Azərbaycanın metallurgiya strategiyası: xammaldan hazır məhsula

"Metallurgiya sahəsinin inkişafına dair Dövlət Proqramının əsas iqtisadi əhəmiyyəti Azərbaycanın xammal ixrac edən ölkədən daha çox əlavə dəyər yaradan sənaye ölkəsinə çevrilməsi baxımından qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən müşavirədə proqramın 2027-2030-cu illəri əhatə etdiyi, dağ-mədən sektorunda geoloji kəşfiyyatın aparılması, yeni yataqların işlənməsi və metallurgiya istehsalının genişləndirilməsinin nəzərdə tutulduğu açıqlanıb".

Bunu BiG.AZ-a açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.

O, qeyd edib ki, burada əsas məsələ filiz və digər mineral xammalın yalnız hasil edilərək xaricə satılması deyil, onun ölkə daxilində emal olunaraq yüksək əlavə dəyərli məhsula çevrilməsidir. Filizin çıxarılmasından polad istehsalına qədər formalaşan dəyər zəncirinin genişləndirilməsi maşınqayırma, tikinti materialları, kabel, metal konstruksiyalar, avadanlıq və digər sənaye sahələrinin inkişafına da əlavə imkanlar yarada bilər:
"Metallurgiyanın inkişafı eyni zamanda idxaldan asılılığın azalmasına xidmət edə bilər. Polad və müxtəlif metal məhsullarının daha böyük hissəsinin daxili istehsal hesabına təmin olunması valyuta axınının ölkə daxilində saxlanmasına, sənayenin təchizat imkanlarının genişlənməsinə şərait yarada bilər. Yerli metallurgiya müəssisələrinin tikinti, energetika, nəqliyyat və müdafiə sənayesinin xammal və material təminatında rolunun artması da bu baxımdan əhəmiyyətlidir.

Sahənin inkişafı investisiya və məşğulluq baxımından da yeni imkanlar yarada bilər. Mədənlərin işlənməsi, filiz emalı və metallurgiya müəssisələrinin yaradılması böyük kapital qoyuluşları tələb etməklə yanaşı, nəqliyyat, logistika, mühəndislik, xidmət və podrat sektorlarında əlavə iqtisadi fəallıq formalaşdıra bilər.

Digər tərəfdən, metallurgiyanın inkişafı Azərbaycanın qeyri-neft sənayesinin ixrac potensialının artırılması baxımından da əhəmiyyətlidir. Xammal əvəzinə polad, mis, alüminium və digər emal olunmuş məhsulların ixracının genişləndirilməsi ixrac strukturunun daha şaxələndirilmiş və dayanıqlı olmasına kömək edə bilər.

Bununla belə, əsas məqsəd yalnız istehsal həcminin artırılması deyil, iqtisadi səmərəliliyin təmin edilməsidir. Yataqların istismarı zamanı ekoloji tələblərə əməl olunması, su və enerji resurslarından səmərəli istifadə, müasir texnologiyaların tətbiqi və xammalın ölkə daxilində daha dərin emal edilməsi vacib şərtlərdir. Yalnız hasilatın artırılması iqtisadiyyatda gözlənilən əlavə dəyərin tam formalaşmasına imkan verməyə bilər.

Bu baxımdan metallurgiya sahəsinin inkişafına dair Dövlət Proqramı Azərbaycanın iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi və sənaye potensialının gücləndirilməsi baxımından mühüm istiqamətlərdən biri kimi çıxış edə bilər. Əsas hədəf xammalın hasil edilərək satılması ilə kifayətlənməyən, onun ölkə daxilində emal olunaraq hazır məhsula çevrilməsini və ixrac edilməsini təmin edən daha geniş istehsal zəncirinin formalaşdırılmasıdır".

Telegramda izləyin