Pandemiya beynin sürətli qocalmasına səbəb olub

Pandemiya beynin sürətli qocalmasına səbəb olubBritaniyalı alimlər pandemiya dövründə insanların beyninin normaldan daha sürətli qocaldığını müəyyən ediblər.

Axşam.az xəbər verir ki, bu barədə "Nature Communications" jurnalında dərc olunan araşdırmada deyilir. Üstəlik, bu təsir yalnız COVID-19-a yoluxanlarda deyil, yoluxmayanlarda da müşahidə olunub.

Tədqiqatçılar əvvəlcə pandemiyadan əvvəl toplanmış 15 334 sağlam insanın məlumatları əsasında normal beyin qocalma modelini hazırlayıblar. Daha sonra 996 iştirakçının təxminən 2–3 illik fasilə ilə çəkilmiş iki beyin skanını müqayisə ediblər. Onlardan 564 nəfər iki dəfə pandemiyadan əvvəl, qalan 432 nəfər isə ikinci skanı 2021–2022-ci illərdə etdirib.

Nəticədə məlum olub ki, insanların beyni iki il ərzində normaldan 5,5 ay daha çox qocalıb. Virusla yoluxmuş şəxslərdə məlumat emalı sürəti və zehni çeviklik kimi bəzi idrak funksiyalarının da zəiflədiyi müşahidə edilib.

Araşdırmanın müəllifi bildirib ki, beynin daha sürətli qocalması xüsusilə kişilər və aşağı sosial-iqtisadi təbəqələrdəki insanlar arasında daha çox nəzərə çarpıb. Onun sözlərinə görə, beynin vəziyyətinə yalnız xəstəliklər deyil, həyat təcrübəsi də təsir edir.

Kişilər və qadınlar arasında fərq isə orta hesabla 2,5 ay təşkil edib. Alimlər hesab edirlər ki, bu dəyişikliklərə qapanmaların yaratdığı stress, sosial təcrid və yoluxma qorxusu səbəb olub. Pandemiya, hətta birbaşa yoluxma baş verməsə belə, beynə təsir göstərib.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 575   Tarix: 26 iyul 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Sağlam beyin üçün səhər rutini - Oyanan kimi edin

Gündəlik vərdişlər beynin fəaliyyətinə ciddi təsir göstərir. xəbər verir ki, həm gənc yaşlarda, həm də irəliləyən dövrdə sağlam və güclü beyin üçün düzgün addımlar atmaq vacibdir:. Bir stəkan su için: Orqanizmin və beynin düzgün işləməsi üçün su həyati əhəmiyyət daşıyır. Səhər ilk olaraq bir stəkan s

29.03.2026 294
.

Bu qidalar ürək üçün təhlükəlidir

Yüksək miqdarda ultra işlənmiş qida istehlakı ciddi ürək problemləri riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Nəticələr Amerika Kardiologiya Kollecinin İllik Elmi Toplantısında təqdim edilib. Araşdırmaya görə, gündə doqquz porsiyondan çox ultra işlənmiş qida qəbul edən şəxslərin ciddi ürək problemi yaşam

29.03.2026 293
.

Şam yeməyini bu saatda yeyən xəstəxananın yolunu unudur

Axşam yeməyində nə yediyiniz qədər, onu hansı saat aralığında istehlak etdiyiniz də böyük önəm daşıyır. Şam yeməyinin vaxtı qidaların bədənimizə göstərdiyi sağlamlıq təsirlərini müəyyən edir. Mütəxəssislər ideal saat aralıqlarını açıqlayıblar. xəbər verir ki, mütəxəssislər tərəfindən aparılan müstəqi

05.04.2026 232
.

Nə ayran, nə də süd: İçən həmin dəqiqə yuxuya gedir

Qidalanma mütəxəssisləri və dietoloqlar yuxu pozğunluğu olan şəxslər üçün melatonin və apigenin tərkibli içkilərin yuxu dövrünü tənzimləməkdə kritik rol oynadığını bildiriblər. Aparılan araşdırmalar nəticəsində vişnə şirəsinin təbii melatonin mənbəyi olduğu, çobanyastığı çayının isə sinir sistemini sakitləşdiric

04.04.2026 316
.

100 yaşlı Hollivud aktyoru uzunömürlülüyün səbəbini açıqladı: Elm də bunu təsdiqləyir

Ötən ilin dekabrında 100 yaşını tamamlayan məşhur amerikalı aktyor Dik Van Dayk uzunömürlülüyünün əsas səbəbi kimi müsbət düşüncəni və heç vaxt qəzəblənməməsini göstərib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Van Dayk ən çox 1964-cü ildə çəkilmiş "Meri Poppins" klassik musiqil filmindəki sevimli bac

20.03.2026 622
.

Bu 5 vərdiş erkən qırışların yaranmasına səbəb olur: Nələrə diqqət etməli?

Düzgün qulluqla üz dərisində qırışlar qocalıq yaşınadək yaranmaya bilər. Lakin bəzi insanlar 25-30 yaşlarında artıq qırışların əmələ gəldiyini müşahidə edir. Bu, çox vaxt yaşla deyil, əsasən mimika ilə bağlı fizioloji xüsusiyyətlərlə əlaqəlidir. Qaynarinfo-nun məlumatına görə, mütəxəssislər qeyd edi

20.03.2026 535
.

Uşaqların xoşladığı bu qida ürəyin bir nömrəli dərmanı imiş

"Popkornun istehlakı həzmi yaxşılaşdırır və təhlükəli xəstəliklərin profilaktikasına kömək edir". xəbər verir ki, bu sözləri qidalanma mütəxəssisi və dietoloq Tim Spektor "Daily Mirror" nəşrinə bildirib. Ekspert əlavə edib ki, popkornun faydası onun yüksək lif (sellüloza) tərkib

20.03.2026 558
.

Bu balıq sinir sistemini gücləndirir

Mintay balığı stresslə mübarizədə faydalıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, mintay balığı yüksək səviyyədə selenium tərkibi sayəsində sinir sisteminin dəstəklənməsində mühüm rol oynayır. Bu mikroelement yod və amin turşuları ilə birlikdə orqanizmin xroniki gərginlik və emosional yüklənməyə qarşı müdafiəsin

21.03.2026 393
.

Bu qidalar yaddaşı gücləndirir

Yaddaşı yaxşılaşdırmaq üçün faydalı olan qidalar açıqlanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə nevroloq Kirill Almazov məlumat verib. O bildirib ki, yaddaş zəifliyinin əsas və ən çox yayılmış səbəbi dəmir çatışmazlığıdır, ona görə də bu mikroelementlə zəngin qidaları müntəzəm olaraq qəbu

17.03.2026 564
.

TOP MP3