Pis və bölünmüş yuxu yaddaş itkisinə səbəb ola bilər
Toronto Universiteti alimlərinin yeni araşdırması yuxu parçalanmasının beyin damarlarında hüceyrə səviyyəsində zədələnməyə səbəb olduğunu ortaya qoyub. Bu tapıntılar yuxu pozuntularının idrak qabiliyyətinin azalması və demensiya ilə əlaqəsini göstərən sübutlara mühüm töhfə verir.
APA xəbər verir ki, "Brain" jurnalında dərc edilən tədqiqat parçalanmış yuxunun beyin qan damarlarına və qan dövranına birbaşa təsirini göstərən ilk hüceyrə səviyyəli sübutları təqdim edir. Araşdırmanın əsas məqsədi yuxu keyfiyyəti ilə beyin-damar sağlamlığı arasında mexanizmik əlaqəni aydınlaşdırmaq olub.
Toronto Universitetinin dosenti Andryu Lim qeyd edir: "Biz müəyyən etdik ki, daha çox parçalanmış yuxuya sahib olan fərdlərdə, xüsusilə narahat yatmaq və gecələr tez-tez oyanmaq hallarının müşahidə edildiyi şəxslərdə beyin qan damarlarının fəaliyyətində mühüm rol oynayan perisit hüceyrələrinin tarazlığında pozuntular baş verir. Bu dəyişikliklər növbəti onillikdə idrak qabiliyyətinin daha sürətli azalması ilə nəticələnir.
Araşdırmada 600-dən çox yaşlı yetkin iştirak edib. Tədqiqatçılar iştirakçıların yuxu keyfiyyətini ölçmək üçün biləyə taxılan ağıllı cihazlardan istifadə edib, beyindəki perisit səviyyələrini isə gen ardıcıllığı texnologiyası vasitəsilə təhlil ediblər. İştirakçılar vəfat etdikdən sonra beyin toxumaları analiz üçün bağışlanıb.
A.Lim əlavə edir: "Əvvəlki tədqiqatlardan bilirik ki, bəzi insanlarda yuxu pozuntuları demensiya simptomlarından illərlə əvvəl müşahidə edilə bilər. Bu tədqiqat yuxu pozğunluqları ilə Alsheymer xəstəliyi arasında ikitərəfli əlaqəni gücləndirən sübutlar təqdim edir. Lakin indiyə qədər bu əlaqənin arxasında duran bioloji mexanizmlər barədə dəqiq sübutlarımız yox idi".
Tədqiqatın əsas nəticələri aşağıdakılarılardır:
•Parçalanmış yuxu beyin damarlarının zədələnməsində mühüm amil ola bilər.
•Perisitlər bu zədələnməyə vasitəçilik edən əsas hüceyrələrdən biri ola bilər.
•Narahat yuxunun qarşısının alınması beyin və damar sağlamlığını qorumaq üçün effektiv müdaxilə strategiyası ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Tromb ola biləcəyini göstərən əsas narahatedici ƏLAMƏTLƏR
Trombozun simptomları qəfil ortaya çıxa və ya zəif şəkildə hiss oluna bilər. Tromboz qan damarında trombun (qan laxtasının) əmələ gəlməsidir. Tromb sıx bir laxtadır və o, qan damarını qismən yaxud tam şəkildə tıxaya bilər, nəticədə qanın normal axını pozulur. Tromb aşağıdakı hissələrdən ibarət ola bilər
28.03.2026 644 Şam yeməyini bu saatda yeyən xəstəxananın yolunu unudur
Axşam yeməyində nə yediyiniz qədər, onu hansı saat aralığında istehlak etdiyiniz də böyük önəm daşıyır. Şam yeməyinin vaxtı qidaların bədənimizə göstərdiyi sağlamlıq təsirlərini müəyyən edir. Mütəxəssislər ideal saat aralıqlarını açıqlayıblar. xəbər verir ki, mütəxəssislər tərəfindən aparılan müstəqi
05.04.2026 223 Sadə bir vərdiş yaşlı insanların ömrünü uzada bilər
Yaponiya yaşlı əhali arasında gündəlik olaraq velosiped sürmək daha populyardır və bu, Avropada olduğu qədər geniş yayılmayıb. Yeni araşdırmalar göstərir ki, velosiped sürən insanlar adətən daha fiziki aktiv və sosial olaraq daha çox iştirak edən olur. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Mediafax"
20.03.2026 439 Ramazandan sonra çox yemək infarkt riskini artırır
Ramazandan sonra həddindən artıq yemək infarkt riskini artırır. Bununla bağlı mütəxəssislər araşdırma aparıb. Axşam.az xəbər verir ki, oruc tutarkən insanlar yalnız iki dəfə və daha az yemək yeyir. Bu zaman bir çoxları şirniyyatı azaldır, xəmirdən istifadə etmirlər. Amma Ramazan bitəndən sonra əvvəlk
20.03.2026 416 Xərçənglə mübarizədə albalının rolu
Texas Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, tünd şirin albalılarda olan antosiyaninlər üçqat mənfi süd vəzi xərçənginin böyüməsini yavaşlada və metastaz riskini azalda bilər, xüsusilə ağciyərlərə yayılma zamanı. Axşam.az-ın xarici mətbuata istinadən məlumatına görə, aparılan təcrübələr zaman
19.03.2026 516 Bu 5 vərdiş erkən qırışların yaranmasına səbəb olur: Nələrə diqqət etməli?
Düzgün qulluqla üz dərisində qırışlar qocalıq yaşınadək yaranmaya bilər. Lakin bəzi insanlar 25-30 yaşlarında artıq qırışların əmələ gəldiyini müşahidə edir. Bu, çox vaxt yaşla deyil, əsasən mimika ilə bağlı fizioloji xüsusiyyətlərlə əlaqəlidir. Qaynarinfo-nun məlumatına görə, mütəxəssislər qeyd edi
20.03.2026 534 Qamətin əyilməsi və səhərlər yorğun oyanmağın ortaq səbəbləri
Qamətin əyilməsi, yuxu zamanı xoruldama və səhərlər yorğun oyanmaq çox vaxt ortaq bir səbəbdən - dişlərin və çənənin qeyri-düzgün qapanmasından qaynaqlana bilər. xəbər verir ki, bu barədə Rusiya mütəxəssisi, stomatoloq Viktoriya Karatayeva " "ya açıqlamasında deyib. Həkimin sözlərinə görə
15.03.2026 397 Xərçənglə bağlı çağırış
"Müntəzəm tibbi müayinələr, skrininq proqramlarında iştirak və sağlam həyat tərzinin seçilməsi xərçəng riskini azaltmaqla yanaşı, xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanmasına və daha effektiv müalicəsinə imkan yaradır". xəbər verir ki, bunu türkiyəli həkim Harun Karabacak deyib. H.Karabacak qey
04.04.2026 247 Dodaqların tez-tez quruması hansı xəstəliyin siqnalıdır?
Dodaqların tez-tez quruması bir çox insanın qarşılaşdığı adi problem kimi görünsə də, bəzi hallarda bu vəziyyət orqanizmdə baş verən gizli dəyişikliklərin siqnalı ola bilər. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, dodaq quruluğunun ən yayılmış səbəblərindən biri susuzluqdur. Gün ərzində kifayət qədər su qəbu
05.04.2026 244