Qan qrupunuz əslində tamamilə fərqli ola bilər: Alimlər gizli "açar" tapıb

Qan qrupunuz əslində tamamilə fərqli ola bilər: Alimlər gizli "açar" tapıbİsveçin Lund Universitetinin mütəxəssisləri transfuziologiyada mühüm irəliləyiş əldə edərək standart qan qrupu testlərinin niyə bəzən səhv nəticə verə biləcəyini izah ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "SciTechDaily" nəşri məlumat yayıb.

Qan qrupları eritrositlərin səthində yerləşən antigenlərlə müəyyən olunur. Bu antigenlər immun sisteminə "öz" və "yad" hüceyrələri ayırmağa kömək edir. Məqalədə qeyd olunur ki, əvvəllər alimlər eyni qan qrupuna malik insanlarda bu molekulların miqdarının niyə min dəfə fərqlənə bildiyini izah edə bilmirdilər.

Lund Universitetinin professoru, transfuziologiya üzrə mütəxəssis Martin L. Olsson bu barədə deyib: "Bu vacibdir, çünki əgər hüceyrədə minlərlə və ya hətta milyonlarla molekul əvəzinə yalnız bir neçə yüz qan qrupu molekulu varsa, uyğunluq testində bu fərq nəzərdən qaça bilər və bu da qan köçürülməsinin təhlükəsizliyinə təsir edir".

Genetik "açarlar"

Məlumata görə, tədqiqatçılar xüsusi zülalları - transkripsiya faktorlarını müəyyən ediblər. Bu faktorlar genlərin aktivliyini tənzimləyən molekulyar açar kimi fəaliyyət göstərir. Məhz onlar CR1 zülalının aşağı səviyyəsi ilə xarakterizə olunan və yalnız təxminən 1% insanlarda rast gəlinən Helgeson adlı nadir qan qrupu variantına cavabdehdir.

Tədqiqatın həmmüəllifi Cill Stori kəşfin tarixçəsini belə izah edib: "1970-ci illərdə Minneapolisdə tibb laboratoriyasında çalışan Marqaret Helgeson qan köçürülməsinə ehtiyacı olan xəstə üçün uyğun qan tapmağa çalışırdı. Bütün səylərə baxmayaraq, uyğun qan tapmaq mümkün olmadı. O, çıxılmaz vəziyyətdə öz qanını yoxladı və təəccüblə uyğunluq aşkar etdi".

Təkamül qorunması

Aspiran t Qloriya Vu tərəfindən hazırlanmış hesablama sistemi vasitəsilə alimlər qan qruplarına aid 33 gen üzrə təxminən 200 bağlanma sahəsini analiz ediblər. Məlum olub ki, Helgeson variantı transkripsiya faktorunun DNT-də bağlanmalı olduğu sahədə baş verən dəyişikliklə bağlıdır.

Maraqlıdır ki, bəzi molekulların qanda aşağı səviyyədə olması sadəcə nasazlıq deyil, həm də müdafiə mexanizmi ola bilər. Tədqiqatçılara görə, bu genetik variant Cənub-Şərqi Asiya əhalisində daha çox rast gəlinir, çünki bu xüsusiyyət bəzi parazitlərin orqanizmə daxil olmasını çətinləşdirir.

Olsson əlavə edib: "İndi bu gen sadəcə fəaliyyətsiz kimi görünür. Bizim araşdırmamız da göstərdi ki, bu variant Taylandlı donorlar arasında İsveç donorlarına nisbətən daha çoxdur. Bu da məntiqlidir, çünki əvvəlki tədqiqatlar göstərir ki, CR1 səviyyəsinin aşağı olması malyariyaya qarşı qoruyucu təsir göstərə bilər".

Alimlər gələcəkdə bu məlumatlardan istifadə edərək laborator analizləri və qan köçürmələrinin daha təhlükəsiz olmasını təmin edən yeni DNT çipləri hazırlamağı planlaşdırırlar.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Sağlamlıq   Baxılıb: 862   Tarix: 14 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. Ölkə.az yerli mətbuata istinadən xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır

20.10.2026 1076
.

Toyuq ətini əvəz edir - Tərkibində 25 % zülal var

Ən çox zülal ehtiva edən çərəzin adı bəlli olub. BİG.AZ qafqazinfo-ya istinadən xəbər verir ki, dietoloq Anita Mirçandani zülal tərkibinə görə lider olan çərəzi açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, zülalla ən zəngin məhsul yerfındığıdır (araxis). O bildirib ki, botaniki baxımdan yerfındığı çərəzlərə deyil

15.11.2026 404
.

Üzü yumaq üçün ən yaxşı vaxt - Dermatoloqdan tövsiyə

Üz dərisinə qulluq zamanı yalnız istifadə olunan vasitələr deyil, onların tətbiq edildiyi vaxt da əhəmiyyət daşıyır. Dermatoloq Con Kibbi üzün yuyulması üçün səhər və axşam saatlarının əksər insanlar üçün uyğun olduğunu bildirib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Kolorado Universitetinin Tibb Məktəbinin dermatologiy

27.10.2026 1049
.

Gündə 4 qoz yemək orqanizmdə hansı dəyişikliklər yaradır?

Qoz faydalı yağlar, bitki mənşəli zülal, lif, vitamin və minerallarla zəngin çərəzlərdən biridir. Onun müntəzəm istehlakı ürək-damar sisteminin fəaliyyətini dəstəkləyə və gündəlik qidalanmanın keyfiyyətini yaxşılaşdıra bilər. Ölkə.az BB.LV saytına istinadən xəbər verir ki, gündə təxminən 4 bütöv qo

11.11.2026 654
.

Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə depressiyaya səbəb ola bilər

Sosial şəbəkələrdə gündəlik keçirilən vaxt böyüklər arasında depressiya barədə məlumat verilməsi ilə əlaqəli əsas amillərdən biri kimi müəyyən edilib. Bu əlaqə ABŞ-da 11 il ərzində aparılan sorğularda müşahidə olunub. Qaynarinfo xəbər verir ki, araşdırma Şimal-Qərb Universiteti və Sinsinnati Universitetini

02.11.2026 871
.

Həkimlər niyə çaya şəkər əlavə etməməyi məsləhət görürlər?

Çaya əlavə edilən şəkər gün ərzində qəbul etdiyimiz kalori miqdarını artırır. Xüsusilə bir neçə fincan şirin çay içənlər fərqinə varmadan xeyli şəkər qəbul edə bilərlər. xəbər verir ki, şəkərli içkilərin həddindən artıq istifadəsi artıq çəki və diş çürüməsi riskini artırır. Buna görə çayı şəkərsiz içmə

18.10.2026 956
.

Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri

Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric

29.10.2026 1053
.

Payızda "xoşbəxtlik hormonu": Gündə bir ovuc qoz əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdıra bilər

Qoz yalnız ürək və beyin sağlamlığı üçün deyil, əhval-ruhiyyənin yaxşılaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Yeni araşdırmaya əsasən, hər gün bir ovuc qoz yemək əhval pozuntularının azalması ilə əlaqəli ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Hazipatika" nəşri yazıb. İspaniyalı alimləri

04.11.2026 771
.

Qrip, soyuqdəymə, yoxsa COVID-19? - ÜST yeni variantın əlamətlərini açıqladı

Koronavirusun yeni PJ.2.1 variantının simptomları adi soyuqdəymə və ya qripin əlamətlərinə bənzəyə bilər. "RİA Novosti"yə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) məlumat yayıb. "COVID-19, qrip və digər respirator infeksiyaların simptomları üst-üstə düşə bilər"

08.11.2026 664
.