Naməlum xəstəliklərin yayılması dünyanı təhdid edə bilər - Bioloq xəbərdarlıq edir

Naməlum xəstəliklərin yayılması dünyanı təhdid edə bilər - Bioloq xəbərdarlıq edirƏbədi buzlaqların əriməsi ilə əlaqədar olaraq dünya qarayara və bəşəriyyətə məlum olmayan digər xəstəliklərin yeni epidemiyası təhlükəsi ilə üzləşə bilər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, amerikalı təkamül bioloqu Skott Trevers (Ratqers Universiteti) "Forbes" nəşrində yayımlanan məqaləsində əbədi buzlaqların əriməsinin potensial təhlükələri barədə xəbərdarlıq edib.

Alimin sözlərinə görə, Şimal yarımkürəsinin 15%-i minilliklər boyu buzun içində qalmış "bioloji kapsulla" örtülüdür. Burada üzvi maddələr, güclü istixana qazları və daha təhlükəli olan qədim mikroorqanizmlər – bakteriyalar və viruslar saxlanılıb.

Min illər ərzində stabil qalan əbədi donuşluq indi sürətlə əriyir və tarixdən gizlənmiş bu mikrobları üzə çıxarır. Trevers bildirir ki, bu buz qatı Arktikanın ekosistemini sabit saxlayan təbii əsasdır. Lakin ərimə prosesi gözlənilməz nəticələrə səbəb ola bilər.

Qlobal istiləşmə və təhlükəli dövriyyə

Əbədi donuşluq təkcə Arktikanın vəhşi təbiətinə deyil, qlobal iqlim sisteminə də təsir göstərir. Burada atmosferdə olan karbonun iki qatından çox miqdarda karbon saxlanılıb. Ərimə prosesi bu karbonun sərbəst buraxılmasına və nəticədə qlobal istiləşmənin daha da sürətlənməsinə gətirib çıxarır.

Lakin ən qorxulu təhlükə mikroskopik və potensial ölümcül olan patogenlərdir.

Qədim mikrobların oyanışı

2016-cı ildə Sibirin Yamal yarımadasında gözlənilməz sibir yarası epidemiyası baş verdi. Hadisə nəticəsində bir neçə insan xəstəxanaya yerləşdirilib, 12 yaşlı uşaq isə həyatını itirib. Bundan əlavə, 2.300-dən çox şimal maralı xəstəlikdən tələf olub.

Araşdırmalar göstərib ki, ərimə nəticəsində qədim bir maral cəsədi üzə çıxıb və onun içindəki "Bacillus anthracis" sporları yenidən aktivləşib.

Ancaq bu, yalnız bir "sınaq hadisəsi" idi. Trevers bildirir ki, sibir yarası müasir patogendir və ona qarşı tibbi müalicə mövcuddur. Lakin milyonlarla il ərzində donmuş qalan mikroblar necə olacaq?

Qorxunc ehtimallar

Çernobıl zonasında təkamül edən itlər və radiasiyaya uyğunlaşmış qurbağalar kimi, əbədi donuşluqda da dünyanın tanımadığı mikroorqanizmlər mövcuddur.

Alimlər artıq 30.000 illik virusları diriltməyə nail olublar. Bu viruslar hələlik yalnız amöblərə təsir göstərir. Lakin qədim mikrobların hələ də yoluxucu olması dünyada yeni epidemiyaların başlaya biləcəyinə dair narahatlıq yaradır.

Trevers vurğulayır ki, bu, bir növ Pandoranın qutusu kimidir. Biz hələ bilmirik, bu mikroorqanizmlər insanlar, heyvanlar və ya bitkilər üçün real təhlükə təşkil edəcəkmi, yoxsa sadəcə ekosistemdə izsiz yox olacaq?

Lakin bir şey dəqiqdir: əbədi buzlaqların əriməsi ilə biz bilinməyən bir bioloji riskin astanasında ola bilərik.


BiG.Az
Telegramda izləyin
Xəbərlər   Baxılıb: 950   Tarix: 19 mart 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

.

"Bəyimizi vağzalı sədaları altında yola salırıq" - Pərvindən Maqsudun həbsinə reaksiya

Tanınmış aktrisa Pərvin Abıyeva bu gün Ukrayanda həbs olunub, Azərbaycana gətirilən Maqsud Mahmudovla bağlı paylaşım edib. -a istinadən xəbər verir ki, tanınmış aktrisa Maqsudun həbsini "İlahi ədalət" adlandırıb: . "İlahi Ədalət və dövlətimizin ədaləti! Bu qədər insanın haqqına girməyi

18.09.2021 11870
.

Şimşək çaxıb, leysan yağıb

Ölkə ərazisində hökm sürən faktiki hava açıqlanıb. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, saat 21.00-a olan məlumata əsasən Şəki, Daşkəsən, Gədəbəy, Göy-göl, Quba, Ləzə, Qusar, Oğuz, Kişçay (Şəki), Balakən, Sarıbaş(Qax), Sahdağ, Zaqatala

17.09.2021 1179
.

Türkiyədə təlimlərdə iştirak edən Azərbaycan hərbçilərinin bir qrupu Vətənə qayıdıb

Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında illik hərbi əməkdaşlıq planına əsasən keçirilən "TurAz Şahini - 2021" birgə taktiki-uçuş təlimində iştirak edən Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin bir qrup heyəti və aviasiya vasitələri Vətənə qayıdıb. Bu barədə BİG.AZ-a Müdafiə Nazirliyində

18.09.2021 254
.

Qondarma rejimin "bayrağ"ını silən polis kimdir? - FOTO/VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, Gorus-Qafan yolunun Şurnux kəndi ərazisindən keçən zolağa nəzarət edən Azərbaycan polisi burada hərəkət edən avtomobilin üzərindəki qondarma "respublika"nın qondarma "bayrağı"nı elə yerindəcə süngü ilə qazıyıb. Sosial şəbəkələrdə yayılan məlumata görə, həmi

18.09.2021 4608
.

Azərbaycanda milli dronlar hazırlanıb - VİDEO

Milli Elmlər Akademiyasının Yüksək Texnologiyalar Parkında xüsusi təyinatlı dronlar hazırlanıb. -ın məlumatına görə, pilotsuz uçuş aparatları sifarişlər əsasında yerli mütəxəssislər tərəfindən hazırlanıb. Dronlari uçuş vaxtları, yükdaşıma və küləyə davamlılığı ilə fərqlənir. Həmçinin uçuş trayektoriyasını

18.09.2021 428
.

Millət vəkili: "Həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti bərpa edilməlidir" – VİDEO

Pandemiyaya qarşı hökumətin verdiyi qərarlar öz müsbət təsirini göstərməkdədir, lakin Operativ Qərargah bəzi məsələlərin həlli yönündə təcili tədbirlər görməlidir. Bunu millət vəkili Fazil Mustafa deyib. Millət vəkili hesab edir ki, həll edilməli ən vacib məsələ həftəsonları ictimai nəqliyyatın fəaliyyətini

17.09.2021 1467
.

Telefonu niyə yastığın altına qoyub yatmaq olmaz?

"Yaşayış sahəsinin ekologiyası" laboratoriyasının müdiri Anton Yastrebçevin sözlərinə görə, smartfonları yastığın altına qoyub yatmaq olmaz. -a istinadən xəbər verir ki, ekspert səbəb kimi telefonlardan gələn radiasiyanın bəzən artdığını bildirib. "Nəzərə almaq lazımdır ki, telefonları

18.09.2021 862
.

Köçəryan Moskvaya gedə bilməyəcək - QADAĞAN EDİLDİ

Məhkəmə Ermənistanın keçmiş prezidenti, "Hayastan" blokunun rəhbəri Robert Köçəryanı ölkədən çıxmasını qadağan edib. APA-nın məlumatına görə, bu barədə "Hayastan" blokunun mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, təxminən bir həftə əvvəl Rusiyanın hakim "Vahid Rusiya"

17.09.2021 999
.

İstirahət gününün havası açıqlandı

Sentyabrın 19-da Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, şimal-qərb küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq. Havanın temperaturu gecə 18-21 isti, gündüz 25-28 isti

18.09.2021 459
.