Yağışlar gecikəcək - Amma daha dağıdıcı olacaq
Qlobal istiləşmə tropik bölgələrdə güclü fırtınaların vaxtını dəyişməklə yanaşı, onların daha dağıdıcı olmasına da səbəb ola bilər.
"Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Nature Geoscience" jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, iqlim dəyişikliyi tropik bölgələrdə yağışlı mövsümün başlanmasını 10-15 gün gecikdirə, eyni zamanda, fırtınaların gətirdiyi yağıntının intensivliyini 38-45 faiz artıra bilər.
Tədqiqatçılar yüksək dəqiqlikli iqlim modellərindən istifadə edərək yüzlərlə kilometr əraziyə yayılan və saatlarla davam edə bilən "orta miqyaslı konvektiv sistemləri" (MCS) araşdırıblar.
Bu nəhəng fırtına sistemləri tropik bölgələrdə ümumi yağıntının yarıdan çoxunu formalaşdırır və qəfil daşqınların əsas səbəblərindən biri hesab olunur.
Araşdırmanın nəticələri göstərir ki, planet istiləşdikcə atmosferin daha çox enerji toplaması və qlobal hava dövranının yavaşlaması yağış mövsümünün başlanmasını gecikdirə bilər. Lakin gecikmə atmosferdə daha çox enerjinin toplanmasına səbəb olur. Nəticədə fırtınalar başladıqda daha qısa müddətdə daha güclü yağış yağması mümkündür. Alimlər yağıntının intensivliyinin bəzi ssenarilərdə 38-45 faiz arta biləcəyini hesablayıblar.
Yağış mövsümünün vaxtı tropik ölkələrdə əkin və məhsul yığımının planlaşdırılması, su ehtiyatlarının idarə olunması və daşqın risklərinin qiymətləndirilməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.
Yağıntıların daha qısa müddətdə və daha intensiv düşməsi isə qəfil daşqınların riskini artıra bilər. Bu dəyişiklik xüsusilə sıx məskunlaşmış və kənd təsərrüfatından asılı olan ərazilər üçün ciddi nəticələr yarada bilər.
Bildirilir ki, iqlim dəyişikliyinin fırtınaların mövsümi davranışına təsirinin daha yaxşı öyrənilməsi gələcəkdə erkən xəbərdarlıq sistemlərinin, kənd təsərrüfatı planlarının və su idarəçiliyi strategiyalarının yenilənməsi üçün vacibdir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 126 Tarix: 20 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşPişiklər niyə gündə 16 saata qədər yatır? - Əsl səbəb
Demək olar, hər bir pişik sahibi ev heyvanının günün yarısını yataraq keçirdiyini müşahidə edib. Yetkin pişiklər sutkada 12-16 saat, balalar və yaşlı pişiklər isə daha uzun müddət yatır. Lakin bunun sadəcə enerji toplamaqla bağlı olduğu fikri yalnız qismən doğrudur. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, pişiklə
09.08.2026 311 Gecələr açarı qapının üstündə qoyanların nəzərinə
Ev sahibləri arasında geniş yayılmış təhlükəsizlik tədbiri olaraq qəbul edilən "qapını kilidlədikdən sonra açarı üzərində saxlamaq" vərdişi mütəxəssislərin fikrincə, zənn edilənin əksinə olaraq ciddi təhlükəsizlik və sağlamlıq riskləri yaradır. Xalq arasında içəridə qoyulan açarın çöldən müdaxilən
08.08.2026 337 Turlar.AZ - Ucuz turlar, tur paketlər
Turizm elanları saytı ilin istənilən fəslində səyahət həvəskarlarını sevindirir!. Əksər insanlar çox vaxt, xüsusən də yay vaxtı gedə biləcəkləri maraqlı yer axtarışına çıxırlar. Məkanı müəyyənləşdirdikdən sonra isə ora necə getməyi, hansı yolla biletlərin daha ucuz başa gəlməsini araşdırırlar. Səyahə
18.08.2026 209 Pəncərə kənarına yalnız bir səbət qoymaq bəs edir: Milçəklər evə girmədən qaçır
İsti havalarda xüsusilə meyvə və tərəvəzlərin olduğu yerlərdə ortaya çıxan milçəklərdən qurtulmaq üçün təbii üsullara üstünlük verilir. Evdə tətbiq oluna bilən ən praktiki üsullardan biri limon və mixək istifadə etməkdir. Bir limonu yarıya bölüb üzərinə bir neçə mixək sancaraq meyvə qabının yanına v
15.08.2026 217 Smartfonu uzun müddət qoruyub saxlamağın düzgün yolları AÇIQLANDI
Smartfonu uzun müddət istifadə etmədən saxlayarkən müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. bildirir ki, bu barədə "BGR" portalı yazıb. Portalın mütəxəssisləri müəyyən səbəblərdən smartfonlarını uzun müddət istifadə etmədən saxlamalı olan şəxslər üçün tövsiyələr siyahısı hazırlayıblar. İlk növbədə
09.08.2026 268 Kleopatranın məzarı haradadır? - 2 min ildir axtarılan hökmdarın sirri
Misirin sonuncu Ptolemey hökmdarı Kleopatra VII tarixdə adı ən çox əfsanələrlə əhatə olunan qadınlardan biridir. Onun həyatı, Yuli Sezar və Mark Antoni ilə münasibətləri, Roma ilə mübarizəsi haqqında çox şey məlum olsa da, bir sual iki min ildən artıqdır cavabsız qalır: Kleopatra harada dəfn edilib?
17.08.2026 328 2012-ci il niyə dünyanın sonu hesab olunurdu? - Alimlər AÇIQLADI
Eramızdan əvvəl 3114-cü il avqustun 11-i mayyaların istifadə etdiyi xronoloji sistem - Mezoamerika Uzun Təqviminin başlanğıcı hesab olunur. xəbər verir ki, "Adevarul" nəşrinin yazdığına görə, bu sistem Kolumbdan əvvəlki sivilizasiyaların yaratdığı ən mürəkkəb zaman ölçmə üsullarından biri sayılır
16.08.2026 237 Orqanizminizdə iltihab varsa qəhvə için
Qəhvənin orqanizmdə iltihab proseslərinə mümkün təsiri ilə bağlı yeni araşdırmanın nəticələri "Nutrients" jurnalında dərc olunub. BİG.AZ xəbər verir ki, alimlərin əldə etdiyi nəticələrə əsasən, qəhvənin tərkibindəki bəzi birləşmələr orqanizmin stress reaksiyasında rol oynayan "NR4A1"
17.08.2026 304 Alimlər yaşlanan beyində gözlənilməz proses aşkarladı
Stanford Universitetinin alimləri yaşlanma zamanı qandan olan immun hüceyrələrinin beyinə daxil olduğunu müəyyən ediblər. xəbər verir ki, bu nəticə beynin immun sisteminin uzun müddət düşünüldüyü kimi tamamilə qapalı və orqanizmin digər hissələrindən ayrı olmadığını göstərir. Tədqiqatçılar müəyyən ediblə
16.08.2026 200