Sərnişinlərə bildiriş göndəriləcək - avtobuslarda yeni sistem tətbiq olunur - NƏQLİYYAT EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

İctimai nəqliyyatda sərnişinlərin rahatlığının artırılması istiqamətində yeni funksiyalar tətbiq edilir. "Biletim.az" portalında artıq seçilən reysdə boş yer olmadıqda, yer yarandığı zaman sərnişinə avtomatik bildiriş göndərilməsi mümkündür. Bu yenilik fonunda isə ictimai nəqliyyatın idarə olunması ilə bağlı daha bir dəyişiklik diqqət çəkir. Bəzi avtobusların test rejimində "brutto müqavilə" sisteminə keçdiyi bildirilir. Bəs bu sistem nədir və avtobusların fəaliyyətinə necə təsir göstərəcək? "Brutto müqavilə" sistemi nədir?
Yeni modeldə daşıyıcının gəliri yalnız avtobusa neçə sərnişin minməsindən asılı olmur.

Daşıyıcıya qət edilən məsafə, avtobusların sayı, hərəkət intervalı və göstərilən xidmətin keyfiyyəti kimi əvvəlcədən müəyyənləşdirilən göstəricilərə əsasən ödəniş edilir. Yəni sadə dillə desək, "nə qədər sərnişin daşıdın, o qədər qazandın" modeli əvəzinə "nə qədər keyfiyyətli və müəyyən edilmiş qrafikə uyğun xidmət göstərdin, ona uyğun ödəniş al" prinsipi tətbiq olunur. Hazırda AYNA-nın məlumatına görə, 130, 205, 211, 500 və 503 nömrəli marşrutlar "brutto müqavilə" sisteminə qoşulub və digər marşrutların da bu sistemə keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Razil Nağıyev BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, ictimai nəqliyyatda yeni rəqəmsal funksionallıqların tətbiqi sərnişinlərin bilet əldəetmə prosesini daha rahat və operativ edir. Onun sözlərinə görə, boş yer olmadığı halda bildiriş funksiyasının aktivləşdirilməsi sayəsində sərnişinlər seçdikləri reys üzrə yer yarandıqda avtomatik məlumatlandırılır: "Bu isə reyslərin davamlı şəkildə yoxlanılması ehtiyacını aradan qaldırır və sərnişinlərin vaxtına qənaət edir. Bu imkan həmçinin ləğv edilmiş biletlər nəticəsində yaranan boş yerlərin daha çevik satılmasına şərait yaradır. Şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatlarının skan edilməsi, bir neçə sənədin sistemə əlavə olunması, gediş-gəliş biletlərinin birlikdə alınması və "myGov ID ilə giriş" funksiyası portalın istifadəsini daha sadə, sürətli və əlçatan edir. Nəticədə sərnişin məmnuniyyətinin yüksəlməsi, bilet satış prosesinin optimallaşdırılması və elektron xidmətlərin keyfiyyətinin artırılması mümkündür.

İctimai nəqliyyatda xidmətin davamlılığı və keyfiyyətinin təmin olunması baxımından brutto müqavilə modelinin tətbiqi də vacib addımdır. Bu modeldə daşıyıcının gəliri yalnız sərnişin sayından asılı olmur. Daşıyıcı əvvəlcədən müəyyən edilmiş marşrut, qrafik və xidmət standartlarına uyğun fəaliyyət göstərdiyi halda, qət etdiyi kilometr və yerinə yetirdiyi reyslər əsasında ödəniş alır.

Bu yanaşma xüsusilə axşam saatlarında və sərnişin axınının az olduğu marşrutlarda əhəmiyyət daşıyır. Mövcud kommersiya modelində sərnişin sayı azaldıqda reyslərin azaldılması, hərəkət intervalının artırılması və ya avtobusların xəttdən vaxtından əvvəl çıxarılması riski yarana bilər. Brutto modelində isə marşrutun kommersiya baxımından gəlirli olub-olmamasından asılı olmayaraq, müqavilədə nəzərdə tutulan xidmət tam şəkildə göstərilməlidir.

Model gedişhaqqı siyasətinin daha çevik qurulmasına da imkan verir. Daşıyıcının gəliri birbaşa bilet satışından asılı olmadıqda gündəlik, həftəlik, aylıq və illik paketlərin, tələbə və məktəblilər üçün güzəştlərin, eləcə də vahid və inteqrasiya olunmuş ödəniş sistemlərinin tətbiqi asanlaşır".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin