90-cı illərdə doğulanlar valideynlərindən tez qocalacaqlar - ARAŞDIRMA
Alimlər müasir həyat tərzi ilə orqanizmin sürətlə qocalması arasında əlaqə aşkar ediblər. Yeni araşdırmaya görə, 1990-cı illərdə doğulan insanlar əvvəlki nəsillərlə müqayisədə daha sürətlə bioloji qocalır və bu, erkən yaşlarda xərçəng riskinin artmasına səbəb ola bilər.
Lent.az-ın xəbərinə görə, "Nature Medicine" jurnalında dərc olunan araşdırmada bildirilir ki, son 30 ildə 50-55 yaşdan aşağı insanlarda aşkarlanan xərçəng halları qlobal miqyasda ciddi şəkildə artıb. 1990-2019-cu illər ərzində bu yaş qrupunda xərçəng diaqnozlarının sayı 24 faiz yüksəlib.
Tədqiqat müəlliflərinin sözlərinə görə, xüsusilə ABŞ-da qan, yoğun bağırsaq və uşaqlıq xərçəngləri hallarında artım diqqət çəkir. Bundan başqa, Avstraliya və ABŞ-da 1990-cı illərdə doğulan insanların bağırsaq xərçənginə tutulma ehtimalı 1960-cı illərdə doğulanlarla müqayisədə dörd dəfə yüksəkdir.
Alimlər bunun əsas səbəblərindən birinin "sürətlənmiş bioloji qocalma" olduğunu düşünürlər. Bu zaman orqanizm təqvim yaşından daha sürətlə köhnəlir. Prosesə xroniki iltihab, genetik zədələnmələr və immun sistemində baş verən dəyişikliklər təsir göstərərək şişlərin yaranması üçün əlverişli şərait yaradır.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, hər orqan fərqli sürətlə qocaldığı üçün xərçəng riski həm bütün orqanizmdə, həm də ayrı-ayrı sistemlərdə, məsələn, ağciyər və ya bağırsaqlarda arta bilər.
Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu nəticələr sürətlənmiş bioloji qocalma ilə erkən xərçəng arasında əlaqəni göstərir, lakin bunun yeganə səbəb olduğunu sübut etmir. Bu sahədə əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 120 Tarix: 28 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşEvinizdən çiçək iyi gəlir, ciyərlərimiz "əldən gedir" - Ətirli spreylərin təhlükələri - ARAŞDIRMA
İllərdir təmizlik dedikdə ağlımıza ilk gələn şeylərdən biri xoş qoxudur. Evə daxil olan kimi hiss edilən lavanda, limon, vanil və ya okean mehini xatırladan ətirlər insanlarda təmizlik təəssüratı yaradır. Elə buna görə də milyonlarla insan hər gün otaq spreylərindən, avtomatik hava təravətləndiricilərindən
21.06.2026 222 İsti avtomobili saniyələr içində necə sərinlətmək olar?
Kembric Universitetinin professoru Hanna Fray yay aylarında içərisi "soba"ya dönən avtomobilləri saniyələr içində sərinlədəcək fiziki bir üsul paylaşıb. Cəmi bir şüşəni endirib sürücü qapısını bir neçə dəfə sürətlə aç-bağ edərək içəridəki isti havanı xaricə "vakumlayan" bu üsul qərib
27.06.2026 162 Xidmetler.AZ - Təhlükəsizlik kameraları, təhlükəsizlik sistemləri
Xidmətlər təklif edən XİDMETLER.AZ- saytinda müasir dövrdə ən çox tələb olunan texniki avadanlıqlardan təhlükəsizlik kameraları haqda elanlar toplanıb. Xüsusən, həyət evi, villası və obyekti olanlar nəzarət kameralarına ehtiyac duyurlar. Ancaq son illərdə bina evlərinə təhlükəsizlik kameraları qoşduranları
22.06.2026 174 Yoxsulluq orqanizmin qocalmasını sürətləndirir
İmkansız ailələrdən olan uşaqlar bioloji baxımdan varlı həmyaşıdlarına nisbətən daha tez qocalır. Axşam.az xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, bu maraqlı fakt Almaniya və ABŞ alimlərinin birgə araşdırması nəticəsində məlum olub. Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, eyni tendensiya uşaqlığı aşağı gəlirl
27.06.2026 159 Trampın qızı olduğunu iddia edən türk qadın ABŞ səfirliyinə müraciət etdi
Özünün Donald Trampın bioloji övladı olduğunu iddia edən Türkiyə vətəndaşı Necla Özmen ABŞ səfirliyinə müraciət ünvanlayıb. -ın məlumatına görə, bu barədə "A Haber" portalı xəbər verir. Məlumata görə, Necla Özmen məktubunda ABŞ prezidentinin NATO sammiti ilə əlaqədar Ankaraya gözlənilən səfər
12:08 174 Qarpızın min dərdə dərman faydaları
Yayın ən sevilən meyvələrindən olan qarpız təkcə sərinləşdirici təsiri ilə deyil, sağlamlıq üçün faydaları ilə də diqqət çəkir. Axşam.az xəbər verir ki, tərkibinin təxminən 90 faizindən çoxu sudan ibarət olan qarpız orqanizmin maye balansını qorumağa kömək edir. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, qarpızı
27.06.2026 175 Sodayla ağ saçlardan qurtulmağın yolu
Ağ saçların yaranması yaşlanmanın təbii əlamətlərindən biridir və gec-tez demək olar ki, hər kəs bununla qarşılaşır. Lakin saçını tez-tez boyamaq istəməyənlər, xüsusilə ağ saçları az olan insanlar təbii qulluq üsullarına üstünlük verirlər. Xalq arasında uzun illərdir istifadə olunan vasitələrdən bir
14:00 85 Bu beş şeydən qurtulun ki, evinizə pul gəlsin...
Bir çox mədəniyyətlərdə maddi rifahla bağlı müxtəlif inanc və əlamətlər mövcuddur. Onların əksəriyyətinin isə kifayət qədər praktik izahı var. xəbər verir ki, evin lazımsız əşyalarla dolu olması xaos hissi yaradır, köhnə və istifadəsiz əşyalar isə insanı gələcəyə deyil, keçmişə bağlayır. Buna görə d
21.06.2026 344 Soyuducudakı rəflərin əsl qaydası: Bildikləriniz yanlış ola bilər
Çoxumuz soyuducudakı rəflərin temperaturuna görə bölündüyünü və "aşağı rəf daha soyuqdur" kimi qaydalara inandığımızı düşünürük. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, bu, geniş yayılmış bir yanlış təsəvvürdür. Soyuducudakı temperatur sabit qatlar şəklində deyil, hava dövranı və qapının nə qədə
21.06.2026 201