Su altında sirli ildırım çaxdı: alimlər bunun nə olduğunu bilmirlər
Sakit okeanda əsrlərdir müşahidə edilən sirli işıq parıltıları alimləri düşünməyə davam edir.
Lent.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, "te lapa" ("işıq parıltısı") adlandırılan bu hadisə dənizin dərinliyində qəfil yaranan, şimşəyə bənzəyən işıq zolaqları şəklində görünür və bir az sonra yoxa çıxır.
Qədim polineziyalı dənizçilərin bu sirli parıltılardan naviqasiya məqsədilə istifadə etdiyi bildirilir. Onların sözlərinə görə, bu işıqlar çox vaxt ən yaxın quru istiqamətində görünür və gecə, eləcə də buludlu havalarda adaların yerini müəyyən etməyə kömək edirdi.
Alimlər artıq on illərdir fenomeni araşdırsalar da, onun yaranma səbəbi barədə ortaq fikir formalaşmayıb. Əsas ehtimallardan biri te lapa fenomeninin Sakit okeandakı "Od halqası" adlanan tektonik zonadakı geoloji proseslərlə əlaqəli olmasıdır. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, sualtı vulkanlar və hidrotermal mənbələrin yaxınlığında güclü elektrik boşalmaları yarana bilər. Dəniz suyu elektriki yaxşı keçirsə də, qaz qabarcıqları, temperatur fərqləri və müxtəlif minerallar elektrik yükünü qısa müddət ərzində toplayaraq sonradan parlaq işıq şəklində buraxa bilər.
Başqa bir nəzəriyyəyə görə isə bu sirli işıqlar biolüminessensiyaya malik mikroorqanizmlərdən qaynaqlanır. Bəzi mikroskopik yosunlar mexaniki təsir zamanı işıq saçır. Laboratoriya şəraitində alimlər te lapa təsvirlərinə bənzər işıq zolaqları əldə edə biliblər. Lakin hələlik məhz bu orqanizmlərin okeanda müşahidə olunan sirli parıltılara səbəb olduğunu təsdiqləyən sübut yoxdur.
Tədqiqatçılar eyni zamanda bir neçə məşhur ehtimalı da istisna ediblər. Məlum olub ki, bu parıltılar nə ulduzların və peyklərin su üzərində əksi, nə də Müqəddəs Elmo işıqları kimi atmosfer elektrik hadisələri ilə əlaqəlidir. Müasir texnologiyalara baxmayaraq, te lapa fenomeninin mənşəyi hələ də okeanın ən maraqlı və sirli hadisələrindən biri hesab olunur. Alimlər hesab edirlər ki, bu sirrin tam açılması üçün daha həssas müşahidə cihazlarına və yeni elmi araşdırmalara ehtiyac var.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 413 Tarix: 09 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşEhtiyat hissələri alarkən ən çox edilən 5 səhv
Avtomobil ehtiyat hissələri alarkən diqqətli olmaq vacibdir, çünki səhv seçimlər həm maliyyə zərərlərinə, həm də avtomobilin performansına mənfi təsir göstərə bilər. Ehtiyat hissəsi alarkən, düzgün qərarlar vermək avtomobilinizin performansını və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün vacibdir. Ehtiyat hissəs
19.09.2026 190 Telefonun ekranındakı yaşıl və narıncı nöqtələr nəyi bildirir?
Smartfon istifadəçiləri bəzən ekranın yuxarı hissəsində kiçik yaşıl və ya narıncı nöqtənin göründüyünü müşahidə edirlər. Bir neçə saniyədən sonra yoxa çıxan bu işarə əslində telefonun məxfilik və təhlükəsizlik funksiyalarından biridir. Rəngli indikator tətbiqlərdən birinin telefonun kamerasına və y
19.09.2026 453 Dezinfeksiya xidməti
Dezinfeksiya xidməti göstərən şirkət gəmiricilərə, parazitlərə , virus və infeksiyaların patogenlərinə qarşı uğurla mübarizə aparır. Dezinfeksiya şirkətləri minlərlə obyektin təhlükəsizliyini təmin edir, Bakı və Azərbaycan üzrə yüz minlərlə sakin üçün rahat iş və yaşayış şəraiti yaradır. Dezinfeksiy
15.09.2026 1131 Gecə unitaza duz tökmək - Nəticəsi təəccübləndirə bilər
Adi duz təkcə mətbəxdə deyil, ev təmizliyində də istifadə oluna bilər. Duzu soda və bitki yağı ilə qarışdıraraq unitazın təmizlənməsi üçün ev üsulu hazırlamaq təklif olunur. Qarışıq çirk, ərp və xoşagəlməz qoxulara təsir etməsi üçün bir neçə saat və ya bütün gecə saxlanılır. xəbər verir ki, bu vasitən
20.09.2026 244 Mətbəx çanağına sirkə püskürtsəniz nə baş verər? - SADƏ ÜSUL
Mətbəx çanağı hər gün yağ, qida qalıqları və su ilə təmasda olur. Buna görə də mütəmadi yuyulmasına baxmayaraq, onun üzərində ləkələr, ərp və xoşagəlməz qoxu yarana bilər. Məlum olub ki, hərtərəfli təmizlik üçün həmişə məişət kimyəvi vasitələrinə ehtiyac yoxdur. Adi sirkə də bu işdə kömək edə bilər
13.09.2026 433 Eşidənlər mətbəx şkaflarının siyirtmələrinə folqa döşəməyə başlayıb
Mətbəx siyirtmələrinin içini alüminium folqa ilə örtmək üsulu sosial şəbəkələrdə yayılan ev baxımı praktikaları sırasına daxil olub. Bu üsul siyirtmə səthlərini nəmdən və yemək qalıqlarından qorumaq, təmizliyi asanlaşdırmaq və siyirtmənin içindəki işığı artırmaq məqsədilə istifadə olunur. xəbər veri
20.09.2026 565 Saatda eyni rəqəmlər niyə gözümüzə dəyir? - Səbəbi açıqlandı
11:11-də arzu tuturuq, 13:13-ü görəndə ehtiyatlanırıq, 17:17 isə bəzilərinə kainatın hansısa mesaj verdiyini düşündürür. Bəs təsadüfi rəqəm uyğunluqlarında taleyin işarəsi axtarmağımızın səbəbi nədir və bu, psixoloji baxımdan nə dərəcədə normaldır?. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, psixologiy
20.09.2026 230 Tənhalıq ömrü 6 il qısaldırmış
Yeni araşdırmaya görə, tənhalıq və sosial təcrid insanın əsas xəstəliklərdən azad yaşadığı müddəti əhəmiyyətli dərəcədə qısalda bilər. Təsirin qadınlar və kişilər arasında fərqli olduğu müəyyənləşib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "sosial təcrid" insanın başqaları ilə məhdud təmasd
24.09.2026 221 Saç qaynağının gizli təhlükəsi: Keçəlləşməyə səbəb ola bilər
Süni saç qaynağından imtina etdikdən sonra əksər qadınlar daraqda çoxlu miqdarda tük görərək saçlarının əhəmiyyətli hissəsini itirdiklərini düşünürlər. Lakin bu hal həmişə keçəlləşməyə işarə etmir: saçların bir qismi təbii yolla tökülsə də, bərkidilmə yerlərində qaldığı üçün bu, hiss olunmur. Müvafi
13.09.2026 352