Ağdam yenidən doğulur: Qayıdışın və quruculuğun ünvanı
20 noyabr 2020-ci il Azərbaycan tarixində torpaqlarımızın azadlığına qovuşduğu, uzun illər həsrətində olduğumuz şəhərlərimizin yenidən doğma Vətənə qaytarıldığı əlamətdar günlərdən biri kimi yadda qaldı. Həmin gün Ağdam şəhəri işğaldan azad edildi. Otuz ilə yaxın düşmən tapdağında qalan, vaxtilə Qarabağın ən böyük və abad şəhərlərindən biri olan Ağdam yenidən Azərbaycanın quruculuq və dirçəliş tarixinin mühüm səhifəsinə çevrildi.
Ağdamın adı Azərbaycan xalqının yaddaşında həmişə xüsusi yer tutub. Bu şəhər təkcə coğrafi məkan və yaşayış məntəqəsi deyildi. Ağdam Qarabağın iqtisadi, mədəni və ictimai həyatında mühüm rol oynayan, zəhmətkeş insanları, qədim tarixi, zəngin mədəniyyəti, geniş küçələri, məktəbləri, sənaye müəssisələri və qonaqpərvər sakinləri ilə tanınan bir şəhər idi. Burada həyat qaynayır, insanlar qurub-yaradır, gələcəyə ümidlə baxırdılar. Lakin 1993-cü ildə şəhərin işğalı bu həyatın axarını dəyişdi. Minlərlə insan doğma yurdunu tərk etməyə məcbur oldu, evlər, məktəblər və mədəniyyət ocaqları dağıdıldı. Bir vaxtlar gözəlliyi ilə seçilən Ağdam xarabalığa çevrildi.
İşğal illərində Ağdamın taleyi xalqımızın Qarabağ ağrısının ən ağır səhifələrindən biri oldu. Şəhərin küçələrində insan səsləri susdu, həyətlərdə uşaqların gülüşü eşidilmədi, illərlə zəhmətlə tikilmiş evlər dağıdıldı. Ağdamın xarabalıqlarını görmək doğma bir insanın ağır taleyinə şahid olmaq qədər ağrılı idi. Vaxtilə həyatın gur olduğu şəhərdən geriyə dağıdılmış tikililər, viran qalmış məhəllələr və xalqımızın qəlbində yaşayan bitib-tükənməyən həsrət qalmışdı.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın taleyində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı, əsgər və zabitlərimizin misilsiz şücaəti, xalqımızın birliyi və Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uğurlu hərbi-siyasi strategiya nəticəsində torpaqlarımız işğaldan azad edildi. Noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanata əsasən, noyabrın 20-də Ağdam rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Bu, hərbi əməliyyatlar aparılmadan həyata keçirilən təhvil prosesi olsa da, arxasında Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Zəfər, xalqımızın illərlə davam edən mübarizəsi və dövlətimizin qətiyyətli mövqeyi dayanırdı.
Ağdamın azad olunması xəbəri ölkənin hər yerində böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. Bu sevincin içərisində illərlə doğma torpağa qayıtmaq ümidi ilə yaşayan ağdamlıların sevinc göz yaşları da vardı. Onlar üçün bu, sadəcə, bir rayonun yenidən Azərbaycanın nəzarətinə keçməsi deyildi. Bu, ata-baba yurduna qayıdışın, uşaqlıq xatirələrinin yenidən canlanmasının, uzun illər bağlı qalan qapıların açılacağına inamın başlanğıcı idi.
Ağdamın dirçəlişi böyük və mürəkkəb quruculuq prosesi tələb edir. Çünki burada söhbət yalnız dağıdılmış binaların yenidən tikilməsindən getmir. Şəhərin əvvəlki həyat ritmini bərpa etmək, sosial infrastrukturu qurmaq, yolları, məktəbləri, səhiyyə müəssisələrini, sənaye və xidmət sahələrini yenidən inkişaf etdirmək, insanların təhlükəsiz və rahat yaşayışını təmin etmək lazımdır. Ən başlıcası isə otuz ilə yaxın doğma yurdlarından ayrı düşmüş insanların öz evlərinə qayıdışına şərait yaratmaqdır.
Bu istiqamətdə artıq mühüm işlər görülüb. Ağdamın Baş planı hazırlanıb, şəhərin müasir memarlıq və şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən qurulmasına başlanılıb. Yol infrastrukturu, yaşayış məhəllələri, ictimai məkanlar, təhsil və sosial obyektlər, istehsal sahələri dirçəliş prosesinin əsas istiqamətlərinə çevrilib. Ağdam Sənaye Parkının yaradılması isə rayonun iqtisadi potensialının bərpası, yeni iş yerlərinin açılması və bölgənin mühüm sənaye mərkəzlərindən birinə çevrilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Ağdamın gələcəyi yalnız yeni binalarla ölçülməyəcək. Bu şəhərin əsl dirçəlişi küçələrində yenidən insanların addım səsləri eşidiləndə, məktəblərində uşaqların səsi ucalanda, həyətlərində ailələr məskunlaşanda, istehsal müəssisələrində həyat canlananda tamamlanacaq. Ağdam yenidən öz insanları ilə bütövləşəcək. Şəhərin ruhunu qorumaq, onun tarixi-mədəni irsini yaşatmaq və gələcək nəsillərə ötürmək də bu quruculuq prosesinin mühüm tərkib hissəsidir.
Bu gün Ağdam təkcə keçmişin ağrısını deyil, həm də gələcəyin ümidini təcəssüm etdirir. Vaxtilə düşmən işğalı nəticəsində dağıntılara məruz qalan şəhər indi yenidən qurulur, yeni həyat qazanır. Ağdamın dirçəlişi Azərbaycanın quruculuq potensialının, dövlətimizin inkişaf iradəsinin və xalqımızın öz torpaqlarına bağlılığının ifadəsidir.
20 noyabr yalnız Ağdamın azad edildiyi tarix deyil. Bu gün həm də doğma yurduna qayıtmaq ümidi ilə illərlə yaşayan insanların sevincinin, şəhidlərimizin qanı bahasına əldə edilmiş Zəfərin və gələcəyə inamın rəmzidir. Ağdamın küçələrində yenidən həyat qaynayacaq, məhəllələri sakinlərinin səsi ilə dolacaq, Qarabağın bu qədim şəhəri yeni görkəmdə öz tarixini davam etdirəcək.
Ağdam artıq xarabalıqlar şəhəri deyil. Ağdam qayıdışın, quruculuğun və dirçəlişin ünvanıdır.
Şəmsi Qoca
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş










