Tənhalıq şəxsiyyəti, yuxunu və hətta beyin funksiyasını dəyişir

Tənhalıq şəxsiyyəti, yuxunu və hətta beyin funksiyasını dəyişirBeynəlxalq alimlər qrupu tənhalığın təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyətə, beyin funksiyasına, immunitet sisteminə və hətta yuxulara da təsir etdiyini müəyyən edib.

BiG.AZ xəbər verir ki, tədqiqat "Nature Human Behavior" (NHB) jurnalında dərc olunub.

Yalnızlıq getdikcə daha çox sadəcə xoşagəlməz hiss deyil, insanı daxildən dəyişdirə bilən amil adlandırılır. Yeni araşdırmalar göstərir ki, uzunmüddətli sosial təcrid təkcə əhval-ruhiyyəyə deyil, həm də şəxsiyyət xüsusiyyətlərinə, fiziologiyasına və hətta beynin sosial məlumatları necə emal etməsinə təsir göstərir.

ABŞ-da yaşlı insanlar arasında aparılan böyük sorğular göstərdi ki, daim tənha hiss edənlər zaman keçdikcə daha az ünsiyyətcil, daha az intizamlı və daha narahat olurlar. Alimlər qeyd edirlər ki, dəyişikliklər təkcə cari əhval-ruhiyyəyə deyil, əsas xarakter xüsusiyyətlərinə də təsir edir.

Digər tədqiqatlar tənhalığı emosional qeyri-sabitlik və mənfi özünə hörmətlə əlaqələndirir: belə insanlar daha çox özlərini yaxınları üçün bir yük kimi qəbul edirlər. Fizioloji səviyyədə tənhalıq immun reaksiyalarında və iltihabi proseslərdə iştirak edən zülalların səviyyəsinin dəyişməsi ilə müşayiət olunur. Bu, ürək-damar xəstəlikləri və diabet riskini artıra bilər.

Yalnızlığın təsiri hətta yuxuda da hiss olunur: Amerikalı psixoloqların fikrincə, tənha insanlar daha çox kabuslar görür, onların istirahəti isə daha az bərpaedici olur. Neyroimaging tədqiqatları göstərir ki, belə insanların beyni tanış insanlara və hətta uydurma personajlara fərqli reaksiya verir. Bəzi hallarda real və "psevdososial" əlaqələr arasındakı sərhəd bulanıq olur və beyin dostları və televiziya personajlarını demək olar ki, eyni şəkildə emal edir.

Yeniyetmələr xüsusilə həssasdırlar: ABŞ-da 11 mindən çox insanın uzunmüddətli müşahidələrinin nəticələri göstərdi ki, 15 yaşında tənhalıq yetkinlik dövründə depressiya və travma sonrası stress pozğunluğu riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Alimlər qeyd edirlər ki, tənhalıq sadə bir şirkət çatışmazlığı kimi qəbul edilə bilməz. Bu, insanın hisslərini, düşüncələrini və dünya ilə qarşılıqlı əlaqəsini tədricən dəyişdirən mürəkkəb və çox qatlı bir təcrübədir.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 1070   Tarix: 19 avqust 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Səhər yeməyi üçün ən pis vaxt - Diyetoloqların cavabı

Səhər yeməyini günortadan sonraya saxlamaq sağlamlıq üçün arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Diyetoloqların fikrincə, günün ilk qida qəbulu üçün ən uyğun vaxt oyandıqdan sonrakı 1-2 saatdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "EatingWell" nəşri diyetoloqların tövsiyələrinə istinadə

10.11.2026 467
.

COVID-dən sonra dadbilmənin niyə bərpa olunmadığı AÇIQLANDI

Bəzi insanlarda COVID-19 infeksiyasından bir ildən çox vaxt keçməsinə baxmayaraq, dadbilmə qabiliyyətinin niyə tam bərpa olunmadığına dair yeni məlumatlar əldə edilib. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, alimlər uzunmüddətli dadbilmə pozğunluğu yaşayan şəxslərin dad reseptorlarını araşdırıblar

24.10.2026 752
.

Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı

Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"

08.11.2026 664
.

Zəncəfil haqqında miflər və həqiqətlər: Əslində nəyə kömək edir, harada isə acizdir?

Zəncəfil uzun illərdir həm mətbəxdə, həm də xalq təbabətində istifadə olunur. Xüsusilə soyuqdəymə, həzm problemləri və ürəkbulanma zamanı ona üstünlük verilir. Lakin bu bitkinin bütün xəstəliklərə qarşı təsirli olması ilə bağlı fikirlər elmi cəhətdən təsdiqlənməyib. Qaynarinfo "Street Kitchen"

17.11.2026 1
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

70 yaşdan sonra D vitamini qəbulunda təhlükəli səhv - Dozanı aşmayın

Yaşlılıq dövründə D vitamini sümük və əzələ sisteminin, eləcə də immunitetin sağlamlığı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də çatışmazlıq aşkarlandıqda bu vitaminin qida əlavələri şəklində qəbulu tövsiyə oluna bilər. Lakin yüksək dozalı preparatların müntəzəm və həkim məsləhəti olmadan qəbulu sağlamlığ

23.10.2026 1079
.

Gündə cəmi 4 saat yuxu ilə necə yaşamaq olar?

Adətən, böyük əksəriyyət üçün gündə yeddi-doqquz saatlıq yuxu norma sayılsa da, bəzi insanlar cəmi dörd-beş saatlıq yuxu ilə kifayətlənərək özlərini tamamilə enerjili və sağlam hiss edirlər. Elm adamları bu nadir vəziyyətin arxasında duran genetik səbəbləri araşdırmağa davam edirlər. "Qafqazinfo"nu

03.11.2026 899
.

İnfarkt və insult riskinin ən yüksək olduğu saatlar

Günün müəyyən saatlarında infarkt və insult keçirmə ehtimalı daha yüksək olur. Xüsusilə səhər saat 06:00-dan 09:00-dək ürək-damar ağırlaşmaları riski kəskin artır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə Harvard Tibb Məktəbinin həkim-qastroenteroloqu Trişa Paşriça "The Washington Post" nəşrin

12.11.2026 501
.