Çölə 12 min ton portağal qabığı tökdülər - 16 il sonra gördükləri MƏNZƏRƏ HEYRƏTLƏNDİRDİ
Kosta-Rikada kənd təsərrüfatı tullantılarının təbiətə faydalı şəkildə qaytarılması məqsədilə həyata keçirilən qeyri-adi layihə 16 il sonra gözlənilməz nəticə verib.
BiG.AZ "yenisabah.az"a istinadla xəbər verir ki, hadisə 1997-ci ildə Kosta-Rikanın Quanakaste Milli Parkında baş verib.
Ekoloqlar Daniel Janzen və Vinni Hallvaks maldarlıq səbəbindən yararsız hala düşmüş torpaq sahəsini yenidən canlandırmaq üçün sitrus meyvələri istehsal edən şirkətlə əməkdaşlığa başlayıblar.
Layihə çərçivəsində meyvə şirəsi zavodundan çıxan təxminən 12 min ton portağal qabığı 3 hektarlıq əraziyə tökülüb. Məqsəd qabıqların zamanla çürüyərək torpağı üzvi maddələrlə zənginləşdirməsi olub.
16 il sonra tədqiqatçılar əraziyə qayıdanda böyük dəyişikliklə qarşılaşıblar. Vaxtilə quraq və yararsız olan sahə sıx meşəyə çevrilib. Burada iri ağaclar bitib, zəngin bitki örtüyü formalaşıb və müxtəlif canlı növləri üçün əlverişli mühit yaranıb.
Mütəxəssislər müəyyən ediblər ki, portağal qabığı tökülən ərazidə torpağın qida maddələri və üzvi maddə ilə zənginliyi, qabıq tökülməyən qonşu sahələrlə müqayisədə xeyli artıb.
Alimlərin sözlərinə görə, portağal qabıqları çürüdükcə torpağın quruluşunu yaxşılaşdırıb, faydalı mikroorqanizmlərin və həşəratların çoxalmasına, yerli bitkilərin sürətlə inkişaf etməsinə şərait yaradıb. Eyni zamanda, yaranan qalın üzvi təbəqə zərərli alaq otlarının yayılmasının da qarşısını alıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, hər ekosistemdə eyni nəticəni gözləmək olmaz. Bununla belə, Kosta-Rikada aparılan bu təcrübə üzvi tullantıların düzgün istifadə edildiyi halda təbiətin bərpasına ciddi töhfə verə biləcəyini göstərib.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 609 Tarix: 16 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşEv yığışdırmaq arıqladır? - 30 dəqiqədə bu qədər kalori yanır
Oturaq iş və azhərəkətli həyat tərzi fonunda ev yığışdırmaq əlavə kalori yandırmağın sadə yollarından biri ola bilər. xəbər verir ki, adi ev təmizliyi zamanı həftə ərzində təxminən 2690 kilokalori sərf etmək mümkündür. İl ərzində isə bu göstəricinin təxminən 140 min kilokaloriyə çatmaq ehtimalı var
20.09.2026 252 Yarasalar ilk dəfə harada peyda olub? - TƏDQİQAT
Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu müəyyən edib ki, bütün müasir yarasaların ortaq əcdadı Avropada yaşayan bir növ olub. Bu nəticə "Nature" jurnalında dərc olunan araşdırmada yer alıb. xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, yarasaların indiyədək məlum olan ən qədim qalıqları erkən eosen dövrünə, yən
27.09.2026 179 WhatsApp 1 oktyabrdan etibarən hər mesaj üçün ÖDƏNİŞ ALMAĞA BAŞLAYACAQ
WhatsApp Qazaxıstanda biznes hesabları üçün yeni qiymət siyasətinə keçir. Oktyabrın 1-dən qüvvəyə minməsi planlaşdırılan sistemə əsasən, avtomatlaşdırılmış mesajlaşma və WhatsApp Business Platformundan istifadə edən şirkətlər müəyyən saydan artıq mesaj göndərdikdə əlavə ödəniş etməli olacaq. xəbər veri
27.09.2026 315 Alimlər "ölümdən qayıdan" hüceyrələr aşkarladı
Alimlər proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümünü başladıqdan sonra bu prosesdən sağ çıxan və zədələnmiş toxumaların bərpasına kömək edən hüceyrələr aşkarlayıblar. xəbər verir ki, Veizmann Elm İnstitutunun tədqiqatçıları meyvə milçəklərinin sürfələri üzərində apardıqları təcrübələrdə bu hüceyrələrin şüalanmada
20.09.2026 223 Restoranın dayanacağında doğulan körpəyə "fasto food" ləqəbi verildi
ABŞ-da dayanacaqda doğulan körpəyə qeyri-adi ləqəb verilib. xarici KİV-ə istinadla bildirir ki, Keti Mörfidə doğuş sancıları başlayıb və o, həyat yoldaşı Stiven Kirbi ilə birlikdə xəstəxanaya yollanıb. Lakin həkimlər doğuşun hələ başlamadığını bildirərək qadını evə göndəriblər. Axşama doğru sancıla
27.09.2026 179 Kifayət qədər yatırsınız, amma yorğun oyanırsınız - Səbəbi budur
Kifayət qədər yatmağınıza baxmayaraq səhərlər yorğun və halsız oyanırsınızsa, bunun səbəbi yalnız yuxusuzluq olmaya bilər. xəbər verir ki, mütəxəssislərin fikrincə, səhər yorğunluğu yuxu keyfiyyətini pozan vərdişlərdən və bəzi sağlamlıq problemlərindən qaynaqlana bilər. Səhərlər halsız oyanan insanla
26.09.2026 194 Bədənin əsl yaşı gözlərdə gizli imiş
Cənubi Koreyada aparılan yeni bir araşdırma gözün arxa hissəsindəki torlu qişanın (retinanın) bədənin qocalma sürəti haqqında mühüm ipucları daşıya biləcəyini ortaya qoyub. Təxminən 30 min retina görüntüsündən yararlanan elm adamları göz müayinələrindən insanın yaşı və ümumi sağlamlıq durumu ilə əlaqəl
26.09.2026 190 Avtomobilinizin təkərinə plastik butulka ilişibsə əsla düşməyin
Son dövrlərdə şəhərdaxili nəqliyyatda tez-tez rast gəlinən və sürücülərin ani reflekslərini hədəf alan yeni bir oğurluq üsulu avtomobil və yol təhlükəsizliyi mütəxəssislərinin radarından yayına bilməyib. Avtomobilin qanad bölgəsinə yerləşdirilən sadə bir plastik butulka ilə qurulan bu üsul sürücüləri
27.09.2026 249 Yeməyi "qazanla soyuducuya qoymayın" xəbərdarlığı
Artıq qalan və ya bişirilən yeməklərin saxlama qabına köçürülmədən bişirildikləri qazan və tavalarla birbaşa soyuducuya qoyulması sağlamlıq baxımından ciddi risklər daşıyır. Mütəxəssislər və mətbəx gigiyenası rəsmiləri bişmiş qidaların belə mikroorqanizmlər üçün cəlbedici mühit yaratdığına diqqət çəkərə
26.09.2026 203