Müəllim imtahanda, şagird repetitorda, valideyn çıxılmaz vəziyyətdə

"Yayın isti günləri arxada qalır, payızın sərin nəfəsi hiss olunmağa başlayır. Tətilin başa çatmasına sayılı günlər qalıb. Amma bu, cəmiyyətin və təhsil ictimaiyyətinin yeni dərs ilinə tam hazır, sakit və rahat ab-havada qədəm qoyduğu anlamına gəlmir. Əksinə, məktəblərin açılmasına az vaxt qalmasına baxmayaraq, hələ də həllini gözləyən fundamental problemlər mövcuddur. Mövcud mənzərə isə hər il olduğu kimi, bu il də ümidlərdən çox suallar doğurur".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında təhsil eksperti Şəmsi Qoca bildirib.

O, qeyd edib ki, Elm və Təhsil Nazirliyinin son illərdə həyata keçirdiyi kadr siyasəti, xüsusilə Müəllimlərin İşə Qəbulu (MİQ) imtahanları və müəllimlərin sertifikasiyası prosesi gündəmin əsas müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Təbii ki, təhsilin keyfiyyətinin artırılması, peşəkar kadrların seçilməsi və sistemin sağlamlaşdırılması vacibdir:

" Lakin burada mühüm bir sual yaranır: bu proseslər məktəbin gündəlik və əsas problemlərinin üzərinə kölgə salmır ki?

Görünən odur ki, təhsil sistemində diqqətin əhəmiyyətli hissəsi imtahanların təşkilinə, test mexanizmlərinə və formal göstəricilərə yönəlir. Bunun fonunda isə məktəblərin maddi-texniki bazası, siniflərin həddindən artıq sıxlığı, regionlardakı infrastruktur problemləri, bəzi məktəblərdə ikinövbəli və ya üçüncü növbəli tədris riskinin qalması, dərsliklərin keyfiyyəti və təchizatı kimi məsələlər ikinci plana keçir.

Başqa sözlə, imtahan və sertifikasiya prosesləri təhsilin keyfiyyətinin yalnız bir hissəsini qiymətləndirir. Halbuki uşağın gündəlik təhsil aldığı mühit, müəllimin iş şəraiti və məktəbin imkanları da nəticəyə birbaşa təsir edir.

Bu yanaşmanın fonunda təhsil sisteminin əsas iştirakçıları arasında narazılıqlar da artır.

Müəllim narazıdır. Daimi qiymətləndirmə və imtahan stressi, əməkhaqqı və sosial təminatla bağlı problemlər, eləcə də bürokratik yük müəllimin əsas fəaliyyətinə - tədrisə ayırdığı vaxtı və enerjini azalda bilər. Sinifdə şagirdə yönəlməli olan diqqətin bir hissəsi hesabatlara, sənədləşməyə və növbəti qiymətləndirməyə hazırlığa sərf olunur.

Şagird narazıdır. Ağır proqramlar, tez-tez dəyişən tələblər, keyfiyyəti və əlçatanlığı ilə bağlı suallar doğuran dərsliklər, bəzi məktəblərdəki fiziki problemlər uşaqların təhsilə marağına mənfi təsir göstərə bilər. Ən böyük təhlükə isə təhsilin bilik qazanmaq prosesindən çıxaraq fasiləsiz imtahan hazırlığına çevrilməsidir.

Valideyn narazıdır. Məktəb ləvazimatlarının bahalaşması, repetitorluğa artan ehtiyac, bəzi hallarda məktəbdənkənar əlavə xərclər və təhsilin nəticələri ilə bağlı narahatlıqlar valideynlərin üzərinə əlavə maliyyə və psixoloji yük qoyur. Valideyn övladının keyfiyyətli təhsil almasını istəyir, lakin məktəbdə əldə edə bilmədiyi nəticəni kompensasiya etmək üçün əlavə imkanlara müraciət etməli olur.

Cəmiyyət narahatdır. Çünki bütün bu problemlərin yekun nəticəsi yalnız bugünkü məktəb mühiti ilə məhdudlaşmır. Söhbət gələcəyin əmək bazarına, ictimai həyata və ölkənin inkişafına təsir göstərəcək nəsildən gedir. Formal göstəricilərin yaxşılaşması vacibdir, amma əsas sual həmin göstəricilərin real bilik və bacarıqlara nə qədər çevrildiyidir.

Bütün bunlarla yanaşı, yeni dərs ilinin astanasındayıq. Hələ də gec deyil. Təhsilə cavabdeh qurumlar yalnız sənədlər, statistik göstəricilər və sertifikasiya balları üzərindən deyil, real məktəb həyatından çıxış etməlidirlər.

Çünki təhsilin əsas göstəricisi təkcə neçə müəllimin sertifikat alması və neçə imtahanın keçirilməsi deyil. Əsas göstərici sinifdə şagirdin nə qədər öyrəndiyi, müəllimin nə qədər səmərəli işləyə bildiyi və valideynin övladının gələcəyinə nə qədər güvəndiyidir.

Əgər islahatlar müəllimə, şagirdə və valideynə real fayda vermirsə, kağız üzərindəki uğurlar həyatda növbəti məyusluğa çevrilə bilər.

Yeni dərs ili başlayır. İndi əsas məsələ məktəblərin sadəcə qapılarını açması deyil, daha keyfiyyətli təhsilin qapılarını açmasıdır".

Telegramda izləyin