Planetin əhalisi 40 ilə yarıyadək azalacaq - Alimin qorxunc PROQNOZU
"Chaos, Solitons & Fractals" jurnalında dərc olunan araşdırmada insan əhalisinin son 12 min ildəki artımı təhlil edilərək narahatedici ssenari irəli sürülüb. Araşdırmaya görə, son 50 ildə bəşəriyyətin demoqrafik artımı 2064-cü ilə qədər böyük ölçüdə geri çevrilə bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, Milan Universitetinin fiziki Alessio Zakkone, pandemiyalar, müharibələr, resurs çatışmazlığı, doğum səviyyəsinin kəskin azalması və iqlim dəyişikliyi kimi amillərin bəşəriyyəti ciddi şəkildə sarsıda biləcəyini deyib. Onun fikrincə, bu faktorlar nəticəsində hazırda təxminən 8,3 milyard nəfər olan dünya əhalisi sürətlə azala bilər.
Bununla belə, tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, bu nəticə konkret proqnoz deyil, illüstrativ riyazi ssenari xarakteri daşıyır. Onların sözlərinə görə, qəfil qlobal sarsıntılar demoqrafik meyillərin sürətlə pisləşməsinə səbəb ola bilər.
1976-cı ildən bəri dünya əhalisi təxminən iki dəfə artıb və Alessio Zakkone hesab edir ki, müəyyən ekstremal şəraitdə əhali daha sürətli templə də azala bilər.
Zakkone bildirib ki, araşdırmanın ən diqqətçəkən hissəsi hipotetik gələcək ssenariləridir. Modelləşdirmə böyük ekoloji böhranların Yer kürəsinin daşıma qabiliyyətini ciddi şəkildə azalda biləcəyini göstərib.
Onun sözlərinə görə, ən pis ssenari kimi Yer kürəsinin dayanıqlı daşıma qabiliyyətinin qəfil təxminən iki milyard nəfərə enməsi fərz edildikdə, model dünya əhalisinin sürətlə azalacağını və 2064-cü ilə qədər təxminən yarıya enə biləcəyini göstərir.
Alim qeyd edib ki, tədqiqatçılar öz riyazi modelini neolit dövründən bu günə qədər əhali artımı nümunələri üzərində yoxlayıblar. Araşdırmaya əsasən, model sənaye dövrünün sürətli artımını və 1970-ci illərdən sonra müşahidə olunan daha yavaş, uzadılmış eksponensial artımı əks etdirib.
Tədqiqatın nəticəsinə görə, hazırda dünya əhalisinin artım dinamikası nisbətən sabit qalır və yaxın zamanda qaçılmaz kollapsa işarə etmir.
Zakkone vurğulayıb: "Bu məqalə proqnoz deyil, daha çox əhali dinamikasının qəfil ekoloji və sosial dəyişikliklərə nə qədər həssas ola biləcəyini göstərən riyazi ssenaridir. Mövcud tendensiya nisbətən sabitdir və qaçılmaz çöküşə işarə etmir".
Araşdırma həmçinin 1969-cu ildə irəli sürülmüş məşhur "Qiyamət günü nəzəriyyəsi"nə yeni baxış təqdim edir. Həmin nəzəriyyəyə görə, bəşəriyyətin sayı nəzarətsiz şəkildə artaraq sonda qlobal kollapsla nəticələnə bilər.
Alessio Zakkone bildirib ki, doğum səviyyəsinin qlobal miqyasda azalması sayəsində insanlıq həmin trayektoriyadan uzaqlaşıb. Bununla belə, müəyyən şərtlərdə sürətli və nəzarətsiz artımın riyazi əsaslarının yenidən özünü göstərə biləcəyi istisna edilmir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 375 Tarix: 31 may 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPendiri daha uzun saxlamaq üçün sadə üsul
Açıldıqdan sonra tez quruyan pendiri daha uzun müddət təzə saxlamaq üçün sadə bir üsul təklif olunur. Pendiri duzlu suda saxlamaq onun yumşaqlığını və dadını qorumağa kömək edir. Bunun üçün pendiri təmiz qaba yerləşdirib üzərini tam örtəcək qədər soyuq su əlavə etmək və az miqdarda duz qatmaq kifayətdir
02.08.2026 471 Macarıstan paytaxtında QEYRİ-ADİ HADİSƏ: Qaban metroya girdi, sərnişinlər təxliyə edildi
Macarıstanın paytaxtı Budapeştdə metro stansiyalarından birində yaralı qabanın peyda olması səbəbindən sərnişinlər təxliyə edilib. xəbər verir ki, bu barədə Macarıstanın "Portfolio.hu" xəbər portalı məlumat yayıb. Məlumata görə, təxminən 60 kiloqram ağırlığında heyvan əvvəlcə ölkə parlamentini
09.08.2026 388 Alimlər min illərlə yaşayan heyvanların adlarını açıqladı
Alimlər planetin ən uzunömürlü canlılarını müəyyənləşdirib və onların uzun yaşamasının sirrini izah ediblər. xəbər verir ki, insanlar arasında qeydə alınmış ən yüksək ömür göstəricisi 122 il olsa da, bəzi heyvanlar yüzlərlə, hətta minlərlə il yaşaya bilir. Bəzi canlılar isə potensial olaraq ölümsüz hesa
09.08.2026 241 Alimlər insan ömrünün maksimum həddini açıqladı - 150-190 il
İnsan ömrünün nə qədər uzadıla biləcəyi ilə bağlı araşdırmalar davam edir. xəbər verir ki, Rusiyanın Skolkovo Elm və Texnologiya İnstitutunun alimləri apardıqları yeni tədqiqatda insan orqanizminin nəzəri olaraq çata biləcəyi maksimum ömür həddini müəyyənləşdirməyə çalışıblar. Kompüter simulyasiyaların
01.08.2026 240 Yuxuda güzgünün sınması nə deməkdir?
Yuxular insanın şüuraltında gizlənən hisslərin, qorxuların, arzuların və gündəlik həyatda yaşadığı hadisələrin fərqli obrazlarla üzə çıxması kimi qəbul edilir. Yuxuda güzgü görmək də maraqlı rəmzlərdən biridir. Güzgü adətən insanın özünə baxışı, daxili dünyası, münasibətləri və həyatında baş verən dəyişikliklərl
09.08.2026 220 Hüquqi xidmətlər Xidmetler.az saytında
Xidmətlər saytı -ın Hüquqi Xidmətlər bölməsində özünüzə vəkil tuta və ya işinin peşəkarı olan hüquqşünas tapa bilərsiniz!. Hər kəs düşdüyü çətin, xoşagəlməz hallarda hüquqi yardım əldə etmək istəyir. Bunun üçün yaxşı vəkil tapmaq lazım gəlir. sizə digər xidmətlərlə yanaşı, hüquqi xidmətlərdə də kömə
06.08.2026 631 Qarpızı dondurmaq olar? - Düzgün üsul
Bir çox insan yay mövsümündən qalan qarpızı qış üçün dondurmağın düzgün olub-olmadığını düşünür. Mütəxəssislər bildirirlər ki, qarpızı dondurmaq mümkündür, lakin bu, onun quruluşunu əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir. xəbər verir ki, dondurulmuş qarpız qida dəyərini itirmir və sağlamlıq üçün təhlükəli olmur
09.08.2026 226 Tənbəl insanlar daha güclü immunitetə sahibdirlər - Alimdən maraqlı açıqlama
Tənbəllik etmək immunitetin möhkəmlənməsinə müsbət təsir göstərə bilər. xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı tibb elmləri namizədi, Perm Milli Tədqiqat Politexnik Universitetinin Kimya və Biotexnologiya kafedrasının baş elmi işçisi Valeri Litvinov TASS-a müsahibəsində bildirib. Mütəxəssis qeyd edib ki
09.08.2026 230 Su altında sirli ildırım çaxdı: alimlər bunun nə olduğunu bilmirlər
Sakit okeanda əsrlərdir müşahidə edilən sirli işıq parıltıları alimləri düşünməyə davam edir. xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, "te lapa" ("işıq parıltısı") adlandırılan bu hadisə dənizin dərinliyində qəfil yaranan, şimşəyə bənzəyən işıq zolaqları şəklində görünür və bir az sonr
09.08.2026 271