Vahid məktəbli forması ətrafında kampaniya: YAP-ın mövqeyi və Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası həmrəyliyinin siyasi mesajı

"Vahid məktəbli formasının tətbiqi ətrafında aparılan müzakirələr artıq təkcə təhsil məsələsi deyil, cəmiyyətdə sosial bərabərlik, milli-mənəvi dəyərlər, uşaqların gələcəyi və informasiya təhlükəsizliyi baxımından da diqqət mərkəzindədir. Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) mövqeyi və Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı ətrafında yaranan müzakirələr bu məsələlərin siyasi və ictimai əhəmiyyətini bir daha gündəmə gətirir. Əsas məsələ isə aydındır: məktəblərdə tətbiq olunan qaydalar uşaqların keyfiyyətli təhsil almasına, bərabər imkanların genişlənməsinə və sağlam təhsil mühitinin qorunmasına xidmət etməlidir".

Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Müşviq Cəfərov bildirib. O qeyd edib ki, vahid məktəbli forması şagirdlər arasında zahiri fərqlərin qabardılmasının qarşısını almaq, məktəb mühitində nizam-intizamı möhkəmləndirmək və təhsilin əsas məqsədlərinə diqqəti artırmaq baxımından əhəmiyyətli vasitədir:

"Müxtəlif sosial və iqtisadi imkanlara malik ailələrdən gələn uşaqların eyni geyimdə təhsil alması onların məktəb daxilində geyim üzərindən müqayisə edilməsini müəyyən qədər azalda bilər. Bu, xüsusilə sosial həssas ailələrdən olan şagirdlərin özlərini daha rahat hiss etməsi və məktəb kollektivinə inteqrasiyası baxımından vacibdir. Məktəbli formasının əhəmiyyəti yalnız geyimdə vahidliyin təmin olunması ilə məhdudlaşmır. Məktəb uşaqlara bilik verməklə yanaşı, onlarda məsuliyyət, intizam, qarşılıqlı hörmət və vətəndaşlıq mövqeyi formalaşdıran mühüm ictimai institutdur. Bu baxımdan ümumi qaydalara əməl etmək vərdişinin yaradılması təhsil prosesinin ayrılmaz hissəsidir. Lakin vahid formanın tətbiqi sosial bərabərliyin bütün problemlərini həll etmir. Məktəbli geyimlərinin münasib qiymətə satılması, aztəminatlı ailələrin ehtiyaclarının nəzərə alınması və heç bir şagirdin geyiminə görə təhsildən kənarda qalmaması əsas şərtlərdir. YAP-ın mövqeyinə dair müzakirələr də təhsilin dövlət siyasətindəki yeri və gələcək nəsillərin yetişdirilməsi məsuliyyəti kontekstində qiymətləndirilməlidir. Təhsil məsələlərinin siyasi qarşıdurma predmetinə çevrilməsi əvəzinə, qərarların mahiyyəti, uşaqların maraqları və cəmiyyətə verəcəyi fayda müzakirə olunmalıdır. Vahid məktəbli formasını yalnız məhdudiyyət kimi təqdim etmək onun sosial və tərbiyəvi tərəflərini nəzərdən qaçırmaq deməkdir. Eyni zamanda, bu siyasətin uğurlu olması üçün valideynlərin fikirləri dinlənilməli, yaranan problemlər araşdırılmalı və tətbiq mexanizmləri ədalətli qurulmalıdır".

Müsahibimiz vurğulayıb ki, mövzunun digər mühüm tərəfi Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatıdır:

"Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan strateji müttəfiqlik, ortaq tarixi-mədəni bağlar və qarşılıqlı dəstək iki ölkənin münasibətlərinin əsasını təşkil edir. Parlamentlərarası əlaqələr bu münasibətlərin inkişafında, ortaq maraqların müdafiəsində və siyasi dialoqun gücləndirilməsində mühüm rol oynayır. İşçi qrupunun bəyanatı da məhz özünün konkret məzmunu və ifadə etdiyi mövqe əsasında təhlil edilməlidir. Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin gücü yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, təhsil, mədəniyyət, humanitar əməkdaşlıq və gələcək nəsillərin inkişafına verilən önəmlə də ölçülür. Hər iki ölkə üçün uşaqların milli-mənəvi dəyərlərə bağlı, müasir biliklərə yiyələnmiş və müstəqil düşünə bilən vətəndaşlar kimi yetişməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Bununla belə, parlamentlərarası bəyanatın konkret müddəaları ilə vahid məktəbli forması məsələsi arasında birbaşa əlaqə yalnız sənədin məzmunu bunu təsdiqlədiyi halda qurulmalıdır. Siyasi təhlildə faktlarla şərhlərin fərqləndirilməsi etibarlılığın əsas şərtidir. Müzakirələrin daha həssas istiqaməti informasiya mühitidir. Təhsil və uşaqlarla bağlı mövzular cəmiyyətdə emosional reaksiyalar yarada bilər. Belə şəraitdə yanlış məlumatların, kontekstdən çıxarılmış fikirlərin və yoxlanılmamış iddiaların yayılması valideynlərdə narahatlıq doğura, müəllimlərin nüfuzuna zərər vura və ictimai etimadı zəiflədə bilər. Buna görə də siyasi qüvvələr, media qurumları və ictimai təşkilatlar mövzuya münasibətdə məsuliyyətli davranmalı, məlumatları yoxlamadan qəti nəticələr yaymamalıdırlar.
Hər hansı xarici dövlətin vahid məktəbli forması ilə bağlı müzakirələrə müdaxilə etməsi barədə iddialar da konkret sübutlarla əsaslandırılmalıdır. İran və ya başqa bir ölkə ilə bağlı ittihamlar yoxlanılmış faktlara söykənmədən təqdim olunarsa, ictimai müzakirənin keyfiyyətinə zərər vura bilər. Xarici müdaxilənin, koordinasiyalı təbliğatın və ya dezinformasiya kampaniyasının mövcudluğunu müəyyənləşdirmək üçün etibarlı məlumatlar və müvafiq araşdırmalar lazımdır. Tənqidi mövqenin özü xarici müdaxilənin sübutu sayıla bilməz.
Uşaqların informasiya təhlükəsizliyi də xüsusi diqqət tələb edir. Müasir dövrdə məktəblilər sosial şəbəkələrdə və müxtəlif rəqəmsal platformalarda çoxsaylı məlumatlarla qarşılaşırlar. Onların bu məlumatları düzgün qiymətləndirməsi, faktla rəyi ayırması və manipulyasiyanı tanıması üçün media savadlılığının inkişaf etdirilməsi vacibdir. Uşaqları siyasi qarşıdurmaların iştirakçısına çevirmək deyil, onlarda müstəqil düşüncə, sağlam mühakimə və məsuliyyətli davranış formalaşdırmaq əsas məqsəd olmalıdır. Məktəblərin təhlükəsizliyi də bu müzakirələrin ayrılmaz hissəsidir. Təhsil müəssisələrinə qarşı təhdidlər, məktəb əmlakına zərər vurulması və zorakılıq halları baş verərsə, belə hadisələr qanun çərçivəsində araşdırılmalı, məsuliyyət konkret sübutlar əsasında müəyyən edilməlidir. Məktəblər siyasi mübarizənin meydanına çevrilməməli, müəllimlər və şagirdlər ictimai qarşıdurmaların təsirindən qorunmalıdırlar".

Müşviq Cəfərovun sözlərinə görə, vahid məktəbli forması məsələsinə münasibət siyasi şüarlar və emosional ittihamlarla deyil, təhsilin keyfiyyəti, sosial bərabərlik, uşaqların hüquqları və ictimai məsuliyyət prinsipləri ilə müəyyən edilməlidir:

"YAP-ın mövqeyi və Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı ətrafında aparılan müzakirələr də dəqiq faktlara və sənədlərin həqiqi məzmununa əsaslanmalıdır. Azərbaycanın gələcəyi bugünkü məktəblilərin hansı biliklərə yiyələnməsindən, hansı dəyərlərlə böyüməsindən və necə düşünməsindən asılıdır. Vahid məktəbli formasının əsas uğuru yalnız eyni geyimin tətbiqində deyil, hər bir uşağın özünü məktəbdə bərabərhüquqlu, təhlükəsiz və dəyərli hiss etdiyi mühitin yaradılmasındadır. Təhsil siyasətinin mərkəzində uşaqların maraqları dayanmalı, siyasi və ictimai müzakirələr isə bu məqsədə xidmət etməlidir".

Aynur Babazadə

Telegramda izləyin