Uzun yaşamağın sirri idman zalında deyil, qanda gizlənib?
Uzun və sağlam həyatın sirrini axtaranlar üçün elm dünyasından maraqlı bir xəbər gəlib. Uzun müddət insanlar müntəzəm idman, ciddi diyetalar və zərərli vərdişlərdən uzaq durmağın ömrü uzadan əsas amillər olduğunu eşidirdilər. Lakin Kopenhagen Universiteti tərəfindən aparılan yeni araşdırma göstərir ki, yaşam müddəti əslində böyük ölçüdə genlərimizdə yazılıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, əvvəlki tədqiqatlar genlərin ömür üzərində təsirini yalnız 10-30 faiz aralığında qiymətləndirirdi. Qalan böyük hissənin qidalanma, qəzalar və xəstəliklər kimi ətraf mühit faktorlarına bağlı olduğu düşünülürdü. Yeni məlumatlar isə bu nisbəti əsaslı şəkildə dəyişdirərək genlərin payını 55 faiz səviyyəsinə çıxarır.
Araşdırmanın müəllifləri Daniela Bakula və Morten Şkeybye-Knudsen bildirirlər ki, bu nəticə olduqca kritik əhəmiyyət daşıyır. Əgər yaşam müddəti əsasən genetik olaraq əvvəlcədən müəyyənləşibsə, həyat tərzinə yönəlmiş müdaxilələrin yaşlanma sürətinə təsiri gözlənildiyindən daha məhdud olur. Digər tərəfdən, genetik faktorun bu qədər dominant rolu yaşlanma prosesini genetik yanaşmalarla öyrənməyə çalışan elmi səyləri daha əhəmiyyətli edir.
İngiltərə kimi ölkələrdə son bir neçə əsrdə orta ömür sabit şəkildə artıb. Lakin "sağlam ömür gözləntisi" göstəricilərinə baxıldığında, kişilər üçün bu müddətin təxminən 61,5, qadınlar üçün isə 61,9 il olduğu görünür. Kopenhagen qrupu insanların niyə bəzilərinin digərlərindən daha uzun yaşadığını anlamaq üçün keçmişdəki səhv məlumatları təmizləyib. Əvvəlki tədqiqatların səhiyyə xidmətlərinin yetərsiz olduğu və epidemiya xəstəliklərin yayıldığı dövrlərə aid keyfiyyətsiz məlumatlardan istifadə etdiyini müəyyən edən araşdırmaçılar bu dəfə əkizlər üzərində fokuslanmış çalışmalara üstünlük veriblər. Qəzalar və yoluxucu xəstəliklər kimi xarici faktorlardan yaranan ölüm halları azaldıqda, genlərin ömür üzərindəki müəyyənləşdirici rolu daha aydın şəkildə üzə çıxıb.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu yeni nəticələr idrak funksiyaları və metabolizma sürəti kimi digər mürəkkəb xüsusiyyətlərin də təxminən 50 faizinin irsi olma prinsipi ilə tam uyğundur. Araşdırmaçılar insanın yaşlanma sürətinin təkamül prosesində diqqətlə optimallaşdırılmış ola biləcəyini düşünürlər. Bu isə uzun ömürlə əlaqəli genetik variantları və yaşlanmanı tənzimləyən bioloji yolları öyrənməyin vacibliyini bir daha təsdiqləyir.
BiG.Az
Telegramda izləyin
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşGecələr ayaqlarda qıcolmaların təhlükəli səbəbləri
Gecə yuxu zamanı ayaq əzələlərində qəfil və ağrılı qıcolmalar bir çox insanda müşahidə olunur. xəbər verir ki, bu hal bəzən sadə səbəblərlə bağlı olsa da, tez-tez təkrarlanması müəyyən sağlamlıq problemlərinin əlaməti ola bilər. Ayaq qıcolmalarına susuz qalmaq, gün ərzində həddindən artıq fiziki yüklənmə
25.10.2026 946 Alimlər orqanizmin hansı yaşda gücünü itirməyə başladığını müəyyənləşdirdi
Yaşlanma insanın fiziki qabiliyyətlərinə çoxlarının gözlədiyindən daha erkən təsir göstərməyə başlaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, yaş artdıqca fiziki göstəricilərin azalması sürətlənir. Bununla belə, yetkin yaşda idmanla məşğul olmağa başlamaq da fiziki göstəriciləri yaxşılaşdıra bilər. Qaynarinf
19.10.2026 1178 Yumurta qan şəkərinə necə təsir edir?
Yumurta balanslaşdırılmış qidalanmanın bir hissəsi ola bilər və diabetli insanlar üçün də uyğun məhsullardan sayılır. Tərkibində karbohidratın az olması səbəbindən yumurta qan şəkərinin səviyyəsinə çox cüzi təsir göstərir və yeməkdən sonra qlükozanın kəskin yüksəlməsinə səbəb olmur. Bir iri yumurtanı
17.10.2026 919 AVROPADA QIRMIZI HƏYƏCAN SİQNALI VERİLDİ
"Qısa müddətdə yoluxma halı 10 mini, ölüm sayı isə 5 mini keçib. Virusun təhlükəli olması və sürətlə yayılması səbəbindən Avropada qırmızı həyəcan siqnalı verilib". Bu haqda türk mediasına istinadən bildirib. Konqo Demokratik Respublikasında başlayan və tarixin ikinci ən böyük böhranına çevrilə
02.11.2026 895 Hicama haqqında nələri bilirik?
Son zamanlar çox eşitdiyimiz, "hicama", "hacamat" kimi tanınan küpə terapiya müalicə üsulu barədə nələri bilirik?. Apimed təbii üsullar mərkəzində yüksək ixtisaslı (Türkiyədə kurs keçmiş) xanım personal tərəfindən xanımlara və bəylərə Hicama (hacamat) proseduru tətbiq edilir. Prosedu
29.10.2026 3426 Valideynlərin rotavirus narahatlığı: Uşaqlar əsasən harada və necə yoluxurlar?
Son günlər uşaqlar arasında rotavirus infeksiyası ilə bağlı narahatlıqlar artır. xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə müzakirələr aparılıb. Valideynlər övladlarında qusma, ishal və yüksək hərarətlə müşayiət olunan bu virus xüsusilə azyaşlı uşaqlar üçün ciddi təhlükə yaradacağından narahatlıqların
01.11.2026 923 Ən faydalı və ən zərərli balıq növləri
Balıq sağlam qidalanma rasionuna daxil edilməsi ən çox tövsiyə olunan məhsullardan biridir. Çünki onun tərkibində yüksək keyfiyyətli zülal, vitaminlər, minerallar və omeqa-3 yağ turşuları var. Bununla belə, bütün balıq növlərinin qida dəyəri eyni deyil. Bəzi növlər əhəmiyyətli miqdarda çirkləndiric
29.10.2026 1053 Hər gün üzüm yesək, nə olar?
Üzüm həm dadı, həm də zəngin qida tərkibi ilə seçilən meyvələrdəndir. -ın məlumatına görə, tərkibində vitaminlər, minerallar, lif və antioksidantlar olan bu meyvənin müntəzəm, ölçülü miqdarda istehlakı sağlam qidalanmaya töhfə verə bilər. Üzümün əsas üstünlüklərindən biri antioksidantlarla zəngin olmasıdır
01.11.2026 790 Dərinizdə bu əlamətlər varsa, diqqətli olun
Havaların soyuması və rütubətin azalması dəridə quruluq, qabıqlanma və qaşınmaya səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, dermatologiya üzrə mütəxəssis, professor Sevilay Oğuz Kılıç payızda dəri sağlamlığını qorumaq üçün tövsiyələrini bölüşüb. Mütəxəssis bildirib ki, dərinin gərginləşməsi
17.10.2026 911