Ozon təbəqəsini təhdid edən yeni təhlükə - Yanan peyklər
Aşağı Yer orbitində istismar müddəti başa çatan peyklər atmosferə daxil olarkən yanaraq buxarlanır. Lakin yox olduğu düşünülən tonlarla alüminium mikroskopik toz hissəciklərinə çevrilərək atmosferdə asılı qalır. Alimlər bunun iqlim tarazlığını poza biləcəyindən narahatdırlar.
Qaynarinfo xəbər verir ki, göyə baxarkən kosmik texnologiyanın möhtəşəm inkişafının şahidi oluruq. Lakin medalın digər üzündə planetimizi gözləyən səssiz təhlükə də getdikcə böyüyür. İstismar müddətini başa vuran süni peyklərin atmosferə daxil olaraq yanması düşünüldüyünün əksinə, zərərsiz şəkildə yox olması ilə nəticələnmir.
Yanan metallar atmosferin yuxarı qatlarında toplanaraq iqlimə və ozon təbəqəsinə hələ tam müəyyənləşdirilməmiş təsirlər göstərə bilər. İllərdir tətbiq olunan qeyri-rəsmi qaydalara əsasən, Aşağı Yer orbitindəki peyklər ən gec 25 il ərzində orbitdən çıxarılmalı idi. Lakin buraxılan peyklərin sayının kəskin artması bu prosesi nəzarətdən çıxarıb.
Son məlumatlara görə, orbitdə əsas hissəsini "Starlink" peyklərinin təşkil etdiyi təxminən 14 min aktiv peyk var. Üstəlik, 1 milyondan çox yeni kosmik aparatın buraxılması ilə bağlı planlar artıq hazırlanıb. ABŞ Hökumətinin Hesabatlılıq Ofisi 2040-cı ilədək bu sayın 60 mini keçəcəyini proqnozlaşdırır.
Adətən təxminən 5 illik istismar müddətinə malik olan bu peyklər kütləvi şəkildə atmosferdə yanacaq və hər gün atmosferə tonlarla kimyəvi toz buraxacaq.
Adi peyklərin istehsalında əsas komponent kimi alüminiumdan istifadə olunur. Aparatlar atmosferlə sürtünərək alovlandıqda alüminium tamamilə yox olmur, "alümina" adlanan mikroskopik aerozol hissəciklərinə çevrilir.
İllərlə stratosferdə asılı qala bilən bu hissəciklərin planetə təsirini anlamaq üçün alimlər intensiv araşdırmalar aparırlar.
"Journal of Geophysical Research: Atmospheres" jurnalında 2025-ci ildə dərc olunan araşdırma diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Toplanan böyük miqdarda alüminanın qütb küləklərinin sürətini dəyişə və ya mezosferin müəyyən ərazilərində temperaturun artmasına səbəb ola biləcəyi müəyyən edilib.
Əsasən okeanlara və ya yaşayış olmayan ərazilərə düşəcəyi düşünülən peyklərin yaratdığı bu toz buludu ozon təbəqəsi və iqlim tarazlığı baxımından ciddi qeyri-müəyyənlik yaradır.
Baş verənlər ağacdan hazırlanan peyk layihələri kimi ekoloji cəhətdən daha təhlükəsiz texnologiyalara nə qədər təcili ehtiyac olduğunu bir daha göstərir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər Baxılıb: 81 Tarix: 13 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşKeçmiş arvadından intiqam almaq üçün iki oğlunu yandırdı
Avstraliyanın Tasmaniya ştatında kişi arvadından intiqam almaq üçün iki uşağını diri-diri alova atıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, illər öncə baş vermiş qandonduran hadisənin təfərrüatları indi açıqlanıb. Paul Konnelli adlı şəxs ayrıldığı həyat yoldaşından qisas almaq məqsədilə iki oğlun
19:15 158 "Söyərəm də, o tərəfə də keçərəm" - "Boulevard Hotel"dəki qətl İŞİ
Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində iş yoldaşını bıçaqla qətlə yetirməkdə təqsirləndirilən Seymur Manafovun cinayət işi üzrə məhkəmə iclası keçirilib. xəbər verir ki, hakim Fərid Namazovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə dövlət ittihamçısı ittiham aktını elan edib. Təqsirləndirilən Seymur Manafov özün
20:45 130 Timsah 78 yaşlı qadını parçaladı
Malayziyada timsah çay ilbizləri toplayan 78 yaşlı qadına hücum edərək, onu öldürüb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, hadisə avqustun 11-də baş verib. 78 yaşlı Sambai Anggu çayda ilbiz toplayarkən timsahın hücumuna məruz qalıb. Hadisə zamanı qızı da həmin ərazidə olub. Lakin anasını timsahı
18:45 161 Şamil Əliyevə Naxçıvanda yüksək VƏZİFƏ VERİLDİ - FOTO
Şamil Məmmədsaleh oğlu Əliyev Naxçıvan Regional DOST Mərkəzinə direktor müavini təyin edilib. xəbər verir ki, bu barədə DOST Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Fərid Məmmədov əmr imzalayıb. Əmrə əsasən, Şamil Əliyev, həmçinin Naxçıvan Regional DOST Mərkəzinin direktorunun səlahiyyətlərini icra edəcək
17:36 166 Zaxarova Ermənistan hakimiyyətinin qərarını sərt tənqid etdi
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mariya Zaxarova Ermənistan hakimiyyətinin 103 yaşlı İkinci Dünya müharibəsi veteranı Rozaliya Abqaryanı dindirmək niyyətini sərt tənqid edib. xəbər verir ki, Zaxarova Ermənistanın Avrasiya İqtisadi Birliyində (AİB) Rusiyanın müttəfiqi olduğunu xatırladıb. Ermənista
11:43 183 Ermənistan ordusunda NATO standartlı hərbi formaların tətbiqi təxirə salındı
Ermənistan Silahlı Qüvvələri NATO standartlarına uyğun hərbi formaların tətbiqinin təxirə salındığını açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə "Pravda Armenia"nın məlumatına görə, Ermənistan Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb. Nazirlikdən bildirilib ki, yeni hərbi formaların nə vaxt tam tətbiq olunacağ
12:06 182 Ağ Evin təmirinə 1 milyardadək pul xərcləyəcəklər
ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Ağ Ev və ətrafındakı tikinti və yenidənqurma layihələrinə ən azı 927 milyon dollar xərcləməyi planlaşdırır. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, layihələrin ümumi dəyərinin böyük hissəsinin ABŞ vətəndaşlarının ödədiyi vergilər hesabına qarşılanacağ
22:15 93 Ermənistanın AİB taleyi ilə bağlı İrəvandan açıqlama
Ermənistanın Avrasiya İqtisadi Birliyindən (AİB) çıxarılması üçün heç bir mexanizm yoxdur. xəbər verir ki, bunu Baş nazir Nikol Paşinyanın rəhbərlik etdiyi Mülki Müqavilə Partiyasının parlament üzvü Arman Yeqoyan portalının "YouTube" kanalında yayımlanan brifinqdə bildirib. "Ermənista
11:47 187 Türkiyədə turistləri daşıyan gəmi yandı - 115 nəfər özünü dənizə atdı
Türkiyənin Muğla vilayətinin Fethiye rayonunda turistləri daşıyan gəmi yanğın baş verib. yerli mediaya istinadla xəbər verir ki, hadisə Katrancı körfəzində qeydə alınıb. "Toys Boat" adlı gəminin mətbəx hissəsində hələlik məlum olmayan səbəbdən başlayan yanğın qısa müddətdə bütün gəmini bürüyüb
19:45 141 
