Elm dünyası təsdiqlədi: Quş qripi ev heyvanlarından insana keçə bilir
ABŞ-dan gələn son hesabatlar quş qripinin bioloji sərhədlərini bir daha genişləndirdiyini göstərir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Los-Ancelesdə bir baytar klinikası əməkdaşının xəstə pişikdən virusa yoluxması, H5N1-in ev heyvanları vasitəsilə insanlara keçə bildiyini təsdiqləyən ilk rəsmi hal kimi qeydə alınıb.
Təbii qidalanma meylləri son illərdə populyarlıq qazansa da, ev heyvanlarına təqdim edilən çiy qidalar gözlənilməz sağlamlıq risklərini də gündəmə gətirir. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) hazırladığı yeni hesabat bu vəziyyətin yalnız heyvanları deyil, birbaşa insanları da təhdid etdiyini ortaya qoyub.
Uzun müddətdir elmi müzakirə mövzusu olan "quş qripi pişikdən insana keçə bilərmi?" sualı bu hadisə ilə rəsmi cavabını tapmış olub. Prosesin mərkəzində 2024-cü ilin sonlarında Los-Ancelesdə ağır simptomlarla klinikaya gətirilən bir ev pişiyi dayanır. Görmə itkisi, halsızlıq və ciddi nəfəs darlığı müşahidə edilən bu pişiyin çiy ət və işlənməmiş süd əsaslı qidalanma rejimi ilə bəsləndiyi müəyyən edilib. Aparılan testlər H5N1 virusunu göstərib və eyni dövrdə oxşar qidalanma vərdişlərinə malik 19 pişiyin daha xəstələndiyi, onların bir hissəsinin isə öldüyü qeydə alınıb.
Ən kritik mərhələ isə heyvanla təmasda olan şəxslər üzərində aparılan araşdırmalar zamanı üzə çıxıb. Yoluxmuş pişiklə təmas edən 139 nəfər izlənərkən, bir baytar əməkdaşının qanında H5N1 antikorları aşkarlanıb. Bu şəxsin yeganə riskli davranışı qoruyucu vasitə olmadan xəstə pişiklə işləməsi və heyvanın bədən mayeləri ilə təmasda olması olub. Quşlar və ya təsərrüfat heyvanları ilə heç bir əlaqəsi olmayan bu şəxs, virusun pişikdən insana keçməsinin ilk güclü sübutu kimi qiymətləndirilir.
H5N1 virusu 1959-cu ildən bu yana ciddi dəyişikliklər keçirərək müxtəlif məməli növlərinə, o cümlədən su samurlarından qütb ayılarına qədər yayılıb. Bununla belə, son hallarda virusun insanlarda yaratdığı təsirin nisbətən yüngül olduğu bildirilir. Antikor aşkarlanan baytar əməkdaşının xəstəliyi simptomsuz keçirməsi buna nümunə göstərilir. 2024-cü ilin əvvəlindən bəri dünyada qeydə alınan 71 haldan yalnız ikisinin ölümcül nəticələnməsi virusun ölümcüllüyünün azaldığına dair ümidverici göstərici kimi qiymətləndirilir.
Alimlər bu mərhələdə əsas risk faktorunun "çiy qidalanma" olduğunu vurğulayır. Virus yüksək temperaturda məhv olduğu üçün qidaların bişirilməsi yoluxma riskini tamamilə aradan qaldıra bilir. Ev heyvanlarının insanlarla yaxın təması nəzərə alındıqda, pişiklərdə və digər evcil heyvanlarda qəfil tənəffüs problemlərinin ciddi qəbul edilməsi tövsiyə olunur. Mütəxəssislər hazırkı mərhələdə təhlükəsiz qidalanma üsullarının seçilməsini ən effektiv qorunma yolu kimi qiymətləndirir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHəkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır
20.10.2026 1076 Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var
Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil
15.11.2026 404 Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə
Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy
27.10.2026 1049 Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?
Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo
11.11.2026 654 Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər
Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini
02.11.2026 871 Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?
Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə
18.10.2026 956 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053 Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər
Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri
04.11.2026 771 Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı
Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"
08.11.2026 664