Bu insanların ömrü daha qısa olur - Alimlər səbəbini AÇIQLADI
Aparılan yeni araşdırma ağır psixi pozuntulardan əziyyət çəkən insanların orta ömür uzunluğu ilə bağlı diqqətçəkən nəticələri ortaya çıxarıb.
BAKU.WS xəbər verir ki, avstraliyalı alimlərin araşdırmasına görə, ağır psixi pozuntuları olan insanlar digər əhali qrupları ilə müqayisədə orta hesabla 10 il daha az yaşayırlar.
Tədqiqatın nəticələri "Lancet Regional Health - Western Pacific" jurnalında dərc olunub.
Araşdırma zamanı müəyyən edilib ki, vaxtından əvvəl ölüm hallarının əsas səbəbləri birbaşa psixi pozuntular deyil, bu şəxslərdə daha çox rast gəlinən yanaşı fiziki xəstəliklərdir. Xüsusilə ürək-damar xəstəlikləri və digər xroniki xəstəliklər ön plana çıxır.
Alimlər bildiriblər ki, sözügedən xəstəliklər bir çox hallarda vaxtında müəyyən edilmir və ya gec diaqnoz qoyulur. Bu isə psixi pozuntuları olan insanların sağlamlıq vəziyyətinin ağırlaşmasına və ömür uzunluğunun azalmasına səbəb olan amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
14 il ərzində aparılan müşahidələr göstərib ki, bəzi qruplarda, xüsusilə əhval pozuntuları və asılılıqları olan şəxslərdə ömür uzunluğu fərqi müəyyən qədər azalıb. Lakin psixoz və şizofreniya diaqnozu olan insanlarda ölüm göstəricilərində ciddi dəyişiklik qeydə alınmayıb.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, psixi pozuntuları olan insanların müalicəsində yalnız psixi sağlamlığa deyil, onların fiziki sağlamlığına da xüsusi diqqət yetirilməlidir. Bu yanaşmanın vaxtından əvvəl ölüm hallarının azaldılmasına və ümumi sağqalma göstəricilərinin yaxşılaşdırılmasına kömək edə biləcəyi vurğulanıb.
Daimi narahatlıq bəzən başqa formada özünü göstərir
Mövzu ilə bağlı psixiatr-narkoloq Mariya Kasperoviç isə həddindən artıq nəzarət və məsuliyyət hissinin hər zaman etibarlılıq və yüksək intizam göstəricisi olmadığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, hər şeyi nəzarətdə saxlamağa çalışmaq bəzən gizli xroniki narahatlığın əlaməti ola bilər. Belə insanlar xarici şəraiti idarə etməyə çalışsalar da, əslində əsas məqsəd mümkün mənfi nəticələrlə bağlı daxili qorxunu azaltmaq olur.
Mütəxəssis qeyd edib ki, zaman keçdikcə hər şeyi dəfələrlə yoxlamaq vərdişi başqalarına iş tapşırmaqda çətinlik çəkməyə və real ehtiyac olmadığı halda belə tam istirahət edə bilməməyə gətirib çıxara bilər.
Belə davranış ətrafdakılar tərəfindən çox vaxt müsbət qarşılanır. İnsanlar həmin şəxsləri məsuliyyətli və ideal işçi kimi qiymətləndirə bilərlər. Lakin bunun arxasında davamlı psixoloji gərginlik və yuxusuzluq dayana bilər.
Kasperoviçin fikrincə, daimi nəzarət insana uzunmüddətli rahatlıq gətirmir. Əksinə, narahatlıq dövrünü yenidən başladaraq zamanla daha ciddi təşviş pozuntusunun formalaşmasına işarə edə bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 403 Tarix: 22 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHansı bel ağrısı xərçəngə işarə edə bilər?
Bel ağrısı çox vaxt yaşla bağlı adi problem kimi qəbul edilir. Lakin 50 yaşdan sonra yaranan yeni, uzunmüddətli və qeyri-adi ağrılar daha diqqətli yanaşma tələb edir. xəbər verir ki, bel ağrısı insanların həyatları boyunca ən azı bir dəfə qarşılaşdığı ən geniş yayılmış problemlərdən biridir. Adətən bel
20.09.2026 290 Payızda səhərlər yuxudan oyanmaq niyə çətin olur?
Soyuq havaların başlaması ilə səhərlər oyanmaq çətinləşir. Gün işığının azalması həqiqətən də orqanizmin daxili bioloji ritmlərinə təsir göstərə bilər. Neyrobioloq və yuxu üzrə mütəxəssis Ellison Breyqer bildirib ki, qışda orqanizmin fizioloji olaraq daha çox yuxuya ehtiyacı yarana bilər. Qaynarinf
02.10.2026 292 Enerjini bərpa etmək üçün gündüz nə qədər yatmaq lazımdır?
Bəzən günün ortasında gözləriniz öz-özünə yumulur və o qədər yuxunuz gəlir ki, işləmək çətinləşir. Yuxu üzrə mütəxəssislər belə hallarda enerji toplamaq üçün qısa müddətə mürgüləməyə icazə verməyin faydalı olduğunu bildirirlər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" yazıb. Laki
21.09.2026 408 Dişlərinizi bir ayaq üstə təmizləyin - Yaşlanmaya qarşı maraqlı TÖVSİYƏ
Dişləri fırçalayarkən bir ayaq üstə dayanmaq qəribə görünsə də, bu sadə vərdiş yaşlılıq dövründə yıxılma və travma riskinin azalmasına kömək edə bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ortoped-cərrah Coselin Vittsteyn dişlərini hər gün bir ayaq üstə dayanaraq təmizlədiyini bildirib. Onun sözlərin
20.09.2026 237 Qan təzyiqini və qan laxtalanması riskini azaldan içkinin adı açıqlandı
Zəncəfil çayı qan təzyiqini və qan laxtalanma riskini azaldır. " "ya istinadən xəbər verir ki, Akademik Roytberq Klinikasının qastroenteroloqu Yevgeni Belousov bu barədə məlumat paylaşıb. Onun sözlərinə görə, içki qan təzyiqini aşağı salmağa, qan laxtalarını azaltmağa və qan dövranını yaxşılaşdırmağ
29.09.2026 365 Alimlər geniş yayılmış xəstəliklərlə xərçəng arasında gözlənilməz əlaqə tapdı
Dünyada hər səkkizinci xərçəng hadisəsi, ehtimal ki, infeksiyalar nəticəsində yaranıb. Bu qənaətə Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinin (IARC) tədqiqatçıları 2024-cü ilin məlumatlarını təhlil etdikdən sonra gəliblər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Newsweek" yazır. Söhbət həmi
01.10.2026 511 Azərbaycanda qətliam kimi iki xəstəlik - Əhaliyə XƏBƏRDARLIQ
Azərbaycanda son beş ildə insult və kəskin miokard infarktından 54 973 ölüm qeydə alınıb. Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumata əsasən, beş il ərzində insultdan 33 510, kəskin miokard infarktından isə 21 463 insan həyatını itirib. İki göstəricinin illər üzrə cəmi 54 973 təşkil edib. İnfark
04.10.2026 224 Alimlər beş saniyə qaydasını yoxladı: Hansı qida ən çox bakteriya topladı?
Bir çox insan yerə düşən qidanı məşhur "beş saniyə qaydası"na güvənərək götürüb yeməyə davam edir. Bəs bu qayda həqiqətən işləyirmi? Alimlər bunu eksperiment yolu ilə yoxlamağa qərar veriblər və nəticələr sadəcə "bəli" və ya "xeyr" cavabından daha maraqlı olub. Qaynarinf
29.09.2026 400 Qadınlarda "supergörmə" geni ola bilər, amma adətən "yatmış vəziyyətdə" qalır
Qadınların 12 faizə qədəri potensial olaraq əlavə rəng reseptoru verən genlərin daşıyıcısı ola bilər. Bu isə onlara digər insanların görə bilmədiyi rəngləri ayırd etmək imkanı verə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Popular Mechanics" məlumat yayıb. İnsanların adi görmə qabiliyyət
22.09.2026 318