Sosial media qadağasından inqilaba: "Z nəsli"nin səsi və qlobal mesaj

Sosial media qadağasından inqilaba: "Z nəsli"nin səsi və qlobal mesajNepalda hökumətin 26 sosial media platformasını bloklamaq qərarı ölkədə ciddi iğtişaşlara səbəb olub. Qısa müddətdə böyüyən etirazların motivi dəyişib və proses nəzarətdən çıxıb. Etirazçılarla polis arasında baş verən toqquşmalar nəticəsində 22 nəfərin öldüyü, 500-dən çox insanın isə xəsarət aldığı bildirilib.

Hadisələr zamanı parlament binası yandırılıb, Maliyyə naziri Bişnu Prasad Paudel hücuma məruz qalıb, sabiq baş nazirin həyat yoldaşı öldürülüb. Prezident Ram Çandra Paudel və Baş nazir Kxadha Prasad Şarma Oli istefa verərək ordu tərəfindən Katmandudan təxliyə edilib. Sheetal Niwas hökumət sarayı isə yanğın nəticəsində tamamilə məhv olub.

Mövzu ilə bağlı BiG.AZ-a danışan politoloq Turan Rzayev bildirib ki, baş verənlər ilk baxışda lokal səbəblərlə izah oluna bilərdi. Lakin etirazların miqyası və hərəkətverici qüvvəsi göstərir ki, söhbət təkcə sosial media qadağasından getmir. Bu, uzun müddət yığılıb qalmış sosial, iqtisadi və siyasi narazılıqların partlaması idi. Qadağa sadəcə son damla oldu:
Sosial media qadağasından inqilaba: "Z nəsli"nin səsi və qlobal mesaj"Nepal kimi yarıavtoritar ölkələrdə belə sürətli radikallaşma yalnız daxili səbəblərlə izah olunmaya bilər. Tarix göstərir ki, "rəngli inqilablar", "yumşaq güc" siyasəti və sosial media üzərindən yönləndirilən gənclik hərəkatları Qərbin əsas alətlərindən birinə çevrilib. Ərəb Baharı, Gürcüstandakı Qızılgül İnqilabı, Ukraynadakı Maydan hadisələri buna nümunədir.

Bu proseslərin aparıcı qüvvəsi "Z nəsli"dir. Texnologiya ilə böyüyən bu nəsil qlobal dünyagörüşünə malikdir, informasiyanı sürətlə istehlak edir, paylaşır və çevik şəkildə təşkilatlana bilir. Onların idealizmi və dəyişiklik arzusu siyasi sistemləri sarsıtmaq gücünə çevrilib. Sosial media fenomeni Subhana Budhathokinin "Z nəsli dayanmayacaq. Bu etiraz təkcə sosial media ilə bağlı deyil. Onlar səsimizi susdurmaq istəyirlər və biz buna imkan verməyəcəyik" sözləri də bu mənada ciddi xəbərdarlıqdır.
Sosial media qadağasından inqilaba: "Z nəsli"nin səsi və qlobal mesajNepal coğrafi baxımdan diqqətdən kənarda görünsə də, əslində Çin və Hindistan kimi güclərin arasında yerləşir. Buna görə də ölkədəki hər bir iğtişaş regional güc balansına təsir edə bilər. ABŞ və Qərbin artan Çin rəqabəti fonunda bölgədə təsir imkanlarını genişləndirməsi də istisna deyil.

Əslində, Nepal hadisələri bir "test" idi: gənc nəsil necə təşkilatlanır, necə qəzəblənir və hansı həddə qədər gedə bilər? Nəticə göstərdi ki, doğru şərait və emosional impulsla bu nəsil köhnə strukturları silkələmək gücündədir.

"Z nəsli"nin sosial mediaya bağlılığı, onların emosional və ideoloji yönləndirilməyə açıq olması hətta sabit görünən sistemləri də sarsıda bilər. Üstəlik, bir çox ölkədə bu "şərait" artıq mövcuddur: iqtisadi çətinliklər, siyasi gərginlik, güvənsizlik və sosial parçalanma. Nepalda yaşananlar domino effekti yarada bilər.

Bu tendensiyanın özünü daha çox göstərə biləcəyi ölkələr isə Türkiyə və İrandır. Türkiyədə siyasi qütbləşmə, iqtisadi problemlər və gənclər arasında gələcəyə inamsızlıq var. İranda isə 2022-ci ildə Məhsa Əmini etirazları göstərdi ki, gənc nəsil artıq qorxmur və özünü ifadə etməyi bacarır.

Hər iki ölkədə hakimiyyətin nəzarətə əsaslanan strukturları "Z nəsli"nin azadlıq və dəyişiklik arzusu ilə toqquşur. Bu gənclik artıq sadəcə izləyici deyil, yön verən və iştirak edən olmaq istəyir.

Qısası, Nepalda baş verənlər təkcə bir ölkənin daxili böhranı deyil, qlobal mesajdır: heç bir ölkə bu nəsil dalğasından sığortalanmayıb".


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 843   Tarix: 19 sentyabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

Kəndlinin qazancına 2 faizlik vergi: Bazarda qiymətlər arta bilər? - Video

Baku TV-nin "Aktual Gündəm" verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb. ABŞ elçiləri Putin və Zelenski ilə görüşdülər: danışıqlar Avropanın təhlükəsizlik gündəliyini dəyişə bilər?. Uşağa şiddətə görə cərimə: qorxutmaq da cəzalanmaya səbəb ola bilər?. 2027-ci ildən aqrar sektorda yeni vergi rejimi

15.11.2026 187
.

Koşta: Aİ qlobal Sİ yarışında geriləməni aradan qaldırmağa çalışır

Avropa İttifaqı (AI) öz texnoloji potensialını gücləndirmək, süni intellektə (Sİ) investisiyaları artırmaq, eyni zamanda, yeni texnologiyaların təhlükəsiz və məsuliyyətli istifadəsini təmin edərək, bu sahədə aparıcı mövqelərə nail olmaq niyyətindədir. "Report"un Avropa bürosunun məlumatın

15.11.2026 189
.

Strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsində müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri - Video

Baku TV-nin "Yekunlaşdıraq" verilişinin yeni buraxılışı yayımlanıb. Prezident İlham Əliyevin Türkiyəyə və Avropaya səfərləri Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi və strateji tərəfdaşlıqları baxımından hansı mesajları verdi?. COP31 çərçivəsində iqlim öhdəliklərinin icrası, qlobal istiləşmə və inkişa

15.11.2026 149
.

Urmiya gölündə payız yağışlarından sonra cüzi artım qeydə alınıb

Urmiya gölü hövzəsinə yağan payız yağışlarından sonra gölün səth sahəsində artım müşahidə olunub. "Report" ISNA-ya isatinadən xəbər verir ki, gölün sahəsi 1971 km²-dən 1995 km²-ə yüksəlib. "Beləliklə, qısa müddət ərzində gölün səthi 24 km² genişlənib. Su səviyyəsi də 1270,59 metrdən 1270,6

15.11.2026 193
.

Bu ərazilərdə SU OLMAYACAQ

Magistral su xəttində baş vermiş qəzanın aradan qaldırılması işləri ilə əlaqədar Səbail rayonunun bəzi ərazilərinin, Qaradağ rayonunun Lökbatan, Səngəçal, Ümüd, Sahil, Qızıldaş, Buta, Korgöz, Şanqar qəsəbələrinin, AZNS yaşayış massivinin içməli su təminatı 16 noyabr tarixində gün ərzində mərhələlərl

15.11.2026 369
.

Qəbir ziyarətinə gedənlər qəzaya düşdülər: Xəsarət alanların adları məlum oldu - Video

Ordubad rayonunda sərnişin mikroavtobusunun aşması nəticəsində xəsarət alan 11 nəfərin kimliyi məlum olub. xəbər verir ki, hadisə zamanı 1966-cı il təvəllüdlü Səkinə Həsənova, 1962-ci il təvəllüdlü Səadət Bağırova, 1964-cü il təvəllüdlü Zəhra İmanova, 1962-ci il təvəllüdlü Kəmalə Həsənova, 1988-ci i

15.11.2026 218
.

Minaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub - YENİLƏNİB

Minaya düşərək həlak olan şəxs 2 övlad atası olub. -ın məlumatına görə, Ağstafa rayonunda minaya düşərək həlak olan, Qazax rayonunun Ürkməzli kənd sakini, 1986-cı il təvəllüdlü Rəsul Şahin oğlu İbrahimov ailəli olub, 2 övladı var. Hadisə nəticəsində ağır xəsarətlər alan 1982-ci il təvəllüdlü Sahib İzo

15.11.2026 396
.

Ölüm saçan döşəklər: Yeddi nəfər həyatını itirib, 35 nəfər ağır xəsarət alıb

ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) "Medline" şirkətinin istehsal etdiyi qüsurlu ortopedik döşəklərlə bağlı yeddi nəfərin həyatını itirdiyini açıqlayıb. xəbər verir ki, bu barədə FDA-nın rəsmi saytında məlumat yayımlanıb. Məlumata görə, "Medline" şirkətinə yeddi ölüm və 35 ağı

15.11.2026 146
.

Azad edilmiş ərazilərdə milyardlıq layihələrdə maliyyə yoxlaması aparılır

2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən 91 dövlət investisiya və infrastruktur layihəsi maliyyə ekspertizasına cəlb olunub. Maliyyə Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, hesabat dövründə 59 layihə üzrə maliyyə ekspertizası tamamlanıb, 32 layihə üzrə is

15.11.2026 211
.