İlham Əliyev Orta Dəhlizi "Avropanı Xəzər dənizi vasitəsilə Asiya ilə bağlayan etibarlı və təhlükəsiz marşrut" kimi xarakterizə edib

"Avropa ilə Asiyanı birləşdirən geniş coğrafiyada yerləşən Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələr üçün nəqliyyat və enerji bağlantılarının inkişafı yeni iqtisadi imkanlarla yanaşı, uzunmüddətli strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Türkmənistan, Qırğızıstan və Türkiyənin müxtəlif nəqliyyat-enerji imkanları Xəzər hövzəsi ətrafında yeni iqtisadi əməkdaşlıq məkanı formalaşdırır. Bu baxımdan enerji və nəqliyyat məsələlərinə vahid strateji bağlantı sistemi kimi yanaşılır. Bu prosesdə Azərbaycanın mövqeyi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Mərkəzi Asiya ölkələri ilə Avropa arasında Xəzər üzərindən bağlantı yaradan əsas tranzit məkanlardan biridir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, avtomobil yolları, dəmir yolu şəbəkəsi və hava nəqliyyatı infrastrukturu ölkənin Şərq-Qərb istiqamətində mühüm logistika imkanlarına malik olmasını təmin edir". Bu sözləri BiG.AZ-a açıqlamasında millət vəkili Könül Nurullayeva bildirib.
Onun sözlərinə görə, prezident İlham Əliyev də müxtəlif tribunalarda Orta Dəhlizi "Avropanı Xəzər dənizi vasitəsilə Asiya ilə bağlayan etibarlı və təhlükəsiz marşrut" kimi xarakterizə edib: "Təsadüfi deyil ki, 2030-cu ilədək dəhlizin yükdaşıma qabiliyyətinin üç dəfə artması, tranzit müddətinin isə iki dəfə azalması nəzərdə tutulur. Bu göstəricilər Orta Dəhlizin həm Azərbaycan, həm də Mərkəzi Asiya ölkələrinin dünya bazarlarına çıxışı baxımından da əhəmiyyətini göstərir.

Yəni Azərbaycanın coğrafi üstünlüyünün real iqtisadi və strateji dəyərə çevrilməsi üçün infrastrukturun mövcudluğu həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Nəqliyyat infrastrukturu baxımından TDT daxilində əməkdaşlığın növbəti mərhələsi ayrı-ayrı milli layihələrin vahid regional şəbəkədə birləşdirilməsidir. Bu baxımdan Zəngəzur istiqamətində formalaşan bağlantıların Orta Dəhlizlə əlaqələndirilməsi mühüm məsələdir.

Yeni bağlantılar sayəsində TDT ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin dərinləşməsi, yükdaşımaların sürətlənməsi və logistika xərclərinin azalması üçün əlavə imkanlar yaranır. Eyni zamanda, nəqliyyat dəhlizlərinin təhlükəsizliyi məsələsi də getdikcə daha çox ön plana çıxır. Qlobal təchizat zəncirlərində baş verən dəyişikliklər göstərir ki, marşrutların şaxələndirilməsi dövlətlər üçün iqtisadi məsələ olmaqla yanaşı, milli və regional təhlükəsizlik məsələsinə də çevrilib. Bir marşrutdan asılılığın azalması alternativ yolların yaradılması kimi strateji zərurət formalaşdırır.

TDT məkanının strateji əhəmiyyətini artıran digər mühüm amil enerji potensialıdır. Enerji dəhlizləri tədricən elektrik enerjisi, yaşıl enerji və rəqəmsal bağlantıları əhatə edən kompleks infrastruktura çevrilir.

Türk Dövlətləri Təşkilatının yerləşdiyi geniş coğrafiya enerji və nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı üçün mühüm imkanlar yaradır. Lakin bu imkanların strateji üstünlüyə çevrilməsi üçün ayrı-ayrı layihələrin vahid regional sistem daxilində əlaqələndirilməsi vacibdir.

Azərbaycan bu prosesdə Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında Xəzər üzərindən keçən əsas bağlantı məkanlarından biri kimi çıxış edir. Orta Dəhliz, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Ələt limanı, yeni avtomobil və dəmir yolu layihələri, enerji kəmərləri, yaşıl enerji dəhlizləri və fiber-optik bağlantılar bir-birini tamamlayan infrastrukturlar kimi nəzərdən keçirilə bilər.

Prezident İlham Əliyevin söylədiyi kimi, Azərbaycan öz coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə "həm öz maraqlarını təmin edir, həm də dünya üçün yeni nəqliyyat yollarını təqdim edir".

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov

Telegramda izləyin