100 yaşını keçənlərin sayında rekord: Uzunömürlülüyün sirri tapılırmı?
Böyük Britaniyada 100 yaş və yuxarı insanların sayı rekord səviyyəyə çatıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Milli Statistika İdarəsinin (ONS) məlumatına görə, 2024-cü ildə ən azı 16.600 nəfər 100 yaş həddini keçib. Bu rəqəm 2004-cü illə müqayisədə iki dəfədən çox artım deməkdir və ötən illə müqayisədə 3,5 faiz yüksəliş göstərir.
Daha uzun ömrün arxasında nələr dayanır?
Mütəxəssislər bu artımı ilk növbədə keçmiş illərdə ölüm göstəricilərinin azalması və səhiyyədəki irəliləyişlərlə əlaqələndirirlər. ONS-nin Demoqrafik Araşdırmalar bölməsinin rəhbəri Kerri Qadsdon bildirib ki, həyat səviyyəsindəki yüksəliş, ictimai sağlamlıq tədbirlərinin güclənməsi və tibbi müalicə imkanlarının genişlənməsi daha çox insanın uzunömürlü olmasına şərait yaradıb.
Məlumatlara görə, 100 yaşını keçən 16.600 nəfərin 13.500-dən çoxu qadınlardır. Bu da qadınların yüz yaşına çatma ehtimalının kişilərlə müqayisədə təxminən 4,5 dəfə çox olduğunu göstərir. Alimlər bu fərqi kişilər arasında daha çox rast gəlinən siqaret və alkoqol istifadəsi kimi riskli davranışlarla izah edirlər. Bundan əlavə, qadınların immun sistemlərinin infeksiyalara qarşı daha dayanıqlı olduğu da vurğulanır.
Bununla belə, son 20 ildə yüz yaşını keçən kişilərin sayında artım tempi qadınlardan daha yüksək olub. 2004–2024-cü illər arasında kişilərdə bu göstərici üç dəfə artdığı halda, qadınlarda 17,6 faiz yüksəlib.
"Mavi bölgələr" və uzun ömürlülüyün sirləri
Mütəxəssislər, yüz yaş üstü əhalinin artmasını bir qədər də 1918-ci ildən sonra – I Dünya müharibəsinin bitdiyi illərdə doğulan uşaqların çoxluğu ilə əlaqələndirirlər. Bu səbəbdən 2020 və 2021-ci illərdə 100 yaşına çatanların sayında da kəskin artım qeydə alınıb.
Dünya üzrə gözlənilən ömür uzunluğu artmağa davam edir və 2050-yə qədər 78,1 ilə çatacağı proqnozlaşdırılır. Alimlər isə uzunömürlülüyün sirrini yalnız tibbi inkişafla deyil, həm də gündəlik həyat tərzi ilə əlaqələndirirlər. "Mavi bölgələr" kimi tanınan — insanların 100 yaşdan çox yaşadığı bölgələrdə — bir neçə ortaq xüsusiyyət önə çıxır:
* Aktiv həyat tərzi: Gərgin idman olmasa belə, gündəlik aktivlik və hərəkətlilik uzun ömrü dəstəkləyir.
* Sosial əlaqələr: Dostluq və güclü sosial bağlar sağlam ömrün vacib amilidir, tənhalıq isə mənfi təsir göstərir.
* Həyat məqsədi və inanc: Yaşama mənası tapmaq, məqsəd hissinə sahib olmaq və inanc sisteminin bir parçası olmaq uzunömürlü icmalar üçün ümumi xüsusiyyətdir.
Hazırda dünyanın ən yaşlı insanının 116 yaşlı Ethel Kateram olduğu bildirilir. O, uzunömürlülüyünün sirrini belə izah edir:
"Heç kimlə mübahisə etmirəm, dinləməyi sevirəm və istədiyimi edirəm".
Bu sadə həyat fəlsəfəsi göstərir ki, uzun və sağlam ömrün sirri yalnız tibbdə deyil, həm də insanın mənəvi rahatlığı və həyatla harmoniyasında gizlidir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq Baxılıb: 1154 Tarix: 29 oktyabr 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHepatit B və C tam müalicə olunur? - Mütəxəssis danışdı
Virus hepatitləri qaraciyərin iltihabına səbəb olan və geniş yayılmış infeksion xəstəliklər sırasındadır. Xəstəliyin bəzi növləri kəskin formada keçsə də, hepatit B və C uzun müddət heç bir əlamət vermədən inkişaf edərək xroniki xarakter ala, qaraciyərin ciddi zədələnməsinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı
01.11.2026 777 Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər
Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini
02.11.2026 871 Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19.10.2026 1178 Hepatitlə bağlı diqqətçəkən statistika: Ötən illə müqayisədə azalma var
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda viruslu hepatit diaqnozu ilə 62 nəfər qeydiyyata alınıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 109 nəfər olub. Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq, Dövlət Statistika Komitəsindən məlumat verilib. Qeyd edilib ki, hesabat dövründə hepatit A diaqnoz
24.10.2026 820 İnfarkt və insult riskinin ən yüksək olduğu saatlar
Günün müəyyən saatlarında infarkt və insult keçirmə ehtimalı daha yüksək olur. Xüsusilə səhər saat 06:00-dan 09:00-dək ürək-damar ağırlaşmaları riski kəskin artır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Harvard Tibb Məktəbinin həkim-qastroenteroloqu Trişa Paşriça "The Washington Post" nəşrin
12.11.2026 501 70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın
Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ
23.10.2026 1079 Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?
Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu
03.11.2026 899 Protein niyə lazımdır?
Mütəxəssis bildirir ki, günorta saatlarında yaranan halsızlıq və enerji azalmasının əsas səbəblərindən biri düzgün qidalanmamaqdır. Axşam.az xəbər verir ki, zülal və ya lif baxımından kasad olan nahar yeməkləri günün ikinci yarısında yorğunluq, diqqət dağınıqlığı və beyin dağınıqlılığı daha da artırır
01.11.2026 718 Axşam yeməyindən sonra yemək yeyirsiniz? - Bu xəbəri mütləq oxuyun
Gec saatlarda yemək qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faizədək artıra bilər. xəbər verir ki, təxminən 200 min nəfərin məlumatlarının təhlil edildiyi araşdırma gec saatlarda qidalanmaqla qaraciyər yağlanması və sirroz arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb. ABŞ-nin Oreqon Sağlamlıq və Elm Universitetini
25.10.2026 903