COVID, soyuqdəymə, yoxsa allergiya - əlamətləri necə ayırd etmək olar?

Burun axması, öskürək, baş və boğaz ağrısı eyni anda bir neçə xəstəliyin əlaməti ola bilər. Xüsusilə payız və qış aylarında bu əlamətlərin COVID-19, adi soyuqdəymə və ya mövsümi allergiya ilə bağlı olduğunu müəyyənləşdirmək çətinləşir.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, bu xəstəliklərin əlamətləri müəyyən qədər üst-üstə düşsə də, onları bir-birindən ayırmağa kömək edən bəzi əlamətlər var. Yüksək hərarət, üşütmə, bədən ağrıları, dad və qoxu hissinin nəzərəçarpacaq dərəcədə itməsi daha çox COVID-19 zamanı müşahidə olunur.

Gözlərdə qaşınma və sulanma allergiyaya, bəlğəmli öskürək isə daha çox soyuqdəyməyə işarə edə bilər. Bununla belə, təkcə bir əlamət əsasında dəqiq diaqnoz qoymaq mümkün deyil.

COVID, yoxsa soyuqdəymə?

Həm COVID-19, həm də soyuqdəymə virus mənşəli tənəffüs yolu xəstəlikləridir. Buna görə də onların ilkin mərhələdəki əlamətləri demək olar ki, eyni ola bilər. Hər iki halda burun axması və ya burun tutulması, boğaz ağrısı, baş ağrısı, halsızlıq və bədən ağrıları müşahidə edilə bilər. COVID-19 zamanı isə hərarət və üşütmə daha çox rast gəlinə bilər. Bundan başqa, ürəkbulanma, qusma və ishal da COVID zamanı mümkün əlamətlərdəndir. Bu əlamətlər adi soyuqdəymə üçün xarakterik deyil.

COVID-19-un daha çox tanınan əlamətlərindən biri dad və qoxu hissinin itirilməsidir. Bu vəziyyət soyuqdəymə və allergiya zamanı da baş verə bilər, lakin adətən daha zəif olur. Dad və qoxunun qəfil və ciddi şəkildə zəifləməsi COVID-19 üçün daha xarakterik hesab edilir.

Bununla yanaşı, COVID-19 hazırda bir çox hallarda yüngül keçir və adi soyuqdəyməni xatırlada bilər. Buna görə də yalnız əlamətlərə əsaslanaraq xəstəliyi müəyyənləşdirmək çətindir. COVID şübhəsi varsa, ən etibarlı üsullardan biri test verməkdir.

COVID, yoxsa allergiya?

Mövsümi allergiya da soyuqdəymə və COVID-19-a bənzər əlamətlər yarada bilər. Burun axması, burun tutulması, boğazda ağrı və ya qıcıqlanma həm allergiya, həm də virus infeksiyaları zamanı müşahidə oluna bilər. Xüsusilə bitkilərin tozlanma mövsümündə və ya toz, kif, heyvan tükü kimi allergenlərə həssaslığın artdığı dövrlərdə əlamətləri ayırd etmək daha çətin olur.

Allergiyanı fərqləndirən əsas əlamətlərdən biri gözlərlə bağlıdır. Gözlərdə qaşınma, qızartı və sulanma allergiya zamanı COVID-19 və soyuqdəymə ilə müqayisədə daha çox müşahidə olunur. Nəfəs almaqda çətinlik isə daha ciddi diqqət tələb edir. Bu, həm COVID-19-un, həm də allergik astmanın əlaməti ola bilər. Əgər nəfəs problemi allergiya əlamətləri ilə birlikdə müşahidə olunursa, lakin hərarət və mədə-bağırsaq problemləri yoxdursa, səbəblərdən biri allergiya ola bilər.

Mövsümi allergiyası və allergik astması olan şəxslərin əlamətlərin ağırlaşmasının qarşısını almağa çalışması vacibdir. Həkimin təyin etdiyi müalicəyə əməl etmək, lazım gəldikdə antihistamin preparatlardan və duzlu məhlulla burun yuyulmasından istifadə etmək tövsiyə olunur.

Soyuqdəymə, yoxsa allergiya?

COVID testi mənfi nəticə veribsə, əlamətlərin soyuqdəymədən, yoxsa allergiyadan qaynaqlandığını müəyyən etmək üçün onların davametmə müddətinə diqqət etmək olar. Adi soyuqdəymə adətən 7-10 gün davam edir. Əlamətlər tədricən yaranır, xəstəliyin ortalarında daha da güclənir, sonra isə zəifləməyə başlayır. Öskürək digər əlamətlərdən daha uzun müddət davam edə bilər.

Allergiya isə insan allergenlə təmasda olduğu müddətdə həftələrlə, hətta aylarla davam edə bilər. Müalicə aparılmadıqda əlamətlər uzun müddət dəyişmədən qala və ya təkrar-təkrar ortaya çıxa bilər. Öskürəyin xarakteri də müəyyən ipucu verir. Allergiya zamanı öskürək daha çox quru olur və xırıltılı nəfəsalma ilə müşayiət edilə bilər. Soyuqdəymə zamanı isə bəlğəmli öskürəyə daha çox rast gəlinir.

Xəstələndikdə nə etmək lazımdır?

COVID-19-un ağır gedişat riskinin azaldılması üçün peyvəndləmə tövsiyə olunur. Peyvənd yoluxmanı tam şəkildə istisna etməsə də, ağırlaşma riskini azalda bilər. COVID-19 şübhəsi olduqda test vermək məsləhətdir. Test müsbət çıxarsa və ya ümumi vəziyyət ciddi şəkildə pisləşərsə, həkimə müraciət etmək lazımdır.

Adi soyuqdəymənin xüsusi müalicəsi adətən olmur. İstirahət, kifayət qədər maye qəbulu, havanın nəmləndirilməsi və bəzi reseptsiz preparatlar əlamətləri yüngülləşdirə bilər. Allergiya zamanı isə allergenlərdən uzaq durmaq, antihistamin preparatlardan istifadə etmək və burunu duzlu məhlulla yumaq əlamətlərin azalmasına kömək edə bilər.

Unutmaq olmaz ki, hər burun axması soyuqdəymə, hər öskürək də COVID-19 demək deyil. Müxtəlif xəstəliklərin əlamətləri bir-birinə çox bənzədiyi üçün bəzi hallarda səbəbi müstəqil şəkildə müəyyən etmək mümkün olmur. Belə vəziyyətlərdə həkim məsləhəti almaq daha doğru seçimdir.

Telegramda izləyin