitamini çatışmazlığına səbəb ola biləcək digər vəziyyətlər daxildir.

Çatışmazlıq təsdiqləndikdə isə söhbət adi profilaktikadan deyil, müalicədən gedir. Belə hallarda uyğun dozanın həkimlə birlikdə müəyyənləşdirilməsi tövsiyə olunur.

Qidalanma kömək edir, lakin çox vaxt kifayət etmir

Məqalədə bildirilir ki, nisbətən az sayda qida məhsulu əhəmiyyətli miqdarda D vitamini ehtiva edir. Bu vitaminin ən yaxşı mənbələri yağlı balıqlardır. Onlara qızılbalıq, skumbriya, forel və sardina daxildir.

Yumurta sarısında, qaraciyərdə və bəzi pendir növlərində isə D vitamininin miqdarı daha azdır. Bəzi göbələk növlərində bu vitaminin miqdarını ultrabənövşəyi şüalarla emal etməklə artırmaq mümkündür.

Yaşlı insanlar üçün qidalanma ilə yanaşı, əlavə D vitamini qəbuluna ehtiyac olub-olmadığını da həkimlə müzakirə etmək xüsusilə vacibdir.

D vitamininin artıqlığı da təhlükəlidir

Nəşrin vurğuladığına görə, D vitamini yağda həll olunan vitamindir. Buna görə də onun uzun müddət həddindən artıq miqdarda qəbulu zərərsiz hesab edilə bilməz.

Yüksək dozalar qanda kalsium səviyyəsinin artmasına səbəb ola bilər. Bu isə böyrəklərin zədələnməsi də daxil olmaqla ciddi fəsadlara yol aça bilər. Məhz buna görə gündəlik 4000 BV-lik yuxarı təhlükəsiz həddi qəbul üçün hədəf doza kimi qiymətləndirmək olmaz.

Xüsusilə aşağıdakı hallarda həkimin fərdi qiymətləndirməsi vacibdir:

- İnsan osteoporozun müalicəsini alırsa;
- Böyrək və ya qaraciyər xəstəliyi diaqnozu qoyulubsa;
- Qida maddələrinin sorulması ilə bağlı problem varsa;
- Əvvəllər D vitamini çatışmazlığı aşkarlanıbsa.

Eyni zamanda, tərkibində D vitamini olan bir neçə preparat qəbul edildikdə də diqqətli olmaq lazımdır. Belə vəziyyətdə hər bir preparatın ayrıca dozasını deyil, gün ərzində qəbul edilən D vitamininin ümumi miqdarını nəzərə almaq vacibdir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 968   Tarix: 23 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

ŞOK ARAŞDIRMA: Koronavirus xəstəlikdən bir neçə ay sonra BU ORQANA KEÇİR

"Koronavirus xəstəlikdən bir neçə ay sonra da bağırsaq divarlarından alınan nümunələrdə aşkar edilə bilər". Bu barədə Rospotrebnadzor Mərkəzi Tədqiqat Epidemiologiya İnstitutunun klinik və analitik işlər üzrə direktor müavini Natalya Pşeniçnaya TASS-a məlumat verib. O qeyd edib ki, bəzi xəstələrd

29.08.2021 1543
.

Yaxşı fiziki formaya aparan yolda ilk 5 ADDIM

İlin əvvəlində yaya kimi arıqlamağı özünüzə məqsəd qoymuşdunuz, amma yayın sonunda hələ də məqsədinizə çatmamısınız? O zaman məqsədlərinizə daha ciddi yanaşın və elə bu gündən başlayın. BİG.AZ xarici mətbuata istinadən oxuculara 5 sadə addımdan başlamağı məsləhət görür. Elementar görsənsələr də, bu qaydalar

24.08.2021 957
.

Həkim üzün vəziyyətinə görə diaqnoz edilən təhlükəli xəstəlikləri açıqladı

Asimmetrik üz insultun ilk əlamətlərindən biri ola bilər. Bu barədə rusiyalı onkoloq İvan Karasev danışıb. Onun sözlərinə görə, əksər xəstəliklər insanın üzündə müəyyən izlər buraxır. "Üzdəki quru və çatlamış dəri bədənin susuz qalmasının bir əlamətidir. Bu simptom həm də tər vəzilərinin işi il

28.08.2021 914
.

Boypik - Boy inkişafı üçün məcun

Çox vaxt valideynləri narahat edən faktorlardan biri də övladlarının boy inkişafının geri qalmasıdır. Həmyaşıdlarından nə qədər ölçü uzun və ya kiçik olması ilk baxışdan cəlb ediləcək məsələlərdəndir. İstər az yaşlı, istərsə də məktəbli və yeniyetmələrin boy inkişafında vücuda lazım olacaq mineral v

30.08.2021 2311
.

Ömürlük dərmana məhkum olan "Miasteniya" xəstələri əməliyyatla sağala bilər? - CƏRRAH AÇIQLADI

Bir çoxlarının məlumatsız olduğu "Miasteniya Gravis" xəstəliyindən müalicə alan insan sayı təəssüf ki Azərbaycanda da az deyil. Lakin bu xəstəlik haqqında eşitmədikləri üçün artıq miasteniyanın ağırlaşmış formasında həkimə müraciət edirlər. Bəs bu xəstəliyin simptomları nədir? Onun barəsi

08.09.2021 960
.

Xərçəngə qarşı hər gün yeyilməli 8 QİDA

Onkoloqlar xərçəng riskini azaltmaq üçün hər gün yeyilməli olan super təsirli 8 qidanı açıqlayıblar. -a stinadən xəbər verir ki, bu qidalar şiş hüceyrələrinin aktivləşməsinin qarşısını alır. 1. Sarımsaq. Elmi tədqiqatlar göstərib ki, müntəzəm sarımsaq yemək mədə-bağırsaq xərçəngini 12% azaldır. Sarımsağ

11.08.2021 1542
.

Baş ağrılarının ƏSL SƏBƏBİ BU İMİŞ - Məşhur həkim AÇIQLADI

Keçmişdə yaşanan xəsarətlər kəskin baş ağrısının ən çox yayılmış səbəbləridir. BİG.AZ -a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Osteopat Vladimir Jivotov "Moskva danışır" radiostansiyasına müsahibəsində açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bütün məsələ diaqnozu çətin olan sümüklərin mikro yerdəyişməsidir

31.08.2021 1662
.

Sağlam üz dərisi üçün 8 "qızıl" QAYDA

Üz dərisini təmiz, sağlam və parlaq etmək üçün əmək verməli, xüsusi olaraq qulluq göstərmək lazımdır. BİG.AZ -a istinadən üz dərsini təmiz edən 8 qızıl qaydanı təqdim edir:. 1 - Günəş qoruyucu kremi evdən çıxmazdan əvvəl çəkin. Günəş kremi günəş yanığı, dəri xərçəngi və erkən qocalmağa qarşı dərini qoruyur

17.08.2021 1695
.

Yemiş yeyənlər bu xəstəliklərdən uzaqdırlar

Yay aylarında qarpızdan sonra ən məşhur meyvə sayılan yemiş bədəni sərinlədir və rahatlıq verir. Yemişin tərkibi bol su ilə yanaşı, yod və xrom mineralları, A və C vitamini ilə də zəngindir. Yemiş gözdə katarakta yaranmasının qarşısını alır, hamiləliyi asanlaşdırır, immun sistemini gücləndirir, sidikqovucudur

15.08.2021 2008
.