Hər şey bir anda dəyişir: Qocalmanın bilinməyən tərəfi - Ən kritik iki yaş..
Alimlər qocalma prosesinin düşünüldüyü kimi yavaş və sabit şəkildə getmədiyini üzə çıxarıb. Yeni araşdırmaya görə, insan orqanizmi xüsusilə iki kritik yaşda sanki bioloji "qırılma" yaşayır.
Qaynarinfo xəbər verir ki, qocalmanın yavaş gedən təbii bir proses olduğu qəbul edilirdi. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, insan bədəni müəyyən yaşlarda qəfil bioloji dəyişiklik mərhələsinə daxil olur. Alimlərə görə xüsusilə iki yaş aralığı orqanizmdə dramatik dəyişikliklərin başladığı kritik hədlər kimi önə çıxır.
İlk böyük qırılma
"Science Alert"in məlumatına görə, Stanford Universitetində genetik mütəxəssis Maykl Snayderin rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmada insan bədəninin həyat boyu iki böyük molekulyar dəyişiklik dalğasından keçdiyi müəyyən edilib. İlk böyük qırılma orta hesabla 44 yaş ətrafında baş verir, ikinci kəskin dəyişiklik isə 60 yaşlardan sonra müşahidə olunur.
Ani sıçrayışlar meydana gəlir
Alimlər bildirir ki, qocalma xətti və sabit şəkildə irəliləmir, əksinə müəyyən dövrlərdə orqanizmin bioloji quruluşunda ani dəyişikliklər baş verir. Bu mərhələdə təkcə xarici görünüş deyil, hüceyrə səviyyəsindən metabolizmə qədər bir çox sistem eyni vaxtda dəyişməyə başlayır.
Tədqiqat çərçivəsində 25-70 yaş aralığında olan 108 könüllü uzunmüddətli olaraq izlənilib. Müntəzəm nümunələr üzərində RNT, zülallar, lipidlər və bağırsaq mikrobiomu daxil olmaqla 135 mindən çox bioloji xüsusiyyət təhlil edilib.
Kəskin dəyişikliklər təsbit edilib
Toplanan məlumatlar göstərib ki, Altsheymer və ürək-damar xəstəlikləri kimi qocalma ilə bağlı risklər tədricən yox, müəyyən yaş hədlərindən sonra qəfil artır. Təhlil edilən molekulların təxminən 81 faizində bu iki kritik yaş dövründə kəskin dəyişikliklər qeydə alınıb.
44 yaş ətrafında baş verən ilk böyük qırılmada xüsusilə spirt, kofein və yağ metabolizması ilə bağlı molekullarda ciddi dəyişikliklər müşahidə edilib. Eyni dövrdə dəri və əzələ quruluşunda da sürətli dəyişikliklər baş verir.
Yeni bioloji mərhələ
Alimlər əvvəlcə bu prosesin qadınlarda menopauza ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünmüşdülər. Lakin kişilərdə də oxşar dəyişikliklərin müşahidə edilməsi bunun yalnız hormonal səbəblərlə izah olunmadığını göstərib.
60 yaş ətrafında başlayan ikinci dalğada isə immun sistemi, karbohidrat mübadiləsi və böyrək funksiyaları kimi həyati sistemlərdə mühüm dəyişikliklər qeydə alınıb.
Mütəxəssislərə görə bu araşdırma yaşlanmanın yalnız təqvim yaşı ilə ölçülmədiyini, insan orqanizminin müəyyən dövrlərdə yeni bioloji mərhələyə keçdiyini göstərir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHəkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır
20.10.2026 1076 Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var
Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil
15.11.2026 404 Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə
Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy
27.10.2026 1049 Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?
Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo
11.11.2026 654 Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər
Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini
02.11.2026 871 Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə
18.10.2026 956 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053 Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər
Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri
04.11.2026 771 Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı
Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"
08.11.2026 664