Məktəbli forması ətrafında kampaniya: Təhsil, milli dəyərlər və Azərbaycanın mövqeyi

"Vahid məktəbli forması ətrafında aparılan müzakirələr artıq təkcə təhsil və geyim məsələsi deyil. Bu mövzu məktəblərdə sosial bərabərlik, milli-mənəvi dəyərlər, dünyəvi təhsil prinsipləri və Azərbaycan cəmiyyətinə təsir göstərmək cəhdləri kontekstində də müzakirə olunur. Yeni Azərbaycan Partiyasının mövqeyi və Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı məsələnin ictimai-siyasi əhəmiyyətini ön plana çıxarır".

Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında sosioloq Nəzrin Əhmədzadə bildirib. O qeyd edib ki, vahid məktəbli formasının əsas məqsədi məktəblilər arasında sosial fərqlərin qabardılmasının qarşısını almaq, təhsil müəssisələrində vahid nizam-intizam mühiti yaratmaq və uşaqların diqqətini zahiri görünüşdən daha çox bilik və bacarıqlarına yönəltməkdir:

"Ailələrin maddi imkanlarının fərqli olduğu bir cəmiyyətdə məktəblilərin geyiminə görə fərqləndirilməməsi sosial ədalət baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məktəb elə bir mühit olmalıdır ki, burada uşağın kimliyi onun geyiminin qiyməti ilə deyil, biliyi, davranışı və şəxsi keyfiyyətləri ilə müəyyənləşsin. Yeni Azərbaycan Partiyasının vahid məktəbli forması ilə bağlı mövqeyi ətrafında aparılan müzakirələr də bu məsələnin təhsil siyasəti və ictimai həmrəylik baxımından qiymətləndirilməsini zəruri edir. Təhsil sahəsində qəbul edilən qərarlar uşaqların mənafeyinə, məktəblərin normal fəaliyyətinə və cəmiyyətin gələcək inkişafına xidmət etməlidir. Vahid forma bu məqsədlərə xidmət edən vasitələrdən biri kimi çıxış edə bilər. Lakin onun tətbiqi zamanı ailələrin maddi imkanları, geyimlərin keyfiyyəti və əlçatanlığı da nəzərə alınmalıdır. Məsələnin digər tərəfi isə vahid məktəbli forması ətrafında aparılan ictimai müzakirələrin siyasi və ideoloji müstəviyə daşınmasıdır. Təhsil sistemi hər bir dövlətin milli inkişaf strategiyasının əsas sütunlarından biridir. Məktəblər uşaqlara yalnız bilik vermir, eyni zamanda onlarda vətəndaşlıq məsuliyyəti, müstəqil düşüncə və milli kimlik formalaşdırır. Buna görə də təhsil sahəsindəki yeniliklərin müzakirəsi faktlara, sağlam məntiqə və uşaqların mənafeyinə əsaslanmalıdır".

Müsahibimiz əlavə edib ki, Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı da Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri və qarşılıqlı hörmət prinsipləri baxımından diqqət çəkir:

"Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan qardaşlıq münasibətləri ortaq tarixə, mədəniyyətə və strateji tərəfdaşlığa söykənir. Bu əlaqələrin qorunması yalnız siyasi rəhbərliklərin deyil, həm də parlamentlərin və cəmiyyətlərin üzərinə düşən məsuliyyətdir. Belə bir şəraitdə hər hansı ölkənin Azərbaycandakı təhsil siyasəti ilə bağlı müzakirələrə münasibəti konkret faktlar əsasında qiymətləndirilməlidir. Xarici müdaxilə və ya koordinasiyalı kampaniya barədə iddialar irəli sürülürsə, onların sübutlarla əsaslandırılması vacibdir. Eyni zamanda, Azərbaycanın daxili siyasəti, təhsil sistemi və dövlət qərarları ilə bağlı müzakirələrdə ölkənin suverenliyinə, qanunlarına və cəmiyyətin seçimlərinə hörmət əsas prinsip olmalıdır. Xüsusilə uşaqların təhsili ətrafında yaranan mübahisələrin emosional qarşıdurmaya çevrilməsi yolverilməzdir. Məktəblərin, müəllimlərin və şagirdlərin təhlükəsizliyi hər hansı siyasi müzakirədən üstün tutulmalıdır. Təhsil müəssisələrinə qarşı təzyiq, təhdid və ya qanunazidd hərəkətlər barədə məlumatlar varsa, onlar şayiələr əsasında deyil, hüquq-mühafizə orqanlarının araşdırmaları və təsdiqlənmiş faktlar əsasında qiymətləndirilməlidir. Vahid məktəbli formasına qarşı və ya onun lehinə səsləndirilən fikirlərin mahiyyəti də məhz bu çərçivədə dəyərləndirilməlidir. İctimai müzakirələrdə hər hansı ölkəni və ya siyasi qüvvəni sübutsuz şəkildə ittiham etmək düzgün olmadığı kimi, təhsil siyasətinin mahiyyətini təhrif edən manipulyasiyalara da yol verilməməlidir. Cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyi yalnız zərərli məlumatların qarşısının alınması ilə deyil, həm də vətəndaşların faktları yalan və təhriflərdən ayırmaq bacarığının gücləndirilməsi ilə təmin olunur.
Azərbaycanın təhsil siyasətinin əsas məqsədi milli kimliyinə bağlı, müasir biliklərə yiyələnən, müstəqil düşünən və məsuliyyətli gənclik yetişdirməkdir. Vahid məktəbli forması bu məqsədə töhfə verə bilər, amma təhsilin keyfiyyətini müəyyən edən yeganə amil deyil. Müəllimlərin peşəkarlığı, məktəblərin maddi-texniki bazası, tədrisin keyfiyyəti, uşaqların psixoloji və fiziki təhlükəsizliyi də diqqət mərkəzində saxlanılmalıdır. Nəticə etibarilə, vahid məktəbli forması məsələsi sadəcə geyim qaydası kimi deyil, sosial bərabərlik və məktəb mədəniyyətinin formalaşması baxımından müzakirə olunmalıdır. YAP-ın mövqeyi və Milli Məclisin Azərbaycan-Türkiyə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun bəyanatı ətrafında aparılan müzakirələrdə isə rəsmi sənədlərin məzmunu, yoxlanılmış faktlar və milli maraqlar əsas götürülməlidir. Azərbaycanın gələcəyi olan uşaqların təhsili siyasi manipulyasiyaların deyil, sağlam düşüncənin, məsuliyyətli yanaşmanın və dövlətin təhsil prioritetlərinin mərkəzində dayanmalıdır".

Aynur Babazadə

Telegramda izləyin