Bir porsiya belə təhlükəlidir: Ultra emal olunmuş qidalar barədə xəbərdarlıq
Çipslər, şəkərli içkilər və hazır yeməklər də daxil olmaqla ultra emal olunmuş qidaların tez-tez istehlakı infarkt, insult və ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu qidaların daha çox istehlakı isə riski 67% yüksəldir.
Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "Science Daily" nəşrində məlumat verilib.
Təhlillər göstərib ki, gündə doqquz porsiyadan çox ultra emal olunmuş qida qəbul edən şəxslər, qidalanmasını təxminən bir porsiya ilə məhdudlaşdıranlarla müqayisədə ciddi ürək-damar hadisələri ilə qarşılaşma baxımından xeyli yüksək risk daşıyırlar. Bu qidalara sənaye qəlyanaltıları, həddindən artıq emal olunmuş ətlər, dondurulmuş yeməklər, şəkərli içkilər və müxtəlif qablaşdırılmış məhsullar daxildir.
Bundan əlavə, qeyd olunub ki, risk tədricən artır. Gündəlik hər əlavə porsiya infarkt, insult və ya ölüm ehtimalını 5%-dən çox yüksəldir.
Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu əlaqə kalori qəbulu, ümumi pəhriz keyfiyyəti, həmçinin diabet, hipertoniya və piylənmə kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra belə qalır.
Araşdırmada əvvəllər ürək xəstəliyi diaqnozu qoyulmayan 45-84 yaş arası 6 800 nəfər iştirak edib. Ən çox istehlak edən qrup gündə orta hesabla 9,3 porsiya ultra emal olunmuş qida qəbul edib, ən az istehlak edənlər isə orta hesabla 1,1 porsiya ilə kifayətləniblər.
Tədqiqatın rəhbəri Əmir Haydar bildirib ki, nəticələr qida emalının dərəcəsinin riskin formalaşmasında müstəqil rol oynadığını göstərir. Onun sözlərinə görə, kalori miqdarı və pəhrizin tərkibi oxşar olsa belə, qidanın emal səviyyəsi əlavə mənfi sağlamlıq təsirləri yarada bilər.
Tədqiqatçılar həmçinin müxtəlif əhali qrupları arasında fərqləri qeyd ediblər. Xüsusilə, qaradərili iştirakçılar arasında hər əlavə porsiya ilə riskin daha da artdığı müşahidə olunub ki, bu da qidanın əlçatanlığı və istehlak vərdişləri ilə əlaqələndirilə bilər.
Alimlər bildirirlər ki, ultra emal olunmuş qidaların mənfi təsiri onların yüksək şəkər, yağ və duz tərkibi, eləcə də maddələr mübadiləsinə, iştahaya və iltihab proseslərinə təsiri ilə bağlıdır. Bu isə çəki artımına və ürək-damar xəstəlikləri üçün əsas risk faktorlarından olan visseral yağın toplanmasına səbəb olur.
Tədqiqatın bəzi məhdudiyyətlərinə, o cümlədən məlumatların anketlər əsasında toplanmasına baxmayaraq, mütəxəssislər qida rasionuna diqqət yetirməyi və mümkün qədər ultra emal olunmuş məhsulların istehlakını azaltmağı tövsiyə edirlər.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 120 Tarix: 21 mart 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Çin poladdan 10 dəfə möhkəm material yaratdı
Çin texnoloji sahədə mühüm irəliləyiş əldə edərək poladdan 10 dəfə daha möhkəm olan T1200 karbon lifinin kütləvi istehsalına başladığını elan edib. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Liber Tatea" nəşri məlumat yayıb. "China National Building Material Group" şirkəti T1200 karbo
20.03.2026 285 93 yaşlı alim Bakıda 42 yaşlı xanımla evləndi
Bir neçə gündür Bakıda baş tutan 93 yaşlı dünyaşöhrətli alim Saqdayev Roald Zinnuroviçin toy görüntüsü müzakirələrə səbəb olub. Axşam.az xəbər verir ki, alim rus bəstəkar Yelena Popova ilə ailə qurub. Toyda Əməkdar artist Elza Seyidcahan da iştirak edib. Toyun bir ay əvvəl Bakıda baş tutduğu bildirilib
14.03.2026 474 "WhatsApp" pullu oldu
"WhatsApp Plus" abunə sistemi tətbiq edəcək. xəbər verir ki, yeni sistem pullu olacaq. Bildirilir ki, yeni sistem tətbiqin standart versiyasından istifadə edənlər üçün dəyişiklik yaratmasa da, daha çox fərdiləşdirmə və funksionallıq axtaranlar üçün yenilik təqdim edəcək. Məlumata görə, mesa
14.03.2026 1623 Novruz bayramında necə qidalanaq?
Novruz süfrəsi, adətən, müxtəlif yeməklər və şirniyyatlarla zəngin olur. Bu bolluq bayramın gözəlliyini artırsa da, qidalanmaya diqqət yetirmədikdə sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Buna görə də bayram günlərində düzgün və balanslı qidalanmaq vacibdir. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, il
17.03.2026 344 Pişiklər bizim görmədiyimiz nəyi GÖRÜR?
Pişiklər hər zaman sirli canlılar kimi görünür. Onların baxışları çox vaxt elə bir yerə yönəlir ki, insan orada heç bir qeyri-adi şey görmür. Pişiklərin görmə sistemi fərqli qurulub. Onlar dünyanı başqa bir spektrdə qavrayırlar. Pişiklər ultrabənövşəyi (UV) əks olunmaları görə bilirlər, insan gözü is
15.03.2026 292 Süni intellekt Misir piramidalarının necə yarandığını ortaya çıxardı - Onları kim tikib?
Misir piramidaları qədim dünyanın ən sirli memarlıq abidələrindən biri hesab olunur. Alimlər uzun illərdir onların kim tərəfindən və necə tikildiyini araşdırırlar. Bununla belə, bir çox insan bu nəhəng tikililərin yalnız insan gücü ilə inşa edilməsinin çətin olduğunu düşünür və müxtəlif mistik versiyala
15.03.2026 321 İlin ən pis film və aktyorlarının - Siyahısı
İlin ən pis filmi, rejisoru və aktyorlarının seçildiyi "Qızıl Moruq" antimükafatı yeni sahiblərinə təqdim olunub. Axşam.az xəbər verir ki, 46-cı dəfə baş tutan gecədə 5 kateqoriyada mükafat qazanan film "Dünyaların müharibəsi" olub. "Qızıl Moruq 2026"nın ən pislərinin siyahıs
15.03.2026 285 Planetin ən ağıllı 8 primatı: İnsanlara meydan oxuyan növlər
İnsanlar alətlər yaratmaq və mürəkkəb problemləri həll etmək bacarığı sayəsində özlərini təkamülün zirvəsi hesab etməyə öyrəşiblər. Lakin insanın ən yaxın qohumları olan primatlar da çox vaxt insan qabiliyyətlərinə yaxın intellekt nümayiş etdirirlər. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "BBC Wildlife"
18.03.2026 342 Evakuator xidməti və daşınma xidməti
Avtomobil və yüklərin daşınması üçün Evakuator xidməti göstərilir. Evakuator xidmətinə həm avtomobillərin həm də yüklərin daşınması daxildir. Avtomobil istifadə edənlər bilir ki bəzən avtomobillərdə olan texniki problem və digər xoşagəlməz hadisə zamanı sizi yolda qoya bilir. Bu zaman evakuasiya xidmət
15.03.2026 1480