Qadınlarda "supergörmə" geni ola bilər, amma adətən "yatmış vəziyyətdə" qalır

Qadınlarda "supergörmə" geni ola bilər, amma adətən "yatmış vəziyyətdə" qalırQadınların 12 faizə qədəri potensial olaraq əlavə rəng reseptoru verən genlərin daşıyıcısı ola bilər. Bu isə onlara digər insanların görə bilmədiyi rəngləri ayırd etmək imkanı verə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Popular Mechanics" məlumat yayıb.

İnsanların adi görmə qabiliyyəti trixromatikdir - biz dünyanı torlu qişada yerləşən və qırmızı, yaşıl və mavi dalğaları qəbul edən üç növ kolbacıq sayəsində görürük. Tetraxromaziya adlanan xüsusiyyətə malik insanlarda isə sarı-yaşıl spektrə həssas olan dördüncü reseptor da mövcuddur.

Buna nümunə kimi San-Dieqoda yaşayan amerikalı rəssam Konçetta Antikonu göstərmək olar. O, özünü "rəng kraliçası" adlandırır və 100 milyonadək çalar ayırd edə bildiyini iddia edir. Bu, digər insanlarla müqayisədə təxminən 100 dəfə çoxdur. Nəşrin yazdığına görə, rəssam üçün bu, genetik lotereyada əsl cekpotdur.

"Rəng kraliçasının" gözü ilə dünya

Belə insanların görə bildiklərinin heç olmasa kiçik bir hissəsini digərləri yalnız onun əsərlərində görə bilər. Antiko təbiətdə rəng və işığın qarşılıqlı oyununu araşdırır.

"Şeytanla dərin mavi dəniz arasında" adlı yağlı boya əsərində sıx bulud pərdəsinin arasından dumanlı səmada ay görünür və ön plandakı okeanı və qayalığı işıqlandırır. Lakin rəssam ayın ətrafındakı parıltını gözlənildiyi kimi yalnız sarı və ağ rənglərlə təsvir etmir. Burada yumşaq yaşıl dairə, hətta bənövşəyi və çəhrayı çalarlar da var.

Antikonun sözlərinə görə, bu, bədii təxəyyülün nəticəsi deyil. O, 2022-ci ildə "The Guardian" qəzetinə müsahibəsində belə deyib:

"Mən əslində gördüyümü çəkirəm. Əgər bu, çəhrayı çiçəkdirsə və sonra birdən onun üzərində bir qədər yasəmən və ya mavi rəng görürsünüzsə, deməli, mən həqiqətən də bunu görmüşəm".

Bununla belə, tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, əlavə reseptorun olması insanı avtomatik olaraq "supergörmə" qabiliyyətinə malik etmir. Antikonun bu xüsusiyyətini 10 ildən artıqdır araşdıran alimlər belə onun digər insanların fərqinə varmadığı milyonlarla rəngi həqiqətən gördüyünü dəqiq deyə bilmirlər.

Məsələ ondadır ki, biz yalnız gözlərimizlə deyil, beynimizlə də görürük. İşıq əşyadan əks olunaraq kolbacıqların yerləşdiyi torlu qişaya düşür. Torlu qişa işığı elektrik siqnallarına çevirir və bu siqnalları artıq beyin emal edir.

Buna görə alimlərin izahına əsasən, yalnız dördüncü tip kolbacığın mövcudluğu kifayət deyil. Beyin əlavə məlumatları rəng haqqında ayrıca informasiya mənbəyi kimi qəbul edə biləcək neyron yollar formalaşdırmalıdır.

2019-cu ildə tetra­xromaziya ilə bağlı tədqiqatların icmalında bu məsələ belə izah edilib:

"Hətta dörd növ kolbacığın mövcud olduğu halda belə, rəng seçimi üzrə eksperiment üçün yalnız üç dəyişən tələb olunursa, görmə trixromatik olaraq qala bilər. Biz bunu "zəif tetraxromaziya" adlandırdıq. Daha maraqlı hal isə qadının rəngləri seçməsi üçün dörd müstəqil stimulun tələb olunduğu "güclü tetraxromaziyadır".

Daha sadə desək, "zəif" tetraxromaziya zamanı dördüncü kolbacıq mövcud olsa da, görmə sistemi yenə də adi, "üçrəngli" sistem kimi fəaliyyət göstərə bilər.

Antiko ilə işləyən tədqiqatçılar onun funksional tetraxromatlara aid olduğunu düşünürlər. Onların ehtimalına görə, rəssam bu qabiliyyətini davamlı məşqlər sayəsində üzə çıxara bilib. O, yeddi yaşından etibarən fasiləsiz rəsm çəkir və bu, beyninə lazımi neyron əlaqələrini formalaşdırmağa kömək edib.

Lakin bu, hələlik yalnız fərziyyədir.

Tədqiqatçı Kimberli Ceymsonun sözlərinə görə, genin daşıyıcısı olan qadınların əksəriyyətində bu proses baş vermir. Xüsusi stimullaşdırma olmadan beyin dördüncü reseptordan gələn siqnallara sadəcə məhəl qoymur.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 623   Tarix: 22 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Bir çox xəstəliyi müalicə edən MASAJ

Masaj xidməti bir çox xəstəlikləri sağaldır, masaj zamanı Təbii yağlardan istifadə olunur, sizin bədənizdə olan oynaq ağrıları, bel ağrıları, baş ağrılarını vaxtında götürür. Dünyada edilən masajların 90 %-i tibbi masajdır. Avropada və Şərqdə həkimlər masajı resept olaraq yazırlar. Masaj inteqtaiv bi

01.11.2026 1196
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.

Görmə itkisinə aparan xəstəliklər hansılardır? - Video

"Baku Med" verilişinin budəfəki buraxılışında göz xəstəlikləri və onların müalicəsi müzakirə olunub. Ən çox rast gəlinən göz xəstəlikləri hansılardır?. Katarakt əməliyyatı hansı hallarda zərurətə çevrilir və müalicədən sonra bu xəstəliyin təkrarlanma riski varmı?. Gənc yaşda katarakt aşkarlanarsa

15.11.2026 304
.

Diabet xəstələri banan yeyə bilər?

Yaşıl və həddindən artıq yetişmiş banan qanda qlükoza səviyyəsinə fərqli təsir göstərə bilər. Bananlar çox vaxt şəkərli diabet zamanı rasiondan çıxarılmalı məhsullar sırasında göstərilir. Lakin elmi məlumatlar məsələnin daha mürəkkəb olduğunu ortaya qoyur. Burada yalnız meyvənin tərkibindəki təbii şəkəri

25.10.2026 908
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

Gecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri

Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə

25.10.2026 946
.

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ

23.10.2026 1079
.