Elan qiyməti başqa, real satış qiyməti başqa: Bakı əmlak bazarında nə baş verir?

Elan qiyməti başqa, real satış qiyməti başqa: Bakı əmlak bazarında nə baş verir?Bakıda mənzil bazarında müşahidə olunan qiymət artımını yalnız tələb və təklif münasibətləri ilə izah etmək kifayət deyil. Bu prosesə daha geniş iqtisadi, maliyyə, demoqrafik və şəhərsalma amilləri təsir göstərir. Mənim qənaətimə görə, hazırda Bakı daşınmaz əmlak bazarında həm real iqtisadi əsaslara söykənən bahalaşma, həm də bazar gözləntiləri və spekulyativ davranış nəticəsində yaranan qiymət şişməsi paralel şəkildə müşahidə olunur.
Bəzi hallarda satıcılar əvvəlki dövrlərdə bazarda qeydə alınmış yüksək qiymətləri əsas götürərək mənzillərini daha baha satışa çıxarırlar. Digər satıcılar isə həmin elanlardakı qiymətləri bazarın real göstəricisi kimi qəbul edərək öz əmlaklarının satış qiymətini artırırlar. Nəticədə faktiki alqı-satqı əməliyyatlarından daha çox elan qiymətlərinin formalaşdırdığı psixoloji qiymət mexanizmi meydana çıxır.
Bu, özünü gücləndirən qiymət gözləntisi mexanizmidir: satıcı gələcəkdə mənzilini daha baha sata biləcəyini düşünərək bugünkü qiyməti artırır, alıcı isə qiymətlərin daha da yüksələcəyindən ehtiyat edərək alış qərarını sürətləndirir. Beləliklə, bazarda iqtisadi əsaslarla tam izah olunmayan əlavə qiymət təzyiqi yaranır.

Elan qiyməti başqa, real satış qiyməti başqa: Bakı əmlak bazarında nə baş verir?Digər mühüm problem mənzilin investisiya aləti kimi həddindən artıq qiymətləndirilməsidir. Daşınmaz əmlak uzunmüddətli kapitalın qorunması vasitəsi ola bilər. Lakin mənzilin dəyərini yalnız gələcəkdə bahalaşacağı gözləntisi əsasında müəyyənləşdirmək düzgün iqtisadi yanaşma deyil. Bu zaman kirayə gəlirliliyi, istismar xərcləri, mənzilin boş qalma riski, amortizasiya və alternativ investisiya imkanları da nəzərə alınmalıdır.
Daşınmaz əmlak bazarının sağlamlığını qiymətləndirmək üçün yalnız bir kvadratmetrin neçə manata satıldığına baxmaq kifayət etmir. Mənzil qiymətlərinin orta aylıq gəlirlərə nisbəti, ailənin mənzil əldə etmək üçün neçə illik gəlirini sərf etməli olduğu, eləcə də ipoteka ödənişlərinin ailə büdcəsində tutduğu pay da təhlil edilməlidir.
Əgər mənzil qiymətləri əhalinin gəlirlərindən daha sürətlə artırsa, bu, müəyyən müddətdən sonra effektiv tələbin zəifləməsinə səbəb olur. Başqa sözlə, bazarda mənzil almaq istəyənlərin sayı çox olsa da, həmin mənzilləri mövcud qiymətlərlə əldə edə bilənlərin sayı azalır.
Belə şəraitdə nominal tələb ilə ödəmə qabiliyyətli tələb arasında fərq yaranır. Mənzilə ehtiyacın olması hələ onun mövcud qiymətlərlə əldə edilə biləcəyi demək deyil.
Peşəkar qiymətləndirmə baxımından bazarın vəziyyətini müəyyənləşdirmək üçün beş əsas indikatorun kompleks şəkildə təhlilini vacib hesab edirəm:
Real alqı-satqı qiymətləri. Notarial qaydada rəsmiləşdirilmiş əməliyyatlar və müqayisə edilə bilən mənzillərin faktiki satış qiymətləri.
Tələb və təklif balansı. Bazara çıxarılan mənzillərin sayı, real alıcıların sayı və satışların dinamikası.
Satış müddəti. Mənzillərin bazarda neçə gün qalması və satışın baş tutması üçün hansı qiymət endirimlərinin tələb olunması.
Kirayə gəlirliliyi. Mənzilin satış qiymətinin onun yaratdığı illik xalis kirayə gəlirinə nisbəti.
Qiymətlərin gəlirlər və maliyyələşmə imkanları ilə uyğunluğu. Əhalinin alıcılıq qabiliyyəti, ipoteka faizləri və kreditə çıxış imkanları.
Bu indikatorlar birlikdə təhlil edilmədən bazardakı bahalaşmanı sağlam inkişaf və ya spekulyativ köpük kimi təsnif etmək metodoloji baxımdan düzgün olmaz. Bakıda mənzil qiymətlərinin müəyyən hissəsi real iqtisadi fundamentallarla əsaslandırıla bilər. Lakin bazarın bütün seqmentlərində elan olunan qiymətləri avtomatik olaraq real bazar dəyəri hesab etmək doğru deyil.
Bizim üçün əsas məsələ qiymətlərin yüksək və ya aşağı olması deyil, onların hansı iqtisadi əsaslarla formalaşmasıdır. Əgər qiymət artımı real tələb, tikinti xərcləri, torpaq resurslarının məhdudluğu və gəlir potensialı ilə dəstəklənirsə, bu, bazarın təbii inkişafı kimi qiymətləndirilə bilər. Əgər artım əsasən gözləntilər, emosional qərarlar, süni qiymət orientirləri və spekulyativ davranış hesabına baş verirsə, bu, artıq bazarda qiymət təhrifinin göstəricisidir.
Hesab edirəm ki, Bakı daşınmaz əmlak bazarının daha şəffaf və dayanıqlı inkişafı üçün real alqı-satqı qiymətlərinə əsaslanan vahid informasiya bazasının yaradılması, mütəmadi daşınmaz əmlak qiymət indekslərinin hazırlanması və peşəkar qiymətləndirmə standartlarının tətbiqi vacibdir.
Unutmayaq: daşınmaz əmlakın dəyərini satıcının istəyi deyil, bazarın real ödəmə qabiliyyəti və iqtisadi əsaslar müəyyən edir. Elan qiyməti gözləntidir, real satış qiyməti isə bazarın verdiyi cavabdır.

Fərid Cəfərli -Əmlak məsələləri üzrə ekspert


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 183   Tarix: 19 noyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Narkotik əməliyyatlarında həbs edilənlər var - Biri qadındır

Daxili İşlər Nazirliyi Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsi narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinin qarşısının alınması istiqamətində əməliyyatlar keçirib. "Qafqazinfo" nazirliyin Mətbuat xidmətinə istinadən xəbər verir ki, paytaxt ərazisində, eləcə də Gəncə şəhəri, Abşeron, Qobustan və Salya

18.11.2026 492
.

Putinlə Trampın görüşü başa çatdı - Video - Yenilənib

Rusiya və ABŞ prezidentləri Vladimir Putin və Donald Tramp arasında ikitərəfli görüş başlayıb. "Qafqazinfo" TASS-a istinadən xəbər verir ki, danışıqlar Çinin Şençjen şəhərində keçirilən Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlıq (APEC) sammiti çərçivəsində baş tutur. Bu görüş Putin və Tramp arasınd

10:10 171
.

Əli Əsədov Gürcüstan Baş nazirinin müavini ilə görüşüb

Bu gün Baş nazir Əli Əsədov Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, iqtisadiyyat və davamlı inkişaf naziri Mariam Kvrivişvili ilə görüşüb. Bu barədə APA-ya Nazirlər Kabinetindən xəbər verilib. Görüşdə Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında strateji tərəfdaşlığa əsaslanan münasibətlərin uğurla inkişaf etdiyi vurğulanıb

18.11.2026 314
.

"Koroğlu"dan aeroporta doğru nəqliyyatın hərəkəti dayandırılacaq

Noyabrın 20-si saat 00:00-dan 06:00-dək paytaxtın Hava limanı şosesindən metronun "Koroğlu" stansiyası istiqamətində, Zığ döngəsi, Bülbülə-Əmircan döngəsi və "Komsomol" dairəsi ərazilərində yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təkmilləşdirilməsi işləri aparılacaq. Bakı şəhər Baş Polis İdarəsini

10:29 203
.

Birqütblü dünyaya qarşı üç hegemonluq modeli: Duqin nə təklif edir?

Rusiyalı ictimai xadim, Kremlin əsas ideoloqlarından biri hesab olunan Aleksandr Duqinin sosial şəbəkə hesabında paylaşdığı xəritə müzakirələrə səbəb olub. Xəritədə ABŞ, Rusiya və Çin qlobal nizamın əsas aktorları kimi təqdim edilir və hər birinə müəyyən coğrafi məkan ayrılır. Duqin bu xəritə vasitəsil

11:32 153
.

Polat Alemdar ekranlara qayıdır? Necati Şaşmazla bağlı sürpriz İDDİA

"Kurtlar Vadisi" serialında Polat Alemdar obrazı ilə tanınan Necati Şaşmazın qardaşı Raci Şaşmazın ssenarisini yazdığı "Yeraltı" serialında qonaq oyunçu kimi rol ala biləcəyi irəli sürülüb. -ın Türkiyə mediasına istinadən xəbərinə görə, hekayəsi və atmosferi ilə "Kurtlar Vadisi"n

18.11.2026 375
.

Bu ərazilərdə qaz olmayacaq - Xəbərdarlıq

Sabah Qəbələnin bəzi ərazilərində qazın verilişində fasilə olacaq. BİG.AZ xəbər verir ki, bu barədə Zaqatala Regional Qaz İstismarı İdarəsi məlumat yayıb. Bildirilir ki, görüləcək təmir-quraşdırma işləri ilə əlaqədar saat 09:30-dan işlər yekunlaşanadək Qəbələ rayonu Yeni qəsəbə, Şəhriyar, F.Rəhimov

18.11.2026 438
.

Məleykə Abbaszadə BDU-nun rektoru oldu

Məleykə Mehdi qızı Abbaszadə​ Azərbaycan Dövlət İmtahan Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsindən azad edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bununla bağlı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Sərəncam imzalayıb. Dövlət başçısının digər Sərəncamına əsasən, o, Bakı Dövlət Universitetinin rektor

10:17 299
.

Özbəkistanın axtarışa verdiyi şəxs Azərbaycanda saxlanılaraq təhvil verilib

Özbəkistanın axtarışa verdiyi şəxs Azərbaycanda saxlanılıb. APA xəbər verir ki, bu barədə Baş Prokurorluğun məlumatında bildirilib. Məlumata görə, Özbəkistan Respublikasının vətəndaşı, 200-ci il təvəllüdlü Mahmudov Muzaffar Mavdudoviçin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsi üçün verilməsinə dair həmi

18.11.2026 345
.