Ölüm faizi 50 faizə qədər: Hantavirus nədir, simptomları və təhlükəsi barədə nə məlumdur?
Atlantik okeanında kruiz laynerində hantavirusun yayılması baş verib. Bu, siçovullar vasitəsilə keçən və ağciyər və böyrəklərə ciddi zərər vura bilən virus infeksiyasıdır. Virus sərnişinlər arasında yayılıb və ölüm halları da qeydə alınıb. Bu səbəbdən hantavirus pandemiyası ilə bağlı narahatlıqlar artıb.
Qaynarinfo-nun məlumatına görə, hantavirus tək bir xəstəlik deyil, müxtəlif ştammlara və simptomlara malik viruslar qrupudur. Bu xəstəlik yeni deyil və uzun illərdir elmə məlumdur. Dünyanın bir çox ölkəsində, o cümlədən Ukraynada da rast gəlinib, lakin ümumilikdə nadir infeksiya hesab olunur.
Hantavirus necə ötürülür?
Virusun əsas daşıyıcıları siçovullar, siçanlar və digər gəmiricilərdir. İnsan yoluxmuş heyvanların olduğu mühitə daxil olduqda infeksiya keçə bilər. Virus orqanizmə hava yolu ilə (tozun nəfəsə çəkilməsi), dəri, qida və su vasitəsilə daxil ola bilər. Çirkli əllə göz və buruna toxunmaq da yoluxmaya səbəb ola bilər.
Yüksək risk qrupuna gəmiricilərlə tez-tez təmasda olanlar - təmizlik işçiləri, kanalizasiya işçiləri, hərbçilər və s. daxildir.
Kruiz laynerində aşkarlanan "And" ştamına gəlincə, bəzi alimlər bu variantın insandan insana keçə biləcəyini istisna etmirlər, lakin bu məlumat hələ tam təsdiqlənməyib. Ümumilikdə bu yoluxma yolu nadir sayılır.
Qorunma üçün MOZ tövsiyə edir: gəmiricilərlə təmasdan qaçmaq, onların olduğu yerlərə getməmək, açıq havada gecələməmək, şübhəli ərazilərdə maska taxmaq və qida məhsullarını hermetik qablaşdırmada saxlamaq.
İnsanda hantavirusun simptomları
İnkubasiya dövrü 1-4 həftə davam edə bilər. İlk simptomlar qripə bənzəyir: əzələ, qarın və bel ağrısı, qızdırma, ürəkbulanma və başgicəllənmə. Bəzi hallarda xəstəlik simptomsuz keçə bilər.
Lakin virus ağırlaşmalara səbəb ola bilər:
* hemorragik qızdırma və böyrək sindromu - burundan qanaxma, səpgilər, aşağı təzyiq və ağır hallarda böyrək çatışmazlığı
* hantavirus ağciyər sindromu - öskürək, yüksək hərarət, nəfəs darlığı, ağciyərlərdə maye toplanması və ölüm riski
Müalicə və diaqnostika
Xüsusi antiviral müalicə yoxdur, yalnız simptomatik terapiya tətbiq olunur. Diaqnoz xüsusi testlərlə qoyulur. Ağır hallarda hemodializ və süni tənəffüs cihazı tələb oluna bilər. Peyvənd mövcud deyil.
Ölüm faizi və uzunmüddətli nəticələr
"Deutsche Welle"nin məlumatına görə, ölüm faizi 1-15%-dən 40-50%-ə qədər dəyişə bilər. Bu, virusun ştamından və xəstənin vəziyyətindən asılıdır. Böyrək çatışmazlığı olduqda ölüm riski təxminən 15%, ağır sindromlarda isə daha yüksək ola bilər. Amerika qitəsində ölüm faizi Avropa və Asiyaya nisbətən daha yüksəkdir.
Alimlər həmçinin bildirirlər ki, sağaldıqdan sonra belə virus uzunmüddətli fəsadlar yarada bilər və gələcəkdə ürək-damar xəstəlikləri və bəzi qan xəstəlikləri riskini artıra bilər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşÜrəyi qoruyan ən faydalı yay giləmeyvəsi
Çiyələk qanda şəkərin səviyyəsini normallaşdırır. Ölkə.az "Deia" nəşrinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə kardioloq Aurelio Rojas danışıb. Onun sözlərinə görə, çiyələk orqanizmdə xroniki iltihabla aktiv mübarizə aparan çoxlu antioksidant və lif ehtiva edir. Məhz bu iltihab şəkərli diabet
21.05.2026 448 Bu məhsullar böyrək daşlarının yaranmasına səbəb olur
Böyrək daşları ən geniş yayılmış uroloji xəstəliklərdən biridir və onun yaranması əsasən həyat tərzi və qidalanma ilə əlaqələndirilir. Yanlış məhsul seçimi problemi dərinləşdirə bildiyi kimi, düzgün pəhriz yeni daşların əmələ gəlmə riskini də azalda bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, BBC ekspertlərə istinadə
29.05.2026 402 Yaponiyalı alimlər xroniki yorğunluğu B qrupu vitaminlərinin çatışmazlığı ilə əlaqələndiriblər
Osaka Metropoliten Universitetinin professor Hiroaki Kanouçinin rəhbərlik etdiyi elmi qrupu suda həll olunan vitaminlərin çatışmazlığı ilə xroniki yorğunluq sindromunun yaranması arasında qarşılıqlı əlaqə müəyyən edib. "Report"un məlumatına görə, araşdırmanın nəticələri "Medical Xpress"
31.05.2026 225 Hər gün etdiyiniz səhv ürək xəstəliklərinə səbəb ola bilər
Xörək duzu maddələr mübadiləsinin normal gedişində, sinir və əzələ fəaliyyətində, həmçinin orqanizmdə maye balansının qorunmasında mühüm rol oynayır. xəbər verir ki, həkimlərin sözlərinə görə, yetkin insanların gündəlik minimum duz ehtiyacı təxminən 1,4 qramdır. Tövsiyə olunan gündəlik qəbul miqdar
06.06.2026 205 Gecələr qatıq yeməyin faydaları və zərərləri
Qatıq sağlam qidalar sırasında xüsusi yer tutur. Xüsusilə gecə saatlarında qatıq yeməyin orqanizmə təsiri uzun illərdir müzakirə olunur. Mütəxəssislərin fikrincə, düzgün miqdarda və uyğun vaxtda qəbul edilən qatıq həm həzm sisteminə, həm də ümumi sağlamlığa müsbət təsir göstərə bilər. Lakin bəzi hallard
31.05.2026 347 Ağırlıq qaldıranlar daha uzunömürlü olur
Dərc olunmuş bir araşdırmanın nəticələrinə görə, həftədə 1,5-2 saat müntəzəm ağırlıq məşqləri ömrü uzatmaqda təsirlidir. Mütəmadi məşqlər həmçinin yıxılma riskini də azaldır. Axşam.az xəbər verir ki, həftədə 90 dəqiqədən iki saata qədər edilən ağırlıq və müqavimət məşqləri vaxtından əvvəl ölüm riskin
06.06.2026 181 Yayda vitamin D qəbuluna ehtiyac varmı? - Həkimdən vacib açıqlama
Vitaminin həddindən artıq qəbulu orqanizmə ciddi zərər verə bilər, buna görə normanı aşmaq olmaz. Yay aylarında elə görünür ki, günəş işığı orqanizmin vitamin D ehtiyacını tam qarşılayır. Bəs həqiqətən günəş çatışmazlığın qarşısını alırmı və yayda belə kimlər əlavələri qəbul etməyə davam etməlidir?
24.05.2026 317 İltihabı zəncəfildən daha təsirli şəkildə aradan qaldıran 8 qida
İltihab təkcə zədə və ya ağrıdan sonra yaranan şişkinlik deyil. Bədəndə illərlə səssiz şəkildə davam edən xroniki iltihabın ürək-damar xəstəlikləri, diabet və artrit kimi problemlərin inkişafı ilə əlaqəli olduğu elmi araşdırmalarda göstərilir. Buna görə "iltihabı azaltmaq üçün nə yemək lazımdır"
01.06.2026 374 Hər yaşda risk var: Ürək çatışmazlığını göstərən 4 kritik siqnal
Ürək çatışmazlığı hər il daha geniş yayılır. Erkən diaqnoz və müntəzəm həkim nəzarəti həyat keyfiyyətini artırır. Sağlam həyat tərzi vərdişləri xəstəliyin idarə olunmasında mühüm rol oynayır. Qaynarinfo xəbər verir ki, ürək çatışmazlığı nəfəs darlığı, tez yorulma və ürəkdöyünmə kimi əlamətlərlə özün
22.05.2026 548