Z nəslinin "dəhşətli" hesab etdiyi köhnə valideyn qaydaları

Z nəslinin "dəhşətli" hesab etdiyi köhnə valideyn qaydalarıSon illər Z nəslinin valideynlik yanaşmaları ilə bağlı baxışları geniş müzakirə olunur. Bir tərəfdən "anlayışlı valideyn" metodlarından uzaqlaşma müşahidə edilsə də, digər tərəfdən 1960-70-ci illərdə tətbiq olunan sərt qaydaların bir çoxu bu gün gənclər tərəfindən qəbuledilməz hesab edilir.

Qaynarinfo yourtango-ya istinadən xəbər verir ki, Z nəsli uşaqları "real həyata hazırlamağın" vacibliyini qəbul etsə də, əvvəlki nəsillərin avtoritar tərbiyə üsullarını düzgün yanaşma saymır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, həmin dövrdə normal qəbul edilən bir çox davranış indi psixoloji baxımdan zərərli hesab olunur.

"Böyüklərə sözsüz itaət etməlisən"

60-70-ci illərdə ailələrdə sərt iyerarxiya hökm sürürdü. Uşaqların böyüklərə etiraz etməsi və ya öz fikrini müdafiə etməsi xoş qarşılanmırdı. "Çünki mən belə dedim" yanaşması valideyn tərbiyəsinin əsas prinsiplərindən biri sayılırdı.

Bu gün isə Z nəsli uşaqların seçim haqqının və fərdi sərhədlərinin qorunmasının vacib olduğunu düşünür.

Boşqabı tam bitirmək məcburiyyəti

Həmin dövrdə yeməyi boşqabda saxlamaq hörmətsizlik hesab olunurdu. Xüsusilə qıtlıq dövrlərini yaşamış ailələrdə yeməyin israf edilməsinə qarşı sərt münasibət vardı.

Müasir yanaşmalara görə isə uşaqları məcburi şəkildə yemək yeməyə vadar etmək onların qida ilə münasibətinə və sağlamlıq davranışlarına mənfi təsir göstərə bilər.

Psixoloji problemlər gizli saxlanılırdı

Keçmişdə depressiya, narahatlıq və digər psixoloji problemlər barədə danışmaq ayıb sayılırdı. Valideynlər uşaqlardan emosiyalarını gizlətməyi tələb edir, terapiya və psixoloji dəstəyə isə mənfi yanaşırdılar.

Bu gün isə Z nəsli emosional sağlamlıq mövzusunda daha açıq mövqe nümayiş etdirir.

Dini qaydalar müzakirə olunmurdu

Bir çox ailədə dini qaydalara əməl etmək məcburi idi. Uşaqların seçim haqqı demək olar ki, yox idi.

Müasir gənclər isə din və mənəviyyata daha fərdi və çevik yanaşmağa üstünlük verirlər.

"Problemini özün həll et"

Keçmişdə uşaqların çətinliklər qarşısında dözümlü olması əsas prinsip hesab olunurdu. Valideynlər emosional dəstək göstərməkdənsə, uşaqların problemləri özlərinin həll etməsini istəyirdilər.

Xüsusilə X nəslinin nümayəndələri erkən yaşlarından müstəqil olmağa məcbur qaldıqlarını bildirirlər.

"Valideyn dost deyil"

60-70-ci illərdə valideynlər özlərini daha çox qayda qoyan rəhbər kimi aparırdılar. Emosional yaxınlıq və dost münasibəti zəif idi.

Müasir valideynlik anlayışında isə həm qayda, həm də emosional yaxınlığın balanslı şəkildə qorunmasının vacibliyi vurğulanır.

Böyüklərə kor-koranə hörmət

Keçmişdə yaşlılara etiraz etmək və ya sərhəd qoymaq tərbiyəsizlik sayılırdı. Bu isə bəzi hallarda uşaqların özlərini müdafiə etməsini çətinləşdirirdi.

Z nəsli isə hörmətin qarşılıqlı olmalı olduğunu düşünür.

Sevgi və tərif şərtli idi

Bir çox ailədə uşaqlar yalnız uğurlu olduqda və ya itaət etdikdə tərif alırdı. Valideyn sevgisi bəzən "mükafat sistemi" kimi qəbul edilirdi.

Psixoloqlar hesab edir ki, bu yanaşma uşaqların özünəinamına mənfi təsir göstərə bilər.

"Küçə işıqları yanana qədər evə gəlmə"

Həmin dövrdə uşaqlar günün böyük hissəsini küçədə, nəzarətsiz keçirirdilər. Bu, normal həyat tərzi sayılırdı.

Müasir valideynlər isə təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbindən uşaqlara daha çox nəzarət etməyə çalışırlar.

Uşağı hər kəs cəzalandıra bilərdi

Əvvəllər qonşular və qohumlar da uşağın tərbiyəsinə müdaxilə edə bilir, cəza verə bilirdilər. Bu, "uşağı bir kənd böyüdər" düşüncəsinin bir hissəsi idi.

Bu gün isə valideynlər şəxsi sərhədlərə daha həssas yanaşır və başqalarının uşaqlarına müdaxiləsini qəbul etmirlər.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 654   Tarix: 20 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Payızda yatmazdan əvvəl bunları edin - Səhərə gümrah oyanmağın yolları

Payız aylarında havaların soyuması, günlərin qısalması və temperaturun dəyişməsi insan orqanizminə təsirsiz ötüşmür. Bu dövrdə yuxu rejiminə diqqət yetirmək, səhərlər yorğun oyanmamaq və sağlamlığı qorumaq üçün yatmazdan əvvəl bəzi sadə qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur. xəbər verir ki, yuxudan əvvə

07.11.2026 335
.

"Alatoranlıq" serial olur

"Netflix" platforması məşhur "Alatoranlıq" franşizası əsasında animasiya serialı hazırlayacaq. Axşam.az xəbər verir ki, "Netflix" artıq serialın iki mövsümünü sifariş edib. Layihə Stefani Mayerin "Gecəyarısı günəşi" romanı əsasında çəkiləcək. Əsərdə ilk "Alatoranlıq"

10.11.2026 259
.

Velosipedi yenidən kəşf etmək də olurmuş... - Fotolar

Nigeriyanın Kebbi əyalətində yaşayan 19 yaşlı Bello Məhəmməd müstəqil şəkildə dizayn edib hazırladığı fövqəladə nəqliyyat vasitəsi ilə dünya rekorduna imza atıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, peşəkar kömək almadan 2.9 metr hündürlüyündə velosiped quraşdıran gənc "Ginnesin Rekordlar Kitabı"n

06.11.2026 417
.

800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar

Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər

09.11.2026 365
.

Payızda yarpaqların rəngini dəyişən görünməz proses

Payız fəslinin gəlişi ilə ağacların yaşıl yarpaqları sarı, narıncı, qırmızı və hətta bənövşəyi rənglərə bürünür. Təbiətdə müşahidə olunan bu dəyişiklik sadəcə mövsümi gözəllik deyil, ağacların qışa hazırlaşması ilə bağlı mürəkkəb biokimyəvi prosesin nəticəsidir. Qaynarinfo xəbər verir ki, Türkiyəni

06.11.2026 472
.

Evakuator xidməti və daşınma xidməti

Avtomobil və yüklərin daşınması üçün Evakuator xidməti göstərilir. Evakuator xidmətinə həm avtomobillərin həm də yüklərin daşınması daxildir. Avtomobil istifadə edənlər bilir ki bəzən avtomobillərdə olan texniki problem və digər xoşagəlməz hadisə zamanı sizi yolda qoya bilir. Bu zaman evakuasiya xidmət

09.11.2026 256
.

111 mindən çox hörümçəyin yaşadığı nəhəng tor aşkarlandı

Yunanıstan və Albaniya sərhədində yerləşən kükürdlü mağarada 106 kvadratmetr sahəni əhatə edən nəhəng hörümçək toru aşkar edilib. xəbər verir ki, araşdırmaya görə, burada iki fərqli növə aid 11 mindən çox hörümçək yaşayır. Bu növlər adətən tək yaşasalar da, mağarada birlikdə böyük koloniya yaradıblar

08.11.2026 321
.

Mətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır

Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü

07.11.2026 385
.

Hüquqi xidmətlər Xidmetler.az saytında

Xidmətlər saytı -ın Hüquqi Xidmətlər bölməsində özünüzə vəkil tuta və ya işinin peşəkarı olan hüquqşünas tapa bilərsiniz!. Hər kəs düşdüyü çətin, xoşagəlməz hallarda hüquqi yardım əldə etmək istəyir. Bunun üçün yaxşı vəkil tapmaq lazım gəlir. sizə digər xidmətlərlə yanaşı, hüquqi xidmətlərdə də kömə

10.11.2026 1097
.