D vitamini kimlər üçün xüsusilə vacibdir? - 5 risk qrupu

D vitamini kimlər üçün xüsusilə vacibdir? - 5 risk qrupuD vitamini orqanizmdə sümük sağlamlığından immun sisteminin fəaliyyətinə qədər bir sıra mühüm proseslərdə iştirak edir. Lakin bu maddənin qəbulu ilə bağlı cəmiyyətdə hələ də müxtəlif fikirlər mövcuddur.

Qaynarinfo xəbər verir ki, endokrinoloq Karin Amrayn D vitamini çatışmazlığı baxımından daha yüksək risk daşıyan qrupları açıqlayıb.

Mütəxəssisin sözlərinə görə, D vitamini əslində hormonun xəbərçisi olan prohormondur. O, orqanizmdə aktiv steroid hormona - kalsitriola çevrilir və əsas funksiyalarından biri kalsium mübadiləsini tənzimləməkdir. D vitamini bağırsaqlarda kalsiumun sorulmasına və böyrəklər vasitəsilə xaric edilməsinə təsir göstərir.

D vitamini çatışmazlığı xüsusilə sümük sağlamlığı üçün problem yarada bilər. Uşaqlarda ağır çatışmazlıq raxitə və sümüklərin deformasiyasına səbəb ola bilər. Menopauza dövründə olan qadınlarda isə osteoporoz riski artdığı üçün sümük sağlamlığına daha çox diqqət yetirmək tövsiyə olunur.

D vitamini immun sistemi ilə də əlaqəlidir. Bununla yanaşı, mütəxəssis bu maddənin xərçəngdən qoruduğunu qəti şəkildə söyləməyin mümkün olmadığını bildirir. Mövcud məlumatlar bəzi hallarda artıq xərçəng diaqnozu qoyulmuş insanlarda D vitamini qəbulunun ölüm riskinin 10-15 faiz aşağı olması ilə əlaqə göstərə bilər, lakin bunun profilaktik təsiri barədə kifayət qədər sübut yoxdur.

Endokrinoloq D vitamini ilə diabet arasında da əlaqə olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, çatışmazlıq insulin müqaviməti və diabet riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər. Lakin bu sahədə daha geniş araşdırmalara ehtiyac var.

Kimlər risk qrupundadır?

Mütəxəssis D vitamini çatışmazlığı baxımından əsasən bu qruplara diqqət yetirməyi tövsiyə edir:

* gecə və növbəli işləyənlər;

* günəş işığına kifayət qədər məruz qalmayan və ya dərisini daim örtən insanlar;

* tünd dəriyə sahib şəxslər;

* hamilə qadınlar və yaşlı insanlar;

* diabet, prediabet, Kron xəstəliyi və xoralı kolit kimi xəstəlikləri olanlar.

Bəzi dərmanlar da D vitamininin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini azalda bilər.

D vitamini əsasən günəş işığının ultrabənövşəyi-B şüalarının təsiri altında orqanizmdə sintez olunur. Qida vasitəsilə isə yağlı balıqlar, yumurta və bəzi göbələk növlərindən əldə edilə bilər. Lakin adi qidalanma ilə kifayət qədər D vitamini almaq hər zaman mümkün olmur.

Çatışmazlığın əlamətləri isə çox vaxt özünü aydın göstərmir. Ağır hallarda yorğunluq və əzələ ağrıları müşahidə oluna bilər. Dəqiq qiymətləndirmə üçün qan analizində kalsidiol səviyyəsi yoxlanılır.

Mütəxəssis D vitamini preparatlarının həkim məsləhəti ilə qəbul edilməsini tövsiyə edir. Onun sözlərinə görə, gündəlik daha aşağı dozaların qəbulu adətən yüksək dozalı preparatlardan daha məqsədəuyğundur.

Eyni zamanda D vitaminini həddindən artıq qəbul etmək də təhlükəlidir. Maddə yağ toxumasında toplana bildiyindən uzun müddət yüksək dozada istifadə zəhərlənməyə səbəb ola bilər. Belə hallarda ürəkbulanma, iştahasızlıq, qarın spazmları və qusma, ağır vəziyyətlərdə isə şüur pozuntuları yarana bilər.

Endokrinoloq bildirir ki, D vitamini əlavələri sağlam həyat tərzini əvəz etmir. Balanslı qidalanma, fiziki aktivlik, kifayət qədər yuxu və stressin idarə olunması ümumi sağlamlığın əsas şərtləri olaraq qalır.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 786   Tarix: 23 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.

Görmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa

15.11.2026 304
.

Diabet xəstələri banan yeyə bilər?

Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. Bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir. Lakin elmi məlumatlar məsələnin daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur. Burada yalnız meyvənin tərkibindəki təbii şəkəri

25.10.2026 908
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 946
.

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ

23.10.2026 1079
.