8 Mart haqqında HƏQİQƏT: Sovet mifləri olmadan Beynəlxalq qadınlar gününün əsl HEKAYƏSİ

Beynəlxalq qadınlar günü əslində nə deməkdir, bu tarix necə yaranıb, bayramı kimlər təsis edib və onilliklər ərzində onun qavrayışı necə dəyişib - ətraflı izah edəcəyik.

8 Martın tarixi: Beynəlxalq qadınlar günü necə yaranıb

Lent.az-ın xəbərinə görə, Beynəlxalq qadınlar gününün tarixi 20-ci əsrin əvvəllərində başlayır. O dövrdə qadınlar üçün bərabər hüquqlar, siyasi iştirak və sosial ədalət uğrunda hərəkat bütün dünyada fəal şəkildə inkişaf edirdi.

İlk addımlardan biri 1909-cu ildə ABŞ-da keçirilən Milli qadınlar günü idi. Bu, Sosialist Partiyası tərəfindən bərabərsizlik məsələlərini, xüsusən də qadınların seçki hüququnun olmamasını vurğulamaq məqsədi ilə təşkil edilmişdi.

Növbəti mühüm mərhələ 1910-cu ildə Kopenhagendə baş verib və orada Sosialist Qadınların Beynəlxalq Konfransı keçirilib. Orada alman fəalı Klara Setkin Beynəlxalq qadınlar gününün təsis edilməsi ideyasını irəli sürüb.

Onun ideyası, müxtəlif ölkələrdən olan qadınların diqqəti əsas tələblərə yönəldə biləcəyi illik həmrəylik tədbirlərini nəzərdə tuturdu:

qadınların seçki hüququ;

bərabər əmək haqqı;

dövlət vəzifələrinə çıxış;

sosial və siyasi bərabərlik.

Tədricən, 8 Mart beynəlxalq qadın hərəkatı üçün simvolik bir tarix kimi qəbul edilib. Artıq 1920-ci illərdən etibarən bu gün müxtəlif ölkələrdə müntəzəm olaraq qeyd olunmağa başlayıb.

Son beynəlxalq tanınma 1975-ci ildə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Beynəlxalq Qadınlar gününü rəsmi olaraq dünya tarixləri təqviminə daxil etdikdə baş verib.
SSRİ-də 8 Martın mənası necə dəyişdirilib?

Sovet İttifaqında Beynəlxalq qadınlar günü tez bir zamanda milli bayram statusu qazanıb. 1966-cı ildə 8 Mart rəsmi istirahət günü olub.

Lakin zaman keçdikcə tarixin ilkin mənası əhəmiyyətli dərəcədə dəyişib. Bərabərlik və siyasi hüquqlar uğrunda mübarizə mövzusu arxa plana keçib və təbliğat "Sovet qadını"nın - zəhmətkeş, ana və evdar qadının obrazını formalaşdırmağa başlayıb.

Bayram tədricən rəsmi toplantılar, rəsmi təbriklər və gül təqdim etmə gününə çevrilib. Qadınlara işlərinə, ailələrinə qayğı göstərmələrinə və "qadınlıqlarına" görə təşəkkür edilib, bərabərlik və vətəndaş hüquqları məsələləri isə nadir hallarda qaldırılıb.

Nəticədə, həmrəylik və qadın hüquqları uğrunda mübarizə kimi orijinal ideyalar arxa plana keçib. Bir çox postsovet ölkələrində bu buket, hədiyyə və rəsmi təbrik ənənəsi uzun illər davam edib.

Eyni zamanda, dünyanın əksər ölkələrində 8 Mart vətəndaş fəallığı günü kimi inkişaf etməyə davam edərək insanlara gender bərabərliyinə və qadın hüquqlarının qorunmasına ehtiyac olduğunu xatırladıb.

Telegramda izləyin