Z nəslinin "dəhşətli" hesab etdiyi köhnə valideyn qaydaları

Z nəslinin "dəhşətli" hesab etdiyi köhnə valideyn qaydalarıSon illər Z nəslinin valideynlik yanaşmaları ilə bağlı baxışları geniş müzakirə olunur. Bir tərəfdən "anlayışlı valideyn" metodlarından uzaqlaşma müşahidə edilsə də, digər tərəfdən 1960-70-ci illərdə tətbiq olunan sərt qaydaların bir çoxu bu gün gənclər tərəfindən qəbuledilməz hesab edilir.

Qaynarinfo yourtango-ya istinadən xəbər verir ki, Z nəsli uşaqları "real həyata hazırlamağın" vacibliyini qəbul etsə də, əvvəlki nəsillərin avtoritar tərbiyə üsullarını düzgün yanaşma saymır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, həmin dövrdə normal qəbul edilən bir çox davranış indi psixoloji baxımdan zərərli hesab olunur.

"Böyüklərə sözsüz itaət etməlisən"

60-70-ci illərdə ailələrdə sərt iyerarxiya hökm sürürdü. Uşaqların böyüklərə etiraz etməsi və ya öz fikrini müdafiə etməsi xoş qarşılanmırdı. "Çünki mən belə dedim" yanaşması valideyn tərbiyəsinin əsas prinsiplərindən biri sayılırdı.

Bu gün isə Z nəsli uşaqların seçim haqqının və fərdi sərhədlərinin qorunmasının vacib olduğunu düşünür.

Boşqabı tam bitirmək məcburiyyəti

Həmin dövrdə yeməyi boşqabda saxlamaq hörmətsizlik hesab olunurdu. Xüsusilə qıtlıq dövrlərini yaşamış ailələrdə yeməyin israf edilməsinə qarşı sərt münasibət vardı.

Müasir yanaşmalara görə isə uşaqları məcburi şəkildə yemək yeməyə vadar etmək onların qida ilə münasibətinə və sağlamlıq davranışlarına mənfi təsir göstərə bilər.

Psixoloji problemlər gizli saxlanılırdı

Keçmişdə depressiya, narahatlıq və digər psixoloji problemlər barədə danışmaq ayıb sayılırdı. Valideynlər uşaqlardan emosiyalarını gizlətməyi tələb edir, terapiya və psixoloji dəstəyə isə mənfi yanaşırdılar.

Bu gün isə Z nəsli emosional sağlamlıq mövzusunda daha açıq mövqe nümayiş etdirir.

Dini qaydalar müzakirə olunmurdu

Bir çox ailədə dini qaydalara əməl etmək məcburi idi. Uşaqların seçim haqqı demək olar ki, yox idi.

Müasir gənclər isə din və mənəviyyata daha fərdi və çevik yanaşmağa üstünlük verirlər.

"Problemini özün həll et"

Keçmişdə uşaqların çətinliklər qarşısında dözümlü olması əsas prinsip hesab olunurdu. Valideynlər emosional dəstək göstərməkdənsə, uşaqların problemləri özlərinin həll etməsini istəyirdilər.

Xüsusilə X nəslinin nümayəndələri erkən yaşlarından müstəqil olmağa məcbur qaldıqlarını bildirirlər.

"Valideyn dost deyil"

60-70-ci illərdə valideynlər özlərini daha çox qayda qoyan rəhbər kimi aparırdılar. Emosional yaxınlıq və dost münasibəti zəif idi.

Müasir valideynlik anlayışında isə həm qayda, həm də emosional yaxınlığın balanslı şəkildə qorunmasının vacibliyi vurğulanır.

Böyüklərə kor-koranə hörmət

Keçmişdə yaşlılara etiraz etmək və ya sərhəd qoymaq tərbiyəsizlik sayılırdı. Bu isə bəzi hallarda uşaqların özlərini müdafiə etməsini çətinləşdirirdi.

Z nəsli isə hörmətin qarşılıqlı olmalı olduğunu düşünür.

Sevgi və tərif şərtli idi

Bir çox ailədə uşaqlar yalnız uğurlu olduqda və ya itaət etdikdə tərif alırdı. Valideyn sevgisi bəzən "mükafat sistemi" kimi qəbul edilirdi.

Psixoloqlar hesab edir ki, bu yanaşma uşaqların özünəinamına mənfi təsir göstərə bilər.

"Küçə işıqları yanana qədər evə gəlmə"

Həmin dövrdə uşaqlar günün böyük hissəsini küçədə, nəzarətsiz keçirirdilər. Bu, normal həyat tərzi sayılırdı.

Müasir valideynlər isə təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbindən uşaqlara daha çox nəzarət etməyə çalışırlar.

Uşağı hər kəs cəzalandıra bilərdi

Əvvəllər qonşular və qohumlar da uşağın tərbiyəsinə müdaxilə edə bilir, cəza verə bilirdilər. Bu, "uşağı bir kənd böyüdər" düşüncəsinin bir hissəsi idi.

Bu gün isə valideynlər şəxsi sərhədlərə daha həssas yanaşır və başqalarının uşaqlarına müdaxiləsini qəbul etmirlər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 586   Tarix: 20 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Telefonun ekranındakı yaşıl və narıncı nöqtələr nəyi bildirir?

Smartfon istifadəçiləri bəzən ekranın yuxarı hissəsində kiçik yaşıl və ya narıncı nöqtənin göründüyünü müşahidə edirlər. Bir neçə saniyədən sonra yoxa çıxan bu işarə əslində telefonun məxfilik və təhlükəsizlik funksiyalarından biridir. Rəngli indikator tətbiqlərdən birinin telefonun kamerasına və y

19.09.2026 453
.

Bananı qətiyyən bunlarla birlikdə yeməyin

Banan tərkibindəki vitamin və minerallar sayəsində həzm sisteminin nizamlı işləməsinə və bağırsaq hərəkətliliyinin dəstəklənməsinə töhfə verən meyvələr arasındadır. Gündəlik qidalanmada tez-tez istehlak edilən bu meyvənin bəzi qidalarla birlikdə yeyilməsi isə xüsusilə həssas orqanizmə sahib olanlard

19.09.2026 231
.

30 dollara almışdı - 150-250 min dəyəri var imiş

ABŞ-nin Miçiqan ştatında əmlak satışında 30 dollara alınmış rəsm əsərinin tanınmış sürrealist rəssam Gertruda Aberkrombinin itirilmiş əl işi olduğu ortaya çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə UPI nəşri məlumat yayıb. Rəsm əsərini alan şəxs onun bir küncündə "Abercrombie, '51"

21.09.2026 359
.

Böyük Misir Muzeyinin 5 əsas eksponatl: Gizanı ziyarət etməyə dəyər (FOTO)

Qədim Misir sivilizasiyasının tarixi bu gün də bəşəriyyətin ən böyük sirlərindən biri olaraq qalır. Bu mövzu yüzlərlə alimi və milyonlarla turisti cəlb edir. Ötən ilin payızından etibarən səyyahların Qədim Misir tarixi ilə daha yaxından tanış olmaq imkanı genişlənib. Belə ki, Qizada nəhayət möhtəşə

16.09.2026 324
.

Telefon şarjda olarkən yanında yatmaq təhlükəlidirmi?

Telefonun şarjda olarkən yanında yatmağın sağlamlığa zərərli olması ilə bağlı çoxsaylı fikirlər yayılıb. Həkimlər isə bildirirlər ki, bu mövzuda ən böyük risk radiasiyadan deyil, daha çox elektrik, qızma və nasaz şarj cihazlarından qaynaqlanır. xəbər verir ki, bu günə qədər aparılan araşdırmalar mobi

20.09.2026 209
.

Çox çətin tapmaca: insanların yalnız 1 faizi cavabını tapır

Bu riyazi tapmaca əksər insanları çaşdırır. Sosial mediada ilk baxışdan çaşdırıcı görünə biləcək bir riyazi tapmaca yayılır. bildirir ki, şəkildə qeyri-adi cavabları olan bir neçə nümunə göstərilir və tapşırıq sual işarəsinin yerinə hansı ədədin qoyulmalı olduğunu müəyyən etməkdir. Məsələ belədir:

20.09.2026 330
.

Ehtiyat hissələri alarkən ən çox edilən 5 səhv

Avtomobil ehtiyat hissələri alarkən diqqətli olmaq vacibdir, çünki səhv seçimlər həm maliyyə zərərlərinə, həm də avtomobilin performansına mənfi təsir göstərə bilər. Ehtiyat hissəsi alarkən, düzgün qərarlar vermək avtomobilinizin performansını və təhlükəsizliyini təmin etmək üçün vacibdir. Ehtiyat hissəs

19.09.2026 190
.

Mətbəx çanağına sirkə püskürtsəniz nə baş verər? - SADƏ ÜSUL

Mətbəx çanağı hər gün yağ, qida qalıqları və su ilə təmasda olur. Buna görə də mütəmadi yuyulmasına baxmayaraq, onun üzərində ləkələr, ərp və xoşagəlməz qoxu yarana bilər. Məlum olub ki, hərtərəfli təmizlik üçün həmişə məişət kimyəvi vasitələrinə ehtiyac yoxdur. Adi sirkə də bu işdə kömək edə bilər

13.09.2026 433
.

Qorxulu yuxuların səbəbi - Açıqlandı

İnsanlarda yuxu pozuntusuna səbəb olan amillər və gecə kabuslarının əsas yaranma səbəbləri açıqlanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə həkim Karema Maqomedova danışıb. Onun sözlərinə görə, gecə kabusları müxtəlif nevroloji pozuntular, o cümlədən yuxu zamanı tənəffüs pozuntuları səbəbində

18.09.2026 334
.