Pis və bölünmüş yuxu yaddaş itkisinə səbəb ola bilər
Toronto Universiteti alimlərinin yeni araşdırması yuxu parçalanmasının beyin damarlarında hüceyrə səviyyəsində zədələnməyə səbəb olduğunu ortaya qoyub. Bu tapıntılar yuxu pozuntularının idrak qabiliyyətinin azalması və demensiya ilə əlaqəsini göstərən sübutlara mühüm töhfə verir.
APA xəbər verir ki, "Brain" jurnalında dərc edilən tədqiqat parçalanmış yuxunun beyin qan damarlarına və qan dövranına birbaşa təsirini göstərən ilk hüceyrə səviyyəli sübutları təqdim edir. Araşdırmanın əsas məqsədi yuxu keyfiyyəti ilə beyin-damar sağlamlığı arasında mexanizmik əlaqəni aydınlaşdırmaq olub.
Toronto Universitetinin dosenti Andryu Lim qeyd edir: "Biz müəyyən etdik ki, daha çox parçalanmış yuxuya sahib olan fərdlərdə, xüsusilə narahat yatmaq və gecələr tez-tez oyanmaq hallarının müşahidə edildiyi şəxslərdə beyin qan damarlarının fəaliyyətində mühüm rol oynayan perisit hüceyrələrinin tarazlığında pozuntular baş verir. Bu dəyişikliklər növbəti onillikdə idrak qabiliyyətinin daha sürətli azalması ilə nəticələnir.
Araşdırmada 600-dən çox yaşlı yetkin iştirak edib. Tədqiqatçılar iştirakçıların yuxu keyfiyyətini ölçmək üçün biləyə taxılan ağıllı cihazlardan istifadə edib, beyindəki perisit səviyyələrini isə gen ardıcıllığı texnologiyası vasitəsilə təhlil ediblər. İştirakçılar vəfat etdikdən sonra beyin toxumaları analiz üçün bağışlanıb.
A.Lim əlavə edir: "Əvvəlki tədqiqatlardan bilirik ki, bəzi insanlarda yuxu pozuntuları demensiya simptomlarından illərlə əvvəl müşahidə edilə bilər. Bu tədqiqat yuxu pozğunluqları ilə Alsheymer xəstəliyi arasında ikitərəfli əlaqəni gücləndirən sübutlar təqdim edir. Lakin indiyə qədər bu əlaqənin arxasında duran bioloji mexanizmlər barədə dəqiq sübutlarımız yox idi".
Tədqiqatın əsas nəticələri aşağıdakılarılardır:
•Parçalanmış yuxu beyin damarlarının zədələnməsində mühüm amil ola bilər.
•Perisitlər bu zədələnməyə vasitəçilik edən əsas hüceyrələrdən biri ola bilər.
•Narahat yuxunun qarşısının alınması beyin və damar sağlamlığını qorumaq üçün effektiv müdaxilə strategiyası ola bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşErkən ölüm riskini azaltmağın sadə yolu tapılıb
Sürətli yeriməyin gündəlik addım sayı nisbətən az olan insanlarda belə erkən ölüm riskini azalda biləcəyi müəyyən edilib. xəbər verir ki, alimlər 100 mindən çox orta və yaşlı insanın məlumatlarını təxminən 8 il ərzində araşdırıblar. Nəticələrə görə, gündə 5 min addımdan az atan, lakin dəqiqədə ən az
09.09.2026 337 Səhər, yoxsa axşam: Maksimum fayda üçün yumurtanı nə vaxt yemək lazımdır?
Yumurta ən sadə və əlçatan protein mənbələrindən biri hesab olunur. Buna görə də ondan tez-tez səhər yeməyində istifadə edilir, arıqlama zamanı qida rasionuna əlavə olunur və məşqdən sonra yeyilir. Lakin yumurtanın qəbul vaxtı əldə etmək istədiyiniz nəticədən asılı olaraq müəyyən əhəmiyyət daşıya bilər
11.09.2026 321 Həkimlər qadınlara xəbərdarlıq etdilər: 30 yaşdan sonra...
30-40 yaşlı qadınlarda ovarial rezerv (yumurtalıq ehtiyatı) və süd vəzilərinin sağlamlığı yoxlanmalı, eləcə də onlar uşaqlıq boynu xərçənginə görə müayinədən keçməlidirlər. -ın xəbərinə görə, bu barədə rusiyalı həkimlər "Birinci kanal"da yayımlanan "Yaşamaq gözəldir!" adlı verilişd
06.09.2026 259 Səhər yeməyini buraxmaq qanda şəkərin səviyyəsinə necə təsir edir?
Səhər yeməyini buraxmaq, xüsusilə səhərlər iştaha olmadıqda, zərərsiz vərdiş kimi görünə bilər. Lakin bu vərdiş günün qalan hissəsində orqanizmin qidaya reaksiyasına təsir göstərə bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Verywell Health" yazır. Səhər yeməyi yeyilmədikdə orqanizm sadəc
31.08.2026 436 Gecə 6 saatdan az yatırsınızsa, DİQQƏT! Ürəyiniz üçün ciddi risk var
Kifayət qədər yatmamaq yalnız gün ərzində yorğunluq və diqqət dağınıqlığına səbəb olmur. xəbər verir ki, həkimlər müntəzəm olaraq 6 saatdan az yatmağın ürək-damar sisteminin gecə ərzində lazımi qədər dincəlməsinə mane ola biləcəyini və uzun müddətdə yüksək təzyiq riskini artıra biləcəyini bildirirlər
29.08.2026 272 Yumşaq oyuncaqlar uşaqlar üçün gizli təhlükə yarada bilər - Həkimdən xəbərdarlıq
"Yumşaq oyuncaqlar uşaqların sağlamlığı üçün müəyyən təhlükələr yarada bilər". Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı immunoloq-həkim Vladimir Bolibok deyib. Onun sözlərinə görə, bu riskləri dörd əsas qrupa bölmək olar: kimyəvi, mikrobioloji, allergik və fiziki təhlükələr. Ekspert iza
03.09.2026 300 Bəzi orqanlarımız daha tez yaşlanırmış
Avstriya Elmlər Akademiyası ilə əlaqəli CeMM Molekulyar Tibb Tədqiqat Mərkəzi və Vyana Universitetinin alimləri insan orqanlarının eyni sürətlə qocalmadığını müəyyən ediblər. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Medicine" jurnalında dərc olunub. Tədqiqatçıla
26.08.2026 455 Çörəyi tamamilə kəsmək arıqlamağa kömək edir?
Çörəyi rasiondan çıxarmaq çəki itkisinə səbəb ola bilər. Lakin karbohidrat ehtiyacını tamamilə azaltmaq düzgün deyil. Mütəxəssislər ağ çörək əvəzinə tam taxıllı, çovdarlı və ya mayalı çörəyə üstünlük verməyi tövsiyə edirlər. Qaynarinfo "Network Okulu"na istinadən xəbər verir ki, çörəkdən imtin
28.08.2026 398 Bu qidaları yedikdən sonra yuxunuz gələ bilər
Bəzi qidalar qəbul edildikdən sonra insanda yorğunluq və yuxululuq yarada bilər. Bu, xüsusilə ağır və çox kalorili yeməklərdən sonra daha çox müşahidə olunur. xəbər verir ki, qida tərkibi və porsiyanın həcmi yeməkdən sonra yaranan yuxululuğa təsir edən əsas amillərdəndir. Karbohidratla zəngin qidala
14.09.2026 250 
